
遍知贝玛嘎波大师教言集PK11ཚད་མ་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་གྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བསྟན་བཅོས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་དགོངས་རྒྱན་བཞུགས་སོ།།
1-480
༄༅། །ཚད་མ་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་གྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བསྟན་བཅོས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་དགོངས་རྒྱན་བཞུགས་སོ།།
༄། །དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ལུས་བསྟན་པ།
༄༅། །ཚད་མ་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་གྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བསྟན་བཅོས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་དགོངས་རྒྱན་བཞུགས་སོ། ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕན་བཞེད་སྟོན་པའི་ཆུ་ཀླུང་མ་ལུས་པས། །ཚད་མར་བསྐྲུན་པའི་བདེ་གཤེགས་གངས་ཅན་མཚོ། །གདུང་བ་ཀུན་ལས་སྐྱོབ་པའི་འཇམ་པའི་དཔལ། །རབ་དཀར་རྒྱལ་བའི་སྤྱི་གཞིས་བདེ་ལེགས་མཛོད། །གཞན་དོན་ཁུར་གྱིས་རྔུལ་བའི་ཆུ་གཏེར་དུ། །ཚད་གཞུང་དྲི་བཟང་རྫོགས་པར་སྤྲོས་པ་ན། །ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །
1-481
ཉི་བཞིན་བསྔགས་པའི་འོད་ཟེར་འབུམ་ཕྲག་འཛིན། །ཆོས་ཀྱིས་ཕས་རྒོལ་ཚར་བཅད་པའི། །རྒྱལ་རྔ་ལན་བརྒྱར་བརྡུངས་བ་དེའི། །གྲགས་པའི་ཆ་ནི་ད་ལྟ་ཡང་། །ཀུན་གྱི་རྣ་བས་བཅུད་དུ་ལེན། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས། །སྲོལ་བཏོད་ལམ་ནས་མ་འཁྱོགས་པར། །རྣམ་དཔྱོད་གོམ་པ་འདོར་བྱེད་པ། །ཡོངས་ལའང་ཐབས་ཅིག་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཀུན་གྱིས་ཀུན་རྨོངས་ལ་སྡང་བས། །འཇམ་མགོན་དྲིན་གྱིས་དྲིན་ཁོངས་ནས། །འཆད་ཚུལ་སྔོན་མེད་ཉི་མར་ཉི། །ངོ་མཚར་འོད་ཀྱི་པ་ཏྲ་འདོན། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་དེས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་མདོ། རྟོག་གེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྡེ་བདུན་གྱིས་གསལ་བར་མཛད་པ་གསུང་རབ་ཀུན་ལ་ལྟ་བའི་མིག་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ལུས་དང་། ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བཞག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གྱུར་པ་བསྟན། ཕན་བཞེད་ནས་ལུགས་འབྱུང་སྐྱོབ་པ་ནས་ལུགས་བཟློག་གིས་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱན་མཛད་པས། དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཚད་མ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བསྟོད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། 
1-482
ཞེས་པས་སྔ་མ་ལུས་ཡིན་པར་དང་། རྣམ་པར་ངེས་པར། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་ནི་ངེས་པར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན་དེ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་པས་ཕྱི་མ་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་གོ །དེ་ལ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི། འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། ཞེས་པས་དང་། ཐབས་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི། སྟོན་པ་ཞེས་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་གཤེགས་དང་། ཕྱི་མ་སྐྱོབ་ལ། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡང་། རབ་ཏུ་མཛེས་པར་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་དོན་དུ་གཤེགས་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་པས། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕན་བཞེད། ཅེས་པས། སེམས་པས་སྟོང་པའི་རིག་བྱེད་དང་། སྡོང་རིས་ལ་སོགས་པ་དང་། གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། ཡང་དེ་དང་སྟོན་པས་དབང་ཕྱུག་དང་དང་པོའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ། བདེ་གཤེགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས། ལམ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱོབ་པས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཀག་ཅེས་ཛ་མ་རིས་སོ།

遍知贝玛嘎波大师教言集
证因论和七部论义的论著《至尊文殊意庄严》
1-480
证因论和七部论义的论著《至尊文殊意庄严》
胜义证因之身说明
证因论和七部论义的论著《至尊文殊意庄严》。礼敬至尊尊贵上师。具利益愿意的导师之一切河流，证为量的善逝冰雪湖泊，救护一切苦痛的文殊吉祥，极白佛陀之普遍基础创造安乐善业。为利他负担而流汗的水藏中，证因论典完整地散发芬芳时，方向象王在十方世界中，如日般称赞的光芒持有千百万。以法破除辩论敌手，胜利鼓百次敲打者，其名声直至今日，仍为一切耳朵所品尝。彼二大车师，开创的道路未曲折，以智慧迈开步伐，亦对一切同时顶礼。一切厌恶普遍愚痴，文殊怙主恩德中，前所未有的讲解方式如日中日，奇妙光明书页呈现。
1-481
此处，世尊文殊童子亲自摄受的大师方便胜者，通达自他一切宗义大海彼岸者所著的《证因经》，一切辩论师顶髻之宝珠吉祥法称以七部论著明晰解释，为一切经论的唯一观察眼目之解释，分为两部分：胜义证因之身和世俗言说证因之支分讲解。
首先，建立证因之定义来说明世尊成为证量；从利益愿意开始顺序到救护逆序广说彼二者。首先，庄严论作者说："最初以世尊因果圆满而赞誉为真正量的明显宣说，是论著的义理"，
1-482
由此说明前者为身；《抉择论》中："获得利益、舍弃无益，必定是以正确知识为先导，为向无知者示教此义，而作此说明。"由此将后者建立为支分。
其中，因圆满是指悲心和方便，悲心由"利益众生之愿"表示，方便修习由"导师"表示。果圆满有二：自利与他利圆满。第一由"善逝"表示，后者由"救护"表示。善逝也有三种含义：极为庄严而去、不退转而去、无余而去。对如此的世尊成为量，故"顶礼"。
此处"成为量"一词，否定了顺世美学派等；"利益愿意"一词，否定了无情识的吠陀和树干等；数论瑜伽师以及与彼相同的导师，否定大自在和原人等；"善逝"否定声闻；以指导道路的特征"救护"否定独觉为量，如嘉玛日所言。


 །
1-483
ནས་ཚད་མ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། ཞེས་པ་དགོས་འབྲེལ་དང་། ལྷག་མ་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་གཞུང་ལུགས་བཏུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག །ཚད་མར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱེད་དམ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའོ། །ཞེས་འདོད་པ་དགག་པར་བཞེད་ནས། ཚད་མ་བསླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བསླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་མཚོན་བྱར་བཤད་དོ། །དེའི་ཟུར་གྱིས་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡང་གང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི། མི་བསླུ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ་དང་། དེ་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་འདིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། འདི་དག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ནས་འཇུག་པ་ན་དོན་བྱ་བ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
1-484
ཞེས་དང་། ཆོས་མཆོག་གིས། ཚད་མ་འཇུག་ཡུལ་ངེས་པའི་ཐོབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། ཐོབ་པ་འཇུག་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་དེ་འཇུག་པའི་གཞི་ནི་ཤེས་པ་ཡིན། ཡུལ་རབ་སྟོན་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཕྱིར་ངེས་འབྱེད་འཇུག་པར་བྱེད། དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཐ་དད་དངོས་ངེས་དེ་ཡིན་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་ནུས། ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པས་གཞལ་བ་གང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཐོབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཞེས་བཞག་གོ །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་མི་བསླུ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང་། དེའི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྟོག་པ་ན་ཤེས་པའི་མི་བསླུ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཕྱི་མ་ཉིད་ཚད་མར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྨོས་སོ། །ཚད་མ་ཞེས་པའི་སྒྲས་རྣམ་གྲངས་སུ་མ་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་སམ། མ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་བསྟན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་མ་རྟོགས་པ་དེ་འཛིན་པ་ནི་མ་གཟུང་བ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཛེ་ཏཱ་རིས། བསླུ་བ་མེད་པ་ཅན་སྨོས་པས་ནི། སླུ་བར་བྱེད་པའི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལོ། །ཤེས་པ་སྨོས་པས་ནི། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསལ་ལོ། །
1-485
མ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་སྨོས་པས་ནི། གཟུང་བར་འཛིན་པའི་དྲན་པ་བསལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མི་བསླུ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲའི་ཤེས་པ་དང་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་། མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །དེས་སྒྲའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་སྟེ། འདི་ལྟར་དབྱངས་ཐོས་པ་ཉིད་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་བྱེད་དོ། །དོན་བྱེད་པར་གནས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བས་ནི་བསླུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་བློ་ནི་ཚད་མ་མིན། །ཅིག་ཤོས་དང་ནི་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་གཞན་སྡེ་འདོད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྨྲ་བ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །སོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

1-483
为建立证量故。这是必要关联，余下两句半颂以摘录自宗义的性质来表明。
对此，有人问："为何要建立世尊为量？是否如此理解：因为从彼所生的知识远离损害，所以是量，如现量和比量？对此，无损害的知识即是量。"为了反驳此说，解释"量为无欺知识"，即无欺的知识为定义，世俗言说证量为所定义。
那么，无欺的条件是什么呢？"存在有效功能，无欺能有效显示实物的获得，"这也说明是导致趣入，也即是明显显示趣入对象。当此明显显示趣入对象时，由于有情开始趣入并由此获得目的，故圆满完成量的作用。如《抉择论》中说："详细考察这些义理而趣入时，对于所作义利不会欺诳。"
1-484
此外，法胜说："量是确定所获得的趣入对象的成就，获得以趣入为先导，趣入的基础是知识。由于显示对象为主要因素，故确定判断导致趣入，因此确定的区分即是实际确定，而这也是可获得的。"
因此，知识对于所量对象获得时无欺诳，故将获得的支分衡量作用本身称为量。如所欲得的对象本身的无欺是对象的特性，而知识如是了知对象时的无欺是认知主体的特性，后者才是建立为量的原因，因此提及"知识"一词。
"量"这个术语也表示不同的认知主体或未捕获的捕获者，即之前其他知识未确定了解而此捕获者捕获，此为未捕获的捕获者。
此外，杰塔利说："提及'无欺'，是排除欺诳的海市蜃楼视为水等情况。提及'知识'，是排除非知识的根官等。"
1-485
"提及'未捕获的捕获'，是排除捕获已捕获的回忆。"
若问："无功能者没有无欺性，那么声音的知识和见到花斑不成为量，因为没有不同的功能，则定义有不遍摄的过失？"
"声生亦因显示所欲故。"声音对象的知识是声生，"亦"字也包括见到花斑等。声音知识能与无差异的功能接触而成为量，如此，听到声音本身即是所欲的功能。见到花斑等也是理解的功能。"存在有效功能"无差别地理解，是表示无欺。为了破除他宗所主张的"听闻的心识非量，因与另一方无关联"，以"说者所作的对象"等说明非人造声音不是这种情况。


 ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཡིན་ལ། དེའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། 
1-486
སྒྲའི་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན། །སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་ནས། གཟུང་བ་འཛིན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ནི། །མི་འདོད། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟས་ནས་ཚད་མར་མི་འདོད་དེ། གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་རྒྱན་ལས། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་མ་ཤེས་པའི་དོན་འགར་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་གཟུང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར། དེར་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །གཞན་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་པས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་ཡུལ་ཁྱད་པར་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། 
1-487
མངོན་སུམ་ནི་ད་ལྟར་ཉེ་བ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་དེར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་མཆོག་གིས་འཐད་ལྡན་དུ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་བལྟོས་ནས་ཤེས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་བསླུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་འདི་ན་ཐར་པའི་སྔ་རོལ་དུ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བོས་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་བསླུ་བ་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་གསུངས་ལ། བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ནི། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་དང་། །ཐ་སྙད་དུ་བློ་གཉིས་པོ་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ན་དེ་གཉིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཚད་མར་བཞག་གོ །བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ནི་འགོག་བདེན་དང་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་ལ་དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་རྣམ་ཅན་ནི་ཐ་དད་པས། བློ་ཡི་རྟོག་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །འདི་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་སྟེ་དེ་ཉིད་དེ། །
1-488
མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཡུལ་གཉིས་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སོ། །དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཐབས། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ཐབས་བྱུང་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་འཐད་ལྡན་དུ། བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་གོམས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་དཔྱད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ།

人造声音中说者的作用是表达意愿，其对象之义被听者的心识明了，这就是声音量，
1-486
因为声音的作用正是如此。"对象真实非因生"，如果说者不是全知者，则声音解释者作用的对象本身是量，而非对象真实性的因。这样展示了无缺陷的定义后，"所取能取故世俗，不认可"。如此解释是世俗，相对于胜义证量而言不认为是量，因为是取所取故。其为能取所取，如《庄严论》所言："世俗知识并非明显呈现未知义，它不明显任何未知义，因为它分别别别把握的色等。"
在胜义中为错乱："其中胜义上唯有一切智智慧是量，其他则不是"，这是胜义。"其他非是量，因为不遍知所知"，不遍摄则无法把握因果等关系。因果实体的过去、未来、现在时间及处所差别、共同行为的自性等一切，是非遍知者不能了知的对境，
1-487
因为现量只能把握现在接近的对象，比量也无法趋入其中。
法胜在《具理》中说："若依一切智之智，这一切知识都是欺诳的，如此，在此轮回中解脱之前的有情言说，依照其无欺性而是量。"
"心识即是量，取舍事物是，趋入彼为主故"，世俗中这两种心识能指示应取应舍的对象，因其是有情义利的主要因素，故建立为量。应取应舍即灭谛和苦谛，其事物是获得的方法，即因集谛和道谛。
那么，为何需要将量分为义和言说两种呢？"因对境形式各不同，心识分别各不同"，这在《成立论》中说："见一切实物真实与虚假，得到实物的两种自性，真实见之对境即是真性，
1-488
虚假见被说为世俗谛。"这是两种对境和两种认知主体。"此有则彼有故"，表明世俗言说证量是方便，胜义证量是方便所生，因此而说。
《具理》中也说："意思是这样的：胜义证量也不是无因，其因也只是修习。修习的对象是由世俗言说证量考察的对象，因此世俗言说证量的正确理解成为胜义知识的因。因此对彼对境的努力正是胜义对境的认知主体。"
"自性自己所了知，言说则是量"，胜义证量非依靠他缘而了知，因为是各自内证智慧的行境。如说："胜义非心行境，心被认为是世俗。"


 །ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དཔྱད་ནས་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཚད་མར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཛ་མ་རིས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དུ། 
1-489
སྔར་གྱི་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཞེས་པས་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་བསྟན་ནས། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་སྟོན་པས་ན། དོན་དམ་པར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རང་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེར་དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་ཅིང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཆ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཚད་མ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་སེམས་ཞིང་། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་སོ། །ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ནི་རེ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དེར། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བསྟན། །ཞེས་པའི་བསམ་པ་ལ་བལྟོས་ནས། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་ངེས་སུ་ཡང་། གཞན་བག་ཆགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མི་འབྲལ་བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་མི་བསླུ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་འདིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །
1-490
འདིར་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་རྨོངས་པ་འཇིག་རྟེན་བསླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱས་པས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པས་དབེན་ཞིང་དྲི་མ་མེད་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཆ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །འོ་ན་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་པ་དག་ནི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོག་པས་རྨོངས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་རྒྱན་ལས། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་མི་དྲན་པ། །བསྟན་བཅོས་དེ་ཡིས་ཟློག་པར་བྱེད། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་བསླུ་བ། ཞེས་དང་། ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་། ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་མི་བསླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །
1-491
ཞེས་གསུངས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་། དེའི་ལུང་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་སོ། ། མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་། །འདི་ལ་རྒྱན་དུ། འདིས་མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་གསལ་བྱེད་དེ། མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། མ་ཤེས་པའི་དོན་སྨོས་པས་ནི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྤོང་བར་ནུས་ཀྱི་མི་བསླུ་སྨོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་བསླུ་བ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཉིད་རྟོགས་ཞེ་ན། ངེས་པར་རྟོགས་པ་ལས་སོ། །ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདིར་དོན་གྱི་སྒྲས་ནི་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཤེས་དོན་གྱིས་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དམ་པ་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

世俗言说证量是考察世俗对境获得义利而在世俗中建立为量。如此，杰塔利在《庄严论释》中：
1-489
先前"自性自己所了知"表示胜义证量，"言说则是量"表示世俗证量，因此胜义中如上所述唯有自证是量，而不是具有其他对境的。
又在彼处说："如此，自证是胜义证量，其他是世俗，即便如此，依世俗广说定义，也略微说明轮回和涅槃的建立。那些认为量和非量的建立是真实性，并解释'言说则是'为'以后的功能知识'的人，已暂时显示了与理相违。"
又在彼处说："依宗义论师所言'诸佛所说法，正说二谛理'之意趣，也说'言说则是量'。"
如此两种量，《抉择论》中也说："由于显示他者习气，在轮回期间不离随行的，依世俗无欺而在此是量。
1-490
此处是描述世俗言说证量的本质，因为这也能摧毁对方的愚痴世间欺诳。由思所生的智慧修习，远离错乱且无垢无退，现前胜义证量，这也略微说明了。"
那么，若从世俗了解量的本质，解说量的定义论典岂不无义？世俗者在世俗中也有错误了解而愚痴，为破除此而解释论典。如《庄严论》所言："论著能遮除愚痴，前后不记忆，由此论著遣除。正因如此，由遍知所说的论著能遣除愚痴，而非他者，因为一切种智的教言即是量。"
经中说："信敬语即是无欺"，在《自解》中也说："或以其他方式，过失尽的语言无欺故，应说为比量，'取舍之真性'
1-491
如是所说，已证成佛语及一切教法是量。"
"亦能明未知义"，《庄严论》中说："此明显未知义故为明显者，明显未知义的知识是量。世俗知识则不明显未知义。"又说："提及'未知义'能破除取所取知识，而提及'无欺'则不能，因为虽是无欺，世俗存在未成立为义故。那么，如何了解义本身呢？从确定了解中。"或者此处"义"字表示胜义，"明未知义"即"明胜义"之义。胜义中无二自性，故明显彼自性即是量。


 །དེ་ལྟར་ཡང་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེ་ལས་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ། །
1-492
ཞེས་གསུངས། མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བྱེད་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་གཟུང་བའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྤྱིའི་དོན་ཡང་དང་པོར་བྱུང་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་མ་ཤེས་པ། དེའི་འོག་ཏུ་བྱུང་བས་གསལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་འོག་ཏུ། །སྤྱི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོབ། །སྤྱི་ནི་དོན་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པས། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་མཐོང་ནས་སྔོན་པོའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། སྔོན་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུས་བསྒྲུབས་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་རང་གིས་མཚན་ཉིད་གཟུང་བའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྔོན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱིས་ནི་སྔོན་པོའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །
1-493
ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དགོངས་ཕྱིར། །ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི། བྱ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚེ་མ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་སྒྲས་བཤད་པས་དེའི་དོགས་གཅོད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ལ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྡན་བཅོམ་ལྡན་ཚད་མ་ཉིད། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་དེ་དང་ལྡན་པས་སམ། སྔ་མ་དང་འདྲ་བས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་བཞག་གོ །འདི་ལ་ལྷ་དབང་བློས། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་འཁྲུངས་པས་སོ། །ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་ཚད་མ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །
1-494
ཞེས་གསུངས་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་ཡིན་གྱིས་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཕལ་ཆེར་མུན་པར་ཚུད་དོ། སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་ལྟར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་པར། དེའི་འགྲེལ་པའི་བཤད་སྦྱར་དུ་ཤཱཀྱ་བློས། གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དགོངས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་ཡིན་ནོ། །འདིར་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚད་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཚད་མས་དཔེར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

如此也说明了"自性自己所了知"。"言说则是量"也这样解释。其中这是胜义证量的定义，前者是世俗的。
1-492
如此所说，明显未知义是胜义证量的定义。如果因明显未取义而为量，那么共相义也是首先产生的自相知识所不知，后来产生的则明显，同样对关系等也有了解，因此这也将成为量吗？
"自性了知后，获得共相识"，共相完全不能作用，在了解自相之后，因其力量而生的分别识所取境，如见到青色后认为"是青色"的识中所显现一样。青色自相可成办所作义利功用，而且其本性唯是现量所见。继自相所取之后产生的分别境青色，并不能完成青色所成办的作用。因此，未了知义的对境是量，也是"不知自相，
1-493
何者是了知"的意思，而作此特别区分。了解自相后，从其力量而生的分别与之相符，从作用角度是其对境，因此唯是忆念而非量，因为不是未了解实物本质的无分别故。量的建立依靠实物，这是在世俗言说时"未了知的对境"语词所解释，成为对彼的疑虑断除。
在胜义中远离所取能取，唯是自证，"为考察自相故"。考察自相时，所有所取能取实物都消失，因此确定为无二。
"具彼世尊即是量"，依世俗和胜义证量定义的后一特征，或类同前者，而确立世尊为量。对此，提婆菩提说："'量所成'是指量生起，以量相似为量，即世尊。"
1-494
因此误解，认为世尊是量士夫而非量，许多人陷入黑暗。那位大论师并非如是意旨，其释论解说中释迦智说："若因修习力而成就的无垢、无分别、无错乱、智慧本性，世尊安住为如上所说的量之本性，何须依靠假立？对此无过失，因为是依有分别知识状态而说。此处，若世尊是如上所说的量之本性，如是也是极为著名的。因此是以世俗言说量作为比喻。"这是合理的。


 །ཞེས་གསུངས་ལ། རྣམ་འགྲེལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་། གང་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་དང་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །
1-495
ཞེས་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་དོན་དུ། །གྱུར་པ་ཉིད་གསུངས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་བྱེད་ལ་བལྟོས་ཚད་ཡིན་རིགས། །ཞེས་པས་ཀྱང་ངོ་། །རྒྱན་དུ་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་། ཡང་འདི་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་བདེན་པ་གསུང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཡང་ན་དོན་དམ་པར་དེ་ལྡན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཉིས་མེད་ཐེག་པ་དམ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་བཤད་མཛད་པ་གཞན་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཟློས་པར་འདུག་གོ །གཞན་དག་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས། འདི་རྟོགས་པས་འདི་སངས་རྒྱས་པ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཞེས་ཐ་དད་པར་གཟུང་བའི་སྐྱོན་དེས། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་དང་ཚད་མར་འཁྲུངས་པ་མི་གཅིག་པར་སེམས་སོ། །དེ་ནི་གདུལ་བྱའི་བློས་ཕར་གཞལ་བ་ཡིན་ལ། དོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་མཐོང་བ་པོའི་དབང་གིས་སྐུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དག་ལ་བསྙད་པ་ཡིན་པས་སོ། །
1-496
སྐུ་གསུམ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་སྡེ་བདུན་གྱི་མཆོད་བརྗོད་དུ། རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་བསལ་ཞིང་། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཤཱཀྱ་བློའི་འགྲེལ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་རྟོག་པའི་དྲྭ་བ་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐུ་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ཞིང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འོད་ཟེར་དག །ཀུན་ནས་འཕྲོ་ལ་ཞེས་པས་ནི་མཛད་པ་སྟེ། དོན་རྗེ་བཙུན་མ་ཕམ་པས། ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། སྐུ་བཞིར་ཕྱེ་ཡང་རིགས་པས་ཟབ་པ་ལས་གཉིས་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་གཉིས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་ལས་འཁྲུངས་པར་བསྟན་ནས། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཚད་མ་གཙོ་བོར་དགག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །སོགས་ནས། མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་ཤེས་པར་བྱེད་པའམ། 
1-497
སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན། འོ་ན་ནི་དེ་གཞན་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་བརྗོད། །འདིས་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་གང་བསྒྲུབས་པས་ཐམས་ཅད་རིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ནི་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་དོ།

《现观论》中也说："世尊安住为量本身，其成立将得以解释。由其成立方法精勤修习而有量性，因此世尊合理地即是量。"
1-495
又说："无生是为遣除义，而说成为彼故，依靠能立理应是量。"
《庄严论》中也说："如来世尊具有彼故，世尊是现量本性的量。"又说："此又是对量境说真实而为量。"又说："或在胜义中具彼，世尊是无二量，而非了知一切义。遍知一切义是世间言说，故是世俗。如此也说：'无二乘为最胜乘'。"
其他解释者重复这两者的观点。其他人说："这是成佛之法"指一切种智，"通达此而成佛的佛圣者"，因此执着为差别的过失，认为胜义证量与量生起不同。那是所化机的心识所量度，而实际上是一切智智慧由见者的能力而分为三身，世尊是依彼等而说的。
1-496
《现观论》作者在七部论颂赞中也说三身："遣除一切分别网，具有甚深广大身。"释迦智的注释中："世尊断除一切分别网，由非声闻、独觉等境界故甚深，由遍摄一切所知及一切有情义利故广大，具有三身：自性身、受用圆满身和化身，即是'遣除一切分别网，具有甚深广大身'。"
"普贤光芒皆，周遍放射"是指事业，即如至尊弥勒所说"法身具事业"，虽分为四身，但依理甚深中分为二，广大中分为二，应当了知。
说明世尊从因而生后，为主要破除大自在常有自生量，从"量非常有"等到"不是，因无差别故"之间说明了相关内容。
第二，解释利益众生之愿："若大自在遍知等作为因的了解者，
1-497
或者生起者不存在，那么其他也不会如此，量为隐蔽义知，其成立因亦不存在，无有精进修习，如是某些人宣说。"这首先是非遍知者成为遍知者的隐蔽义了知有何因？若成立后一切合理的此类因毫无了解。
;


 །ཞེས་སྨྲ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། །ནས། ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བརྟེན་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱིས་གཙོ་བོར་རིགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། ཚད་མ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ། ཡིད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། གཞན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་འཚོལ་ཏེ། རྒྱན་ལས། ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བྲལ་འདོད་གང་། །དེ་བརྩེ་ངེས་ན་དེ་ལྡན་པ། །དེ་ཡི་ཐབས་ནི་བསྒྲུབ་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར། གོམས་ལས་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གོམས་པས་སོ། །འདིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའམ། 
1-498
རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་སྙོམས་པའི་ས་གཞི་བརྡལ་ནས། རབ་ཏུ་དགའ་བས་རྨོས་པར་བྱམས་པས་རབ་ཏུ་བརླན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་བཏབ་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བཞེད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། བློ་ནི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པས་བསགས་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། །ནས། དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་ལྡན་ཡོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོམས་པ་གྲུབ་པས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་སྐབས་ཡོད་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྒྲུབས་ནས་གོམས་པས་ཁྱད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། མཆོངས་དང་ཆུ་ཡི་དྲོད་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་ལས་འདས་མིན་ཞེ་ན། །སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་གོམས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་རབ་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། 
1-499
སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཆོངས་པ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱས་ཏེ་གལ་ཏེ་སླར་ཡང་ནི། ནས། ཆགས་བྲལ་དང་ནི་ཡིད་ལོག་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རབ་ཀྱི་ཕུལ་ཏུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབས་ནས། སྟོན་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འདྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ་བ་འོས་ཏེ། རང་སྡུག་བསྔལ་དང་མ་བྲལ་བར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པས། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་སྲིད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འདོད་པ་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་ཅན་ལ་སོགས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །
1-500
དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཐབས་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།

 །ཞེས་སྨྲ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། །ནས། ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བརྟེན་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱིས་གཙོ་བོར་རིགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། ཚད་མ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ། ཡིད་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། གཞན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་འཚོལ་ཏེ། རྒྱན་ལས། ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བྲལ་འདོད་གང་། །དེ་བརྩེ་ངེས་ན་དེ་ལྡན་པ། །དེ་ཡི་ཐབས་ནི་བསྒྲུབ་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར། གོམས་ལས་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་གོམས་པས་སོ། །འདིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའམ། 
1-498
རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་སྙོམས་པའི་ས་གཞི་བརྡལ་ནས། རབ་ཏུ་དགའ་བས་རྨོས་པར་བྱམས་པས་རབ་ཏུ་བརླན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་བཏབ་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བཞེད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། བློ་ནི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པས་བསགས་པར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། །ནས། དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་ལྡན་ཡོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོམས་པ་གྲུབ་པས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་སྐབས་ཡོད་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྒྲུབས་ནས་གོམས་པས་ཁྱད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། མཆོངས་དང་ཆུ་ཡི་དྲོད་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་ལས་འདས་མིན་ཞེ་ན། །སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་གོམས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་རབ་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། 
1-499
སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཆོངས་པ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱས་ཏེ་གལ་ཏེ་སླར་ཡང་ནི། ནས། ཆགས་བྲལ་དང་ནི་ཡིད་ལོག་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རབ་ཀྱི་ཕུལ་ཏུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབས་ནས། སྟོན་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་བདག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འདྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ་བ་འོས་ཏེ། རང་སྡུག་བསྔལ་དང་མ་བྲལ་བར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པས། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་སྲིད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འདོད་པ་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་ཅན་ལ་སོགས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །
1-500
དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཐབས་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是对所提供藏文的直译：
为了回应言论，对于不知而宣讲者，直至"请来，依靠秃鹫"这句话，主要是为了展示以人的利益为主的道理。若问这种量的成立依据是什么，其成立依据是大悲心。当心具有悲悯时，会寻求使他人脱离一切苦难的方法。如《庄严经》中说："如同他人的痛苦，欲使脱离苦因者，若具定悲心，则愿成就其方法。"若问这种至极的悲心从何而生，则"从修习而来。在每一次转生中，通过修习这种悲心。"这表明，通过善知识的摄受或自己的深刻体验，在众生之上铺展平等心的基础，以极大欢喜耕耘，以慈爱浸润，播下大悲心的种子，从而生出利益一切众生的意愿，即生起空性与悲心为本质的菩提心芽。
若说："心依赖身体，故无法通过修习而成就。"意思是心依赖此身，身体毁灭时心也随之灭亡，与其他身体也无关联。因此，由于不存在来世，无法通过来世的修习积累而成就。对此回应："非也，因为否定了依靠。"直到"如是的成立有多余"这句话，说明心的相续无始以来就存在，因此已经证明生死相续是相互关联的，所以修习成立，由修习而来的一切功德都有可能，全知或其他功德都是可能的。
如此证明了来世后，虽然可以通过修习而改变，但若有人说："如跳跃和水的温度一样，不会超越自然"，意思是即使有生生世世的修习，也不会达到极致，因为看到特定的局限，就像跳跃和煮水一样有限。对此回答："已做，若再次..."直到"如离贪及厌倦"的部分，证明可以达到极致。
为了解释佛陀，"具有悲心者为了消除痛苦，致力于各种方法。"具有悲心的人应当努力消除自他的痛苦，因为若不能消除自己的痛苦，就无法消除他人的痛苦。因此，为了脱离自己的痛苦并现证一切所知，他致力于方法。
"方法生起，其因隐蔽，故讲解困难。"没有亲证天道和解脱道因果的人，很难向他人宣说，因为他没有这样的能力。即使可以通过推理来考察诸谛，如四圣谛的教导是可能的，但并非任何时候都适用，因为在某些时刻，如处于极度欲望或地狱等投生时期，是无法理解的。在光明等世界宣说业果的确定性也是不可能的。因此，应当现证一切。不仅是局部的方法，还宣说了能够遍知一切的智慧，即能够分辨诸法的智慧。


 །ལུང་དང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་པ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་མི་རྟག །ལ་སོགས་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་མཛད། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུང་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དང་པོར་ལུང་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ནི་དོན་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ཙམ་ལས་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་དེ་རིགས་པས་བསྟན་པར་བྱས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་པོར་རྟོགས་སྟེ། རྒྱུ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་བཟློག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་སོགས་ལ་རྟོགས་ཚུལ་ཡང་། ཉན་རང་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན། ཞེས་སོགས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ་གསུངས་ལ། འདི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཡང་དེའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཏེ། 
1-501
དེ་བརྟགས་པས་བཟློག་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དམ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟག་པར་མཛད་དེ། གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་གནས་ན། །འབྲས་བཟློག་གཟིགས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྒྱུ་གཞོམ་ཕྱིར་དེ་ཡིས་ནི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྟག་པར་མཛད། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱེད་དོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེ་བ་མེད་ན་དེ་བཟློག་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། རྒྱུ་ཡི་ངོ་བོ་བརྟག་པའི་ཕྱིར། །དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་ངེས་འགྱུར། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་བྱས་པ། །འདུས་བྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆགས་ནི། རྒྱུ་ཡིན་དེ་ཡི་གནོད་བྱེད་ནི། །བདག་མེད་མཐོང་བས་འགལ་བ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱས་པའི་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །
1-502
སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གྱུར་པའི་འཇིགས་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་རྣམ་པ་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ཡང་བ་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལོག་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
通过经教和理论进行分析，
以苦的特殊性，
了解苦因及无常，
等等自性。
五种非比量行境是超越感官对象的了知因，即经教。理论则是推理。首先是经教思维，然后进入确定义理之果的理论。仅凭经教并不能确定，因为它只是随意愿而行，与实义没有联系。因此，通过理论阐明义理后修习，将能现证。
在此，首先了解苦的原因，因为通过遮止因来遮止果。关于了解苦等的方式，《现观庄严论》中说声闻缘觉是"所缘无常等，以谛为所依"等，而这里则相反，了解苦因也是了解其无常等自性，因为通过观察可知其可被遮止。若不了解可被遮止，就不会为遮止而精进。若是无因或恒常，则不能被遮止，因此通过苦的无常等特性确认其因无常。
因为如此因存在时，
不见果能遮，
为摧毁其因，
故恒观察其对治。
为了摧毁苦因，观察苦因的对治，即其相反因素。若没有对治，则不能遮止。
为了观察因的本质，
其对治也得确定。
由我执与我所执所生，
缘有为为境之贪，
是因，其害对，
与见无我相违。
苦因是由我执和我所执产生的贪著，而我执和我所执是身见，因此苦因是有为法，即有漏事物。其对境是身见。
对作为苦因的身见的损害者是见无我，因为二者相违。相违的性质会起损害作用，如风的轻性和油的黏性等。因此，通过现证无我，无常之因身见将被摧毁，当它消失时，一切苦都将被遮止。


 །རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་མང་པོ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་གོམས་པ་ལས། །དེ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག །རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཁྲུག་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་རྒྱས་ཏེ་ཐབས་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་པོ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས། སྐྱོན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་གཉེན་པོ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གསལ་བ། དེས་ན་ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ཡིན། ཐུབ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་ལ་སོགས་ཁྱད་འདི་ཡིན། །དེ་དོན་ཕྱིར་ན་ཐབས་གོམས་པ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །
1-503
ཐུགས་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། སྤངས་པ་ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལས་ཆེས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་ལས་དང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་བཤད། །དེ་བས་ཕན་པར་བཞེད་པ་དང་། །ཐབས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པོ་གྲུབ་པས། དང་པོ་ཚད་མར་གྱུར་པ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བཞག་གོ །ད་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བཤད་པ། རྒྱུ་སྤངས་ཡོན་ཏན་གསུམ་བདེ་གཤེགས། །ཉིད་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་བྱས་པའི་ཞེན་པ་དེ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ། ལེགས་པར་གཤེགས་པའམ། མཛེས་པར་གཤེགས་པ། གཟུགས་བཟང་པོ་བཞིན། སླར་མི་ལྡོག་པའམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན། མ་ལུས་པར་གཤེགས་པའམ་ལྷག་མ་མེད་པར་གཤེགས་པ་བུམ་པ་ལེགས་པ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་དང་པོ། སྡུག་བསྔལ་རྟེན་མིན་ཕྱིར། ལེགས་ཡིན་དེ་ནི་བདག་མེད་པ། །མཐོང་བའམ་སྦྱོར་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྤངས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤངས་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པས་གསར་དུ་མཐོང་བ་ལས་མཐོང་བས་སྤངས་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ངོ་། །
1-504
སྦྱོར་བ་ནི་གོམས་པ་སྟེ་བདག་མེད་མཐོང་བ་གོམས་པས་སྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ། སྐྱེ་དང་སྐྱོན་ནི་ཀུན་འབྱུང་དག །སླར་ཡང་བཟློག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། །བདག་ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སླར་མི་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་རྣམས་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སླར་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྐྱོན་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ས་བོན་དེ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་སླར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ལྡོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལོག་ན་ནི་སྐྱོན་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སེམས་ནས། བདེན་ཐ་དད་ཉིད་ཀྱི། བདག་མེད་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
以多种方式众多方法，
长时间内修习，
于彼过患与功德，
皆变得极为明显。
通过见无我，远离贪等一切烦扰之因，智慧增长，以多种方法修习菩提行海，经过三无数劫等长时间修习，过患——一切烦恼障和所知障，及其对治——见道和修道的所有道路变得极为明显。因此心也变得清明，故而：
已断因习气，
大能入他利，
独觉等此异，
为此修习方，
此即说为师。
由心清明断除一切习气，由断除习气而获得超胜声闻和独觉的世尊。
由成就而生起第一，
说此二者为因。
因此利益意乐与，
示方法二者成就，
故立为第一量之，
圆满因。
现在解释善逝：
已断因三德善逝，
即是。
断除苦因——我执和我所执所造的执著的三种功德即：善逝或美妙而去，如同美好的形象；不复返或不退转而去，如同疾病完全痊愈；完全而去或无余而去，如同精美的满瓶。
其中第一：
非苦所依故，
为善，此由见，
无我或修习。
由断除我执和我所执，不再作为苦的所依，故称为善逝。若问此断除从何而来，通过新见到人法无我，断除见断所断的一切烦恼。修习即熟习，通过熟习见无我，能遮止一切修断所断的烦恼。
第二：
生与过患即集谛，
说为再次遮止，
由断我见种子故，
即是不复前往。
过患与生起集起，称为再次遮止，无过患状态与不再生，称为不复返。因彻底拔除我见种子，烦恼不生，无烦恼故不再受生，因此是不复返。
若问：见无我如何能遣除执我？若由不同行相趣入为因，则我见也与无我相反，应能由此遣除。若遣除，则应产生过患和生起，成为复返。
对此思考：真实不同故。见无我是真实、不同及本性不复返，而我见虽与无我相反，却因非真实故不能遣除无我。


 །
1-505
གསུམ་པ། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་ནད་མེད་དང་། །ལམ་བཤད་མི་གསལ་ཉིད་ལུས་ཡིན། །གོམས་ཕྱིར་མ་ལུས་སྤངས་པ་ཉིད། །མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཅན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པས་ནད་མེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་དག་གོ །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི། དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཀྱང་གོམས་པའི་དབང་གིས་མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་ཀྱང་བརྙས་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི། ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སྟེ་འདི་གསུམ་ལུས་པའོ། །ལམ་བཤད་པ་ལ་མི་གསལ་བ་ཡང་ལུས་པ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བློ་གསལ་བ་མེད་ན་ཚིག་ལ་མཁས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་མཐོང་བས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ན། ལུས་པ་དེ་གང་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔར་གོམས་པ་ལས་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །ཁ་ཅིག་སྨྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། །ཟད་མིན་ཞེས་ཟེར། སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་ཟེར་ལ། 
1-506
འདི་ལྡོག་པ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ། །འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། སྐྱོན་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་བས་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་བས་སོ། །རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས། །བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གྲང་ན། །སྐྱོན་དེ་དག་རྟག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་པ་མི་སྲིད་དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ལས་བོགས་དབྱུང་བར་མི་ནུས་སོ། ། འོན་ཏེ་ཟད་པའི་ཐབས་མེད་པའམ་ཐབས་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས་རྟོག་གྲང་ན། རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་ཡིས་ནི། །གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཟད་ཕྱིར་དང་། །རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ཤེས་པའང་གྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་ལ་སྐྱོན་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོན་ཟད་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་མཐོང་བ་ཟད་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི་རང་བཞིན་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་དེའི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་ལ་ཏིལ་མར་བཞིན་དུ་བདག་འཛིན་ལས་ལོག་པ་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །
1-507
སྐྱོབ་པ་བཤད་པ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུང་བ། །འབྲས་མེད་ཕྱིར་ན་རྫུན་མི་གསུང་། །ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་ཕྱིར་བཅོམ་ཀུན་ཡང་། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་ཚད་ཡིན། ཉིད་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐར་པའི་ལམ་གསུང་བ་ནི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྫུན་མི་གསུང་སྟེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུང་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསུང་ན་དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་གྱི་འཕེན་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གསུང་པ་སྟེ། འདུལ་བྱ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བརྙེས་པའི་གོ་འཕང་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་དག་ནི་བདག་མེད་པ་མ་མཐོང་ཞིང་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་དག་ནི་བདག་མེད་པ་མ་མཐོང་ཞིང་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第三：
身语心之习气，
无烦恼与无疾，
道说不明即余留，
由修习故断无余。
若问无余与不复返有何不同，身语心习气无烦恼即断除轮回苦故无疾，断其因即无过。无烦恼的身习气是指，虽成阿罗汉，由习惯力而有跳跃行走等行为。语习气是指虽无我慢，却说轻蔑等言语。意习气是指不知一切，此三为余留。道理解释不明晰也是余留，因为长久未修习，若无智慧明晰则不能精通语言。
若见无我不能断无余，那么余留由何断除？前面已说由先前修习断除无余习气。有人说："因说话等故，过患未尽。"意思是因为说话等，贪等过患不会灭尽。
对此反驳：
对此疑惑故错误。
说话等确实存在，过患也确实灭尽，这有何矛盾？正因为如此，对反驳有疑惑，因此推理错误。
若因常性或无方便，
或因不知方法故，
过患不尽是如此，
所作之遍计，
若过患是常性，则过患不可能灭尽，因为是常性，无法从常性中减损。或者若无灭尽方法或不知方法，那么也会认为过患不能灭尽。
有因故及因有，
对治修习尽故及，
因之自性知，
知彼也成就。
过患非常性，因为具有因，灭尽方法也非无，因为见无我是灭尽方法，且因的自性，即我及我所行相的认知存在时，其对治认知也能成就，因为是其颠倒的对治，如风之于芝麻油，见无我是对治执我的。
解释救护者：
救护者见道宣说，
因无果故不说妄，
具悲心故一切征，
为他利故行故。
因此是量。
由其独特证见宣说解脱道，是救护者。他不说妄语，因为无意义。这是断除颠倒宣说。若在某些处宣说，也是因为具有悲心，且由先前发愿为利他而说，为使所化众生趣入所获境界。因此，世尊是量，而外道导师因未见无我且无明了智慧，故非量，如此宣说。通过这些展示了大乘不共道次第是量，外道导师因未见无我且无明了智慧，故非量。


 །དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཚང་ལ་མ་ནོར་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པས། 
1-508
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཐབས་བསྟན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་གཤེགས་དང་སྐྱོབ་པས་འབྲས་བུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། གྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོམ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་སྙིང་རྗེས་ནི་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཏེ་འབྲས་དུས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུང་། སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུང་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅིང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་འཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་ལས་འབྱུང་བ་བཤད་ཟིན་ནོ། །ལུགས་ལས་བཟློག་སྟེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་སྐྱོབ། བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་པའི། །ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པས་སྐྱོབ་པའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །
1-509
གཞན་སྡེ་ན་རེ། འདོད་ཆགས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུད་མེད་མཆོག་ལ་འཁྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། ཞེ་སྡང་ཡང་དགྲ་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་གཏི་མུག་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་། དྲེགས་པ་དང་། རྒྱགས་པའི་ཆ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བས་ན། བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་ཡང་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྱོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ། །ནས། ཐམས་ཅད་ཀུན་ཚེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས། དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་གོམས་པ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་གཞན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
1-510
དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་རྟག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ། བདེ་བ་དགག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བདག་གི་བར་དགག་པ་ལ་སྟོང་པ། བདག་དགག་པ་ལ་བདག་མེད་བཤད་པའི་དང་པོ། དེ་ནི་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །མི་རྟག །སྡུག་བསྔལ་དེ་དུས་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །རྟག་པ་ནི་གཏན་དུ་ལྟར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རེས་འགའ་དམིགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་ངོ་བོ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། ཉེས་པའི་རྟེན་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དབང་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གོམས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་བརྗོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
通过这些，已经宣说了大乘不共道次第的完整无误教法。为了利益众生，
教导发菩提心，这称为入行之行为。佛陀教导了二谛双运之道方法，这称为修行之行为。善逝和救护者教导了圆满自他二利之果，这称为成就之行为。这三种方式是大菩提一切道的总纲要。
发菩提心的发心本身是智慧和悲心的本质，因此在修行时期，悲心成就布施等而积累福德资粮，智慧则使之清净而圆满智慧资粮。在果时，以智慧证得圆满自利的正等觉，以悲心持守圆满他利而转法轮，尽虚空际行持事业。
顺序解说已经完毕。为了逆序解说，或者是救护。
宣说四谛者，
业果相连的四圣谛宣说者是救护者。什么是四圣谛？苦圣谛、集圣谛、灭圣谛和道圣谛。
其他部派说："贪欲是抱拥所爱女性的因，是快乐的因；嗔恨也是摧毁敌人的因，是快乐的因；愚痴也是以身见为特征的执我、我慢、骄傲和放逸的方面，故是快乐的因，因此是快乐。贪嗔等是根本因，所以身体等也是快乐本身，因此没有所谓的痛苦。即使饥渴等是痛苦，但因为是极大满足的因，所以不存在所谓的苦谛。因此，世尊所说不真实，不是救护者。"
为了破斥此说："苦即轮回蕴"直至"一切时中皆生起"的部分指出，贪欲等的果从贪欲等熏习而生，而这种熏习又从其他贪欲熏习而生，因此快乐等生于无始的习气，并非胜义实有。因此实际上一切皆是苦。
苦谛也是为了破斥常见而说无常，破斥乐见而说苦，破斥我所见而说空，破斥我见而说无我。第一种：
"彼为有时所见故，
无常。"
苦只在某些时间被见到，故是无常。常性应该是永恒可见的本质，不应该只是某时可见，因为可见与不可见的本质相互排斥而存在，故相违。
第二种：
"过患所依故，
因缘力故亦是苦。"
因为是贪等一切过患的所依，因为与因相连，因为受他所控，故是苦。"亦"字表示仅依于熏习也被说到。
;


 །གསུམ་པ། བདག་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའང་མིན། །རྒྱུ་མིན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་མིན། །བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ། རྟག་པའང་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ལ་དུ་མ་ནི། །
1-511
དུས་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟག་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཅིག་ལས་ཤེས་པ་དུས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བརྟན་པ་ཉིད་དོ། ། འོ་ན་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེས་ན་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་གཞན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བདག་བྱེད་པ་པོར་དཔག་གོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཚོགས་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་གྱུར་ན། །དེ་ནི་རྟག་པ་ལ་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་མིག་ལས་གཞན་ཚོགས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ན་རྒྱུ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
1-512
གང་གི་དེ་མེད་པས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་བདག་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་བཅས་ཉིད་གྲུབ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་རེས་འགའ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་བསྟན་ནོ། རྒྱུ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་དགག་པ་ལ་རྒྱུ། རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་པ་དགག་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་། ནུས་པ་མེད་པ་དགག་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ། གཙོ་བོ་དགག་པ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པ་བཞིས་བཤད་པའི་དང་པོ། ཇི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་ཀྱི། །རྣོ་བ་ཉིད་སོགས་རྒྱུ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །ཞེས་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ། །འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུས་དང་། །
1-513
ཡུལ་དང་གནས་སྐབས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་འདོད་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། གང་ཡོད་ཉིད་ན་གང་སྐྱེ་བ་འམ། །གང་འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་འགྱུར་པ། །དེ་ནི་དེ་རྒྱུར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། །ཁྱད་པར་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚེར་མའི་རྣོ་བ་དང་འཁྱོག་པ་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་ས་བོན་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第三：
非我所亦非加持，
非因非能加持。
非我所的自性也非我所加持，因为非因者不能成为加持者。
第四：
常性如何能生因？
因此一体多性，
不能于不同时生。
若蕴是我所自性，则会成为常性。常性不能产生，不能产生则非事物，因为不能被认知。因此，常性的单一体不能产生不同时间的多种意识，也不能被认知为由我所加持的。所能认知的蕴的自性是不稳定的。
若问："若眼等非我所加持，如何能产生意识？因此，由果意识的不同可推知有作者的我。"
若其他诸因聚合时，
无果生故，
若推知他因，
彼于常性中不存。
若有人说：除眼之外其他因聚合，眼识也不生，眼识确实生起，则应推知有其他因。任何无则不生果的等无间缘所加持的眼等，意识才能生起。任何由无彼而推知无果者，在常性和遍在者中永远不存在。若仅由随行而成为生因，则虚空等一切都会成为加持者。因此，仅仅存在的我不能成为因。
由其有时性，
此苦具因已成。
无因不依他，
应恒有或恒无。
此苦因为是有时性，已成立为有因。若无因则不依他，应恒常存在或恒常不存在。如此说明苦由因而生。这因是什么？即集圣谛。为否定无因而说"因"，为否定单一因而说"集"，为否定无力而说"生"，为否定主宰而说"缘"。四种解说中的第一种：
"如荆棘等，
锐利性等无因，
如是此等无因"，
无因论者如是说。他们认为这些事物本性是大种的自性。大种的差别与时间、处所、状态相应而生。其中差别显现为无因。为破斥此说：
若彼存在时彼生，
或彼变化时有变异，
说彼为彼因，
此于彼等亦存在。
若能产生差别，则它们并非无因。如同沙枣荆棘的锐利与弯曲，若无沙枣种子就不会存在。因为随其而行、随其而返，故是其果，非无因。
;


 །གང་ཡོད་པ་ཉིད་ན་གང་སྐྱེ་བ་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། རེག་པ་ཡང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་རེག་པ་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རེག་པ་གཟུགས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །རེག་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཉིད་མི་འབྱུང་ལ་གཟུགས་མེད་ན་མཐོང་བ་མི་འབྱུང་བས། རེག་པ་ཡོད་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ཡིན་གྱིས། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་རེག་པ་མེད་ན་མཐོང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། རྟག་རྣམས་བཀག་ཕྱིར། རྒྱུ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་བཀག་པས་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་གྲུབ་བོ། །
1-514
གསུམ་པ་དབང་ཕྱུག་ལ། །སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྲིད་ལེན་ཏེ། །ནུས་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དེ། རིམ་པ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར། སྲིད་འདོད་རྒྱུ་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར། །མི་རྣམས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཡོངས་འཛིན་དེ་ཐོབ་བསམ་པས་བྱས། །རྒྱུ་གཞན་ནམ་ལས་གཞན་ནམ་ལུས་སམ་མ་རིག་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ནུས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གཞན་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེན་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐོབ་པར་སྲེད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྲིད་འདོད་གང་ཕྱིར་ཡང་། །སྲོག་ཆགས་བདེ་སྡུག་ཐོབ་པ་དང་། །འདོར་འདོད་འཇུག་པ་དེ་དག་གི །འདོད་དང་འཇིག་སྲེད་ཡིན་པར་འདོད། །སྲེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། འཇིག་པའི་སྲེད་པའོ། །གང་ཞིག་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་སྟེ། སྲིད་པའི་འདོད་པའོ། །བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པའོ། །
1-515
སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་འཇིག་པའི་སྲེད་པའོ། །བཞི་པ། བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས། །བདེ་མིན་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། །ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་སྲེད་པ་སྲིད་རྟེན་ཡིན། །ངར་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སེམས་ནི་བདག་གོ །དེ་ལ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་བདེ་བ་དང་བྲལ་བས་ན་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་ཉམས་པ་དག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རེས་འགའ་སྲེད་པ་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ནོ། །འདིས་རྐྱེན་ཉིད་ཅེས་པའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ནས། དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་བཤད་པ་དགག་པ་འཕྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་བོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་གཞན་སྡེས་འགོག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་འགག་པ་ལ། 
1-516
འགོག་པ་དང་། གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་པ་དགག་པ་ལ་ཞི་བ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐར་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དགག་པ་ལ་གྱ་ནོམས་པ་དང་། ཐར་པ་ཡང་སླར་ཐར་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་དགག་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི། དང་པོ། དེ་ནི་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་གེགས་སོགས་སྲིད་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若某物存在时某物生起，则彼为彼因，那么触也应成为见的因，因为无触则无见。对此回答：
触为色因故，
于见则是因缘。
无触则色不生，无色则见不生，因此触的存在只是见存在的因缘，以这种方式二者不成因果关系。若是显示色后，无触则无见，则成立。
第二：
已破常性故。
通过破除常一因，成立了集的行相。
第三：
从自在等亦取有，
因无能故。
因为是常性，不可能从自在等产生苦，因为不能以次第或同时方式产生作用。因此：
有欲为因因为，
人们对境之差别，
执取是由得彼欲所造。
既非其他因、非业、非身体、非无明是能生，而是具有"能因"之异名的爱欲是能生，这是可见的。如何可见？因为有执取。执取即人们对境差别的执取或普遍执取，是由希求获得而生，这种执取也与生相连。
此即有欲因为，
有情于苦乐得与，
欲舍趣入彼等，
欲与坏爱所认。
爱欲有三种：欲爱、有爱和坏爱。对住处等的爱是有爱，即对存在的欲求。追求快乐的形式是欲爱。希求脱离痛苦是坏爱。
第四：
由执我之因，
非乐为乐之认知，
于一切普遍趣入，
是故爱欲是有依。
作为我执基础而一向增益的心是我。对此的贪执是一切普遍趣入的因，因为住处、受用等胜义无乐故非乐，由四颠倒而堕落者趣入。因此爱欲是有的依靠。正因如此，有只是趣入的协作，因缘仅是取而非取，其中取是心。由心缘有时是爱欲，有时是悲心。这解释了称为"缘"的行相。
"由未见离贪生"直至"因此有故有此"这段广泛确立了身体和贪欲相互为因的破斥及相关延伸内容。
灭谛是为了破除其他部派认为不存在灭的观点而说"灭"，为了破除承许解脱者也具贪等而说"寂"，为了破除说有比此更殊胜解脱而说"妙"，为了破除说解脱又会变成非解脱而说"出离"，共有四种行相。第一：
彼非恒久性，
因于因有障等故。
;


 །འཁོར་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་ཅེ་ན། །མ་ཡིན་འདོད་དང་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་དེ་གཏན་དུ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱང་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགོག་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། ཐར་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བཅིངས་པ་དེ་ནི་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡང་བཅིངས་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་དག་པར་གྱུར་པ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དག་པའི་ཆ་གཞན་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ །
1-517
དེ་ལ་ཕྱི་མ་དག་པའི་ཆ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་འཁོར་བ་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རྣམས་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་འཁོར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་སོ། །གང་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཐར་པ་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་བདག་ཆགས་མ་བཅོམ་ཞིང་། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པ་མེད། །གྲོལ་བ་པོ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །ལོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་གཞོམ་ཕྱིར་བརྩོན། །བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལོག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གྲོལ་བ་པོ་མེད་ཀྱང་། ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚེ། དེའི་བློ་ངོར་ཐག་པ་རྣལ་དུ་གནས་པ་མེད་ལ། ཕྱིས་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་བསལ་བ་ལ་བརྩོན་པས་ཐག་པ་རང་གི་ཁྱད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྦྲུལ་དུ་མ་གྱུར་བས་སྦྲུལ་ཉིད་ལས་གྲོལ་བ་མེད་ཀྱང་སྦྲུལ་འཛིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཞིག་པས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །
1-518
གཉིས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་གནས་པ་ནི། །བརྩེ་བའམ་ཡང་ན་ལས་ཀྱི་ཡིན། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཁོར་བའི་མུར་གནས་པ་ནི་བརྩེ་བའམ་ཡང་ན་ལས་ཀྱིས་ཡིན། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལས་དེས་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེས་ཡིན་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དང་པོའི་ལན། འཕངས་ལ་བཟློག་མེད་འདོད་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམས་བརྒལ་བའི། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩོལ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཏང་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་འགའ་ལ་ཡང་རེ་བ་མི་འཆའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། 
1-519
ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་ལན། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ལ་འགལ་མེད་པ། །འདུ་བྱེད་སྔ་མ་འཇུག་པ་ཅན། །དངོས་ཆོས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若说："因轮回故无解脱"，
非是，因已许且不成故。
苦不是恒常的，因为苦因存在障碍等。"等"字表示因不圆满等情况。若离苦因则苦本身也会遮止，因此灭是可能的。因为是轮回故非解脱，这是认同的，且"因为轮回"的理由不成立，如《庄严经论》所言："解脱是不存在的。被束缚者没有解脱，因为那是其自性；解脱也没有束缚，因为它永远是解脱自性。然而，只是从未净化的心相续特殊聚合中产生另一净分而已。"
其中后者的净分不成为轮回。胜义中没有任何轮回者，因为刹那不是轮回，相续在胜义中也不存在，因此"因为轮回"的理由不成立。
若问："得解脱的解脱者也不存在"，
只要未破我执且，
彼被遍受煎熬，
其时苦被增益而，
自性中不安住。
虽无解脱者，
为破邪增益而精进。
只要对我所的贪执未被转变，就会在轮回中遍受煎熬，被增益为苦而不安住于本然状态。虽然我所的本性、解脱者不存在，但为破除错误增益而生精进。
当绳子被增益为蛇时，在其认知中绳子不能本然安住。之后通过精进排除蛇执的心，就会看到绳子自身的特征。绳子本非蛇，因此虽无从蛇性解脱，但由破除蛇执而称为解脱。
第二，由于见真实性不存在错误增益，故：
离贪之住处，
或由悲或由业。
离贪者住于轮回边际，是由悲心或业。若由业住，则因存在他世所造业，岂不应与他世相连？若业无能，则无离贪住处。若由悲心，悲心不是希望众生离苦吗？因众生不存在，执众生是错误，离贪者如何有此？若有执众生，则不见无我。
对第一问题的回答：
已引不可止故认可。
由有爱诸业超越者，
不能引发其他业，
因助伴已尽故。
先前业所引的，不能无需努力而停止。离贪者也会舍弃努力，因为保持平等性，不对任何事物抱持期望。正因为无期望，不成就其他生，因为助伴——爱的特征已尽。
对第二问题的回答：
知苦无违的，
前行起悲生，
与众生相连。
;


 །གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་སྲིད་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་འགལ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་དངོས་པོ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་བ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་དེ་སྤངས་བའི་དོན་དུ་འབད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བརྩེ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། དེས་ན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་བདག་མིན་པའི་ཆོས་ལ་ནི། 
1-520
བདག་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་ཆགས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་རིག་ཙམ་ལས་ནི། །བརྩེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མ་འོངས་པ་མེད་པ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདག་ཉིད་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་དེ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པར་བགོས་པའི་ཡིད་ཆགས་པར་འགྱུར་གྱིས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཙམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པར་མངོན་པར་བྲལ་བའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩེ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་མོད་ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་དུ་ནི་འགྱུར་ཏེ། མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེ་ན། གཏི་མུག་ཉེས་པའི་རྩ་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན། །དེ་མེད་ཉེས་རྒྱུ་ལས་ཁྲོ་ཡིན། །དེས་ན་བརྩེ་བ་ཉེས་མེད་འདོད། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་འཚེ་བ་མཐོང་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་མོད། བདག་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གཏི་མུག་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའོ། །
1-521
དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལས་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པས་ན་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་མེད་མ་ཡིན་མངོན་འདུ་བྱེད། །ཟད་ནས་གཞན་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཟད་ན། །གལ་ཏེ་གནས་པ་ཉེས་མེད་ཉིད། །སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ཟད་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བས་མི་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བར་སྔར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་ནས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་བར་དུ་གནས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དུས་ཅུང་ཟད་གནས་ལ་འཁོར་བའི་མུར་ཅི་སྟེ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་དམན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་། །གནས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད། །གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་པ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན། །སྔར་གྱི་འདུ་བྱེད་ཟད་པ་དང་། །སྙིང་རྗེ་དམན་པས་གནས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སུ་ཞེ་ན་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་པའོ། །གང་དག་དུས་ཡུན་རིང་པོ་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་དག་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ངོར་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
当了知一切具三苦者皆是苦时，将会远离集的特征之有。由于断除集谛，无贪等，故与一切众生聚无违，平等一味。因此，见苦实事依靠而生起大悲，在此状态中无有执著众生的相连。如是，已断除执著众生的意乐即是悲，而此悲唯属于断我见者，非属于其他。未断我见者怎能为断除他人我见而努力？
若问："贪欲与悲心有何差别？因此，具悲者必然具有贪欲。"
此乃差别：
于此非我法上，
增益自他而生贪，
从了知苦流，
悲心得以生起。
两者因不同、境不同故。如是，由增益不存在的未来，愿自身遇到未来快乐而起的贪欲由此趣入，其境也是非自性而见为自性，以颠倒分别而生起贪著，非他因。悲心则是仅由现前了知苦流而为了错误远离而趣入。
悲虽非贪欲本性，但会成为嗔恨自性，因为见不净等而背离。对此：
愚痴过患根本，
彼即执著众生，
无彼则无嗔因，
故认悲心无过。
若见损害自我则生嗔恨，然无有我，但虽不存在，唯有执我，此即愚痴，是贪等之因。此也由执众生存在而来，无此则无嗔因，因此悲心远离一切过患。
非无伴，由现行，
已尽不结他相续故，
行力未尽，
若住则无过。
前生结生相续由先业所造行尽时，不与他生相续，故非不解脱。若能力不尽，先前所作业行存在，离罪而住直至轮回尽头，无过。
那么，离贪者为何仅短暂住留而不住于轮回边际？
因悲心微小故，
无住之大精进，
具大悲者，
为他利而住。
由先前行已尽及悲心微小，无住留的大精进，故不常住。指谁？指声闻缘觉菩提者。那些长久修习大悲者，为利众生而住，直至轮回未空。


 །
1-522
གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བྲལ་ཕྱིར། །ནས། བདེ་བ་འདོད་པས་མངོན་རྒྱུག་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མཐོང་ལམ་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་གཞི་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཙམ་སྤངས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པས་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་བཤད་ནས། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ལམ་དུ་འཁོར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མར་དེ་སྤངས་པས་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བཞག་གོ ། གསུམ་པ། བདག་ཡོད་ན་བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་གྲོལ་བས་ཐར་ལ། དེས་ན་བདག་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་དེ་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ནས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གྱ་ནོམས་པའི་ཐར་པའོ། །བདག་མེད་ན་འཁོར་བའང་སྟོང་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གྲོལ་བའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཐར་པར་རུང་ངོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །ནས། སྤོངས་ལ་དེ་ནི་རྟག་པར་སྨྲོས། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་འཆིང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདག་ཡོད་པས་རྟག་ཏུ་བཅིངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །
1-523
ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་རྟག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་རྒྱུ་བདག་ཡོད་པས་རྟག་ཏུ་ཐར་པ་ཉིད་དུ་འགྲོའོ། །བདག་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདས་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པར་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་མི་གཏོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་པས་སོ། །དེ་བས་ཁྱབ་བྱེད་མི་རྟག་པ་མེད་ན་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་ན་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་སྐྱེས་བུར་མ་ཟད་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། རྟག་པ་འཇིག་པ་འགལ་བས་སོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཐར་པ་བཀག་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ་གྱ་ནོམས་པ་བསྟན་ནོ། །འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པ་ནི་ལམ་གྱི་ཞར་ལ་བསྟན་ནོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་། ལམ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་དགག་པ་ལ་ལམ་དང་། 
1-524
ལམ་འདི་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དགག་པ་ལ་རིགས་པ་དང་། གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་དགག་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་འགོག་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགག་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིས་བཤད་པའི་དང་པོ། །བཤད་ཟིན་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས། །གནས་གྱུར་གལ་ཏེ་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །ལམ་བཞིན་སྐྱོན་ནི་འབྱུང་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་པའི་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས་གནས་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནམ་ཀུན་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པར་སོང་བའོ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་ཉེས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཉེས་པ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཡོད་པས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
从"若离身见故"至"非为求乐而奔逐"的部分说明，在见道时，由于身见是无基础的烦恼，所以仅断除由现行而生起的部分；而俱生身见因从无始以来习惯而坚固，故由修道断除。由于有俱生众生见，故见道时非无轮回；后者断除此见，故安立无轮回。
第三，若有我，则束缚者即是解脱者得解脱。因此，由我的欢喜差别，此我离无明而欢喜的本性即为殊胜解脱。若无我，则轮回亦空，解脱也必定是他性；解脱时谁来欢喜？若有我执，不会有过失且适合解脱。对此，从"苦生之因即是"至"断彼而常说"的部分指出，若束缚是生起自苦的因，那么苦因存在则永远处于束缚状态。
也已破除常性依赖助伴而生果。无苦、离苦安住于欢喜本性是解脱，此于常性不存在，若存在，则因我存在而永远处于解脱状态。我非常性，因为有前述过失。也不能说是无常，因为有不先起分别的过失。因此，不是任何事物的因，因为已说因必定为无常所遍。因此无能遍的无常则无作用，若无可言说，则束缚和解脱不合理。"也"字表示不仅是常一之士夫，若主张二者本性之士夫，也会有这种过失，因为常与灭相违。如此破除他宗所计之解脱，宣说殊胜灭谛。
灭的第四种行相将随道而说。道谛也是为了破除"道不存在"而说"道"，为了破除"此道非具量"的说法而说"理"，为了破除"无解脱因"而说明灭因是现证之道，为了破除"其他道是我见"而说"出离"，以四种方式解说的第一种：
"已说道修习，
转依若转依，
如道过生起否？
非是，因无能力故。"
前说之道修习而转依，是心相续或阿赖耶完全清净，与执我执我所不相违，成为彼本性时，远离一切过患。那么，如何过患者变成具功德，同样具功德者也会变成具过患，因此无出离？非是，过患为功德所摧而返转，功德是事物自性，过患无法转变功德。
;


 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། 
1-525
རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན། སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡིན་ལ། །དེའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའོ། །དེ་བས་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་རྣམ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ལ། མ་མྱོང་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཡང་དེས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་འཛིན་ལ། ཡུལ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་སོགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནི་ཡུལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་འདི་ཡིན། སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། འདི་ལས་སེམས་དེ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་བྱུང་ན་གོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འཁྲུལ་པ་སླར་བཟློག་པ་ཡང་རྐྱེན་གཅིག་ལ་བལྟོས་པས་མི་བརྟན་པ་སྟེ་རྩ་བ་མེད་པས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་དུ་མྱུར་བར་བཟློག་གོ །དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ལ། རྟག་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཡང་། སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དུས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ན། ཕྱིས་ལམ་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཉེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། 
1-526
དད་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་ལ་སྐྱོན་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ལ་གནོད་པ་ཅན་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་དག་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ནུས་པ་མེད་དེ་ས་གཞི་རློན་པ་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱོན་གྱིས་འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལམ་ལ་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཇལ་བར་ནུས་པ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་མཐོང་བ་བཞིན་བདག་དང་བདག་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བདག་འཛིན་རྒྱུ་གཅིག །སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། 
1-527
བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་དམ་པའི་ཆོས་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལམ་དུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་བ་མེད། །སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ། འཚེ་བའི་གཉེན་པོར་སྙིང་རྗེ། ཕྲག་དོག་གི་གཉེན་པོར་དགའ་བ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ཡང་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་གི་རྩ་བ་ཅན། གཏི་མུག་དེ་ཡང་འཇིག་ལྟ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡང་གཏི་མུག་དང་འཇིག་ལྟར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་གཏི་མུག་ལས་གྲོལ་ཞིང་འཇིག་ལྟ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
为什么呢？
"识取境"等偈颂说明，众生趋入道是由识，其法性即是取境。因此若体验境则成为识，若不体验则不是。境也被其如实执取，而境以存在的自性产生识。因此，以无常、无我等为本性的是境，识即是取彼。
"自性如是"等偈颂表明，以无我等为其自性，若从此生起令心迷惑的其他因，则会解脱，迷惑的逆转也依一缘而不稳固，无根本，如对绳起蛇念般迅速转变。因此，心的自性是清净的，故是光明，由于空于常性，诸垢染是暂时的。
因此"先前也"等一偈半偈说，先前闻思时对见真实无碍力，后来在道现证时，心续成为道性时，过患怎会有生起的能力？
虽然于信解低劣等阿罗汉有少许过患生起的能力，但在能产生损害的相续中，这些过患无法长久安住的能力，如湿地上的火。道的功德是无害性，无害也是真实义的自性，所以颠倒过患即使努力也不能损害道，因为能遍测一切事物本性的智慧是持其方便故。
道的第二行相：贪欲和嗔恨互相损害，我与无我是否也如此？因此，道对烦恼的远离获得不合理。对此：
"我执一因"等两偈说，贪与嗔是我执的一因所生，因为二者是因果事物，虽然相互差别，但不相互损害。见无我与一切执着相违，故能获得灭；
慈爱等不是在正法中说为嗔恨对治吗？因此，见无我不应仅被视为道。对此：
"慈等无违于痴"等偈说，嗔恨的对治是慈爱，贪欲的对治是不净观，伤害的对治是悲心，嫉妒的对治是喜，一切的对治是舍，但这些不能彻底断除过患，因为与愚痴无违故。一切过患以愚痴为根，愚痴也即是身见。那么，阿罗汉的无知是否也成为愚痴和身见？他已解脱愚痴，远离身见。


 །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕྱིར་དང་། །སེམས་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ལོག་པར་དམིགས་ཉིད་མ་རིག་པར། །གསུངས་ཕྱིར་གཞན་ནི་རིགས་མ་ཡིན། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་། །རྫས་དང་དུས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་མ་རིག་པའོ། ། འགལ་བ་གང་ཡིན་འདིར་བཤད་བྱ། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་དང་དེ་འགལ་ཕྱིར། །
1-528
དེའི་རང་བཞིན་ཉེས་ཀུན་དང་། །འགལ་བར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་འགལ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་གཏི་མུག་འགགས་ན་འཁོར་བ་མ་ལུས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རིགས་པར་བཤད་དོ། །ཟད་མིན་སྲོག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིར། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་མིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །འདོད་ཆགས་སོགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་ཆགས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་མའོ། །གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་དེ་དག་སྤོང་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་འགོག་པ་རིགས་པར་བསྟན་ནོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པར་འགགས་པ་ནི། །སྲ་བཞིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་མེད་དེ། །དེ་དག་ཉིད་གྱིས་འབྲེལ་མེད་དང་། །ཐལ་བ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་ཕྱིར། །ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་གསེར་གྱི་སྲ་བ་བཞིན་དུ་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གོམས་པ་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐལ་བར་གྱུར་པ་སླར་ཤིང་དུ་བཟློག་པ་མེད་པ་བཞིན་གྱིས་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །
1-529
དེས་ནི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལོག་པ་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་པ་བཤད་པ། གང་ཞིག་བདག་མཐོང་དེ་ལ་ནི། །ང་ཞེས་རྟག་ཏུ་ཞེན་པར་འགྱུར། །ཞེན་པས་བདེ་ལ་སྲེད་འགྱུར་ཏེ། །སྲིད་པས་སྐྱོན་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡོངས་སྲེད་པ། །ང་ཡི་ཞེས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལེན། །དེས་ན་བདག་ལ་མངོན་ཆགས་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བདག་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཕུང་སོགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ངར་འཛིན་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་ན་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡོད་འཁོར་བར་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་པར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། །བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ནི་གཞན་གྱི་བློ་སྐྱེ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ལས་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་ལེན་ནོ། །ཆགས་སྡང་དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བས་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཅིང་དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །
1-530
ངེས་པར་བདག་ལ་ཆགས་པ་ནི། །བདག་གི་ལ་ཆགས་མི་འབྲལ་ཞིང་། །ངེས་མེད་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། །བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཆགས་པ་སྐྱོན་བཅས་ན། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་དེ་སྤོང་འགྱུར། །བདག་ལ་ཆགས་པ་དེ་བདག་གི་བའི་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་གྱུར་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པའོ། །ཆགས་པ་སྐྱོན་ཅན་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། དེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་རིགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此无明是：
因与明相违故，
及因是心所故，
颠倒所缘性即无明，
故说余非合理。
是智慧行相的颠倒分别本性，与所依、所缘、行相、实体、时间等相应者即是无明。
所谓相违于此当说：
空性见与彼相违故，
彼之自性与诸过，
相违已极成。
以我执为因的烦恼与见空性相违已成立。因此，若灭愚痴则轮回完全止息，故合理地说为出离。
"非尽因众生法性故，
非如色等因不成故。"
若认为贪等是众生本性法故不能断尽，则因其非众生法性故不成立，且无任何众生存在，仅为刹那相续。与对治不净观等相关的断除已见，因此非不可尽。这表明灭是合理的。
诸过已灭者，
如坚再不生，
由彼等无关，
及如灰不定故。
与现证道相违的过患，如金之坚性，不会再生，因为已修习无我见道不会坏失。若有对治，过患也不会生起。如同火力成灰后不可逆转为木一样不可能。
由此表明道对烦恼障的逆转不会再生，故称为"理"。道的第三行相说明：
谁见我，于彼，
常生我执著，
执著生乐爱，
由有生诸过。
见德而遍爱，
我所其能成，
故于我贪著，
其时彼轮回。
如何见我？依蕴等而见。只要有执蕴，就有我执；有我执就有造作，因而轮回。未破法我，不能通达人无我。因此为确立二无我：
若有我则知为他，
从我他分生执嗔，
由与此等相连故，
一切过患皆生起。
若有我执则生他想，从我与他的分别中取执着和嗔恨。与这两者相连，生起一切根本烦恼和随烦恼，由此造作善业或不善业行，由其力成就这多样世间。
必定执著我，
不离我所贪，
非定我执著，
亦无离彼因。
若贪有过患，
由彼成何将舍。
执著我者也会执著我所。若我无过，则无离贪因。因此，对我与我所的贪执具有一切过患。贪执有过，由此会成为何？因其有过应当舍弃。
;
CONTEXT: Below is the conversation history for context. Please use this context to inform your response to the user's latest message.
Relevant past chat message:
--- CONVERSATION HISTORY START ---


 །འདི་ཡུལ་སུན་དབྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བར་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་མ་རྟོགས་པར་ཆགས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བསལ་བ་ནི། །བདེ་བླག་རྙེད་ཅེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བཀག་གྲུབ་པས། །དང་པོར་ཤེས་བྱ་དགག་པར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་མེད། །ཅེས་པས་དེ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །ནས། དེ་ལོག་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་སླར་བརྟེན་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །བླང་དང་དོར་བྱ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མཉམ་སྙོམས་ཅན། །
1-531
ཙན་དན་སྟེའུ་མཚུངས་པ་ལ། །ཆགས་བྲལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །བླང་དང་དོར་བྱར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དག་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལེན་པ་དང་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་བཅོམ་པས། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཞིག་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་དེ། སྟེའུས་བཞོགས་པ་ལ་ཡང་ཙན་དན་གྱིས་བྱུག་པ་ལྟ་བུར་སེམས་པའོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་པ་བཤད་པ། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགོངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །ངེད་ཀྱི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས། །དེ་ནི་བདག་མེད་ལྟ་རྟེན་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བར་དགོངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་དོན་དམ་པར་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །
1-532
དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ལ། དེ་བས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ཆགས་བྲལ་མིན་དང་སྲེད་ལྡན་དང་། །ནས། བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་པས། །སྐྱོབ་པ་ཡིན་པ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོབ་ལས་དེ་ཉིད་དང་བརྟན་དང་། །མ་ལུས་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པར་གྲུབ། །གཤེགས་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ། །མི་སློབ་ལས་ལྷག །བརྟན་པ་དང་མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་མཛེས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའོ། །སླར་མི་ལྡོག་པར་མཁྱེན་པ་ནི་བརྟན་པར་མཁྱེན་པའོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཁྱེན་པ་སྟེ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའོ། །
1-533
རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་བརྡའི་སྐད་ཀྱིས་དབྱིངས་ལས་གཤེགས་པར་བཞེད་དོ། །དང་པོས་ནི་མུ་སྟེགས་གཉིས་པས་སློབ་པ། གསུམ་པ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལས་ལྷག་པར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་མཁྱེན་སྦྱོར་དེ་སྟོན་པ། །དེ་ལས་བརྩེ་ཡིན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་ནས་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། རྟོགས་པ་དང་བརྟན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་བརྩེ་བ་ཕན་བཞེད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若无厌离此境，
不能断除彼。
因不了知境过而不能断除贪著，故应厌离。如《成实论》所说：
"无所知则遣能知，
易得佛陀等宣说。
无所知则能知遮已成，
故首先作所知破。"
以及"无所取则无能取"，对此详细建立：从"功德过随行"至"彼若转，则于自身自性复依"的偈颂说明。
因弃所取舍，
于一切平等，
如檀香棒同，
名为离贪者。
对所取舍之事物，依次破除取舍，因现前法性，对一切法获得平等性，此即称为离贪，如同看待檀香与棒同等。
第四种道行相解说：
"缘行苦，
说修苦，
我等彼亦从缘生，
彼为无我见依止。
由空见得解脱，
余修为彼义。
因此从无常说苦，
从苦说无我。"
若修苦不是离贪因，佛为何说修习？非依苦苦而说修苦，而是缘行苦与因相关而说修苦。此行苦也依因缘，依胜义无我见，如说"从缘生者未生，彼无生自性，依缘者即空性"，因此由见人法空性而解脱，余修如苦等是为无我见之义。世尊所说一切法皆以无我见为根本。因此世尊从无常说苦，从苦也说无我。从"彼非离贪及具爱"直至"从乐亦不欲"广泛解说。
如是宣说四谛，
成立为救护，由此善逝是确定的，
从救护成就彼性及坚固，
无余差别了知。
行是为证悟义，
因此超外道与有学、
无学。
坚固及无余差别了知，即殊胜了知是了知真如，不退转了知是坚固了知，无余差别了知是遍知一切相了知，即无余了知。
以证悟义，意旨是从名言界中行。以第一超外道，第二超有学，第三超声闻缘觉阿罗汉。
因此为他利知行而示彼，
由彼是悲。
因善逝故知他利并行此，故悟坚固，以及由此悲是希求利益之悟。


 །གཞན་དོན་ངོར། དོན་གྲུབ་མཛད་པ་མི་འདོར་ཕྱིར། །བརྩེ་བས་ལེགས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས། བདེན་པ་གསུང་མཛད་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས། །དེ་གསུང་པར་ཡང་མངོན་སྦྱོར་ལྡན། །གང་ཕྱིར་དེས་ན་ཚད་མ་ཉིད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ངོར་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བརྩེ་བ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡེ་ཤེས་ལས་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྐད་གསུངས་པ་ལ་འདུལ་བྱ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་པ་འདི་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་སྟོན་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀ་ལ་ཉམས་ལེན་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟའི་དངོས་དོན་བསྟོད་པ་ནི། །དེ་ཡི་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་ནི། །
1-534
ཚད་མའི་དེ་ཉིད་གྲུབ་དོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་སྟོན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་འདིར་ཚད་མ་གང་བཞག་པ་དེ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་སུམ་བསྟན་དུ་ཆུག །ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་ལ་དོན་དུ་ཤེས་ཀྱི། དོན་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་པོ་ཤེས་པ་དང་དོན་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་འཛིན་པ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །
1-535
རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་བཟློག་ཕྱིར། །ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་འགག་ཆོས་ཅན། །ཞེས་སོགས་རྣམ་པ་དུ་མ་ནི། །བརྡ་ཡི་སྦྱོར་བའང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་བཟློག་སྟེ་བསྟན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྟགས་ནི་རྗེས་དཔག་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ཁྱབ་པ་ནི། །བསྟན་ཕྱིར་དེ་ཡང་གསལ་བར་བཤད། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པར་སྟོན་པར་མཛད་པས་རྟགས་དང་དེའི་སྦྱོར་བ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བསྟན་ནོ། །རྟགས་དེ་ཡང་། རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མ་དམིགས་པ་གསུམ་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་ཀ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ། དགེ་སློང་དག་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཤད་དོ། །དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་ཏེ། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འབྲས་བུའི་རྟགས་སྟོན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་གིས་ཚོད་མ་འཛིན་ཅིག །གང་ཟག་ལ་ཚད་ཀྱང་མ་འཛིན་ཅིག །
1-536
དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་འཛིན་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་གི་ཚོད་ནི་ངའམ་ང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པས་བཟུང་བར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
为他利故，
不舍成办利益事业故，
由悲善及智慧，
说真理具能立，
于彼言亦具修行，
因此故是量。
世尊为他人利益，只要有悲心就永不舍弃成办一切他利；又因具悲心而善为教示；又因智慧而正确通达真理；又因所说教法令所化者具修行，因这四种原因，世尊是量。这倒顺解说也是显示共道，因为四谛在三乘中都为修习所知。
如是事赞颂是：
唯从彼教法，
成立量性义，
如是事物赞颂世尊是为了表明，从世尊教法中建立此量已成立。
且显究竟现量，若问谁说名言现量？如《阿毗达磨》所说："具眼识知青色，而非认为是青色"，又说："了知境为境，而非于境想为法"。以"知青色"和"于境认为境"这两者，是为了显示境无颠倒，故说不错乱。"而非认为是青色"和"而非想为法"这两者，是为了舍弃执取与名相关的对象，故说离分别。在彼中也说眼等识决定分别和随念分别而无分别，也显示眼等识聚以色等处自相为境。
"未遮推论故，
凡具些微生性者，
彼皆有灭法，"
等多种形式，
也见名言运用故。
未遮推论而显示。如何显示？"比丘们！凡具生起性者，彼一切皆是灭法。"此亦：
"无则不生为相，
因是推理所依，
所立遍因，
为显故彼亦明说。"
由于所立对因的遍摄而显示，清晰显示因及其运用和所立等。此因也有自性、结果、不可得三种，全部已显示。其中，"比丘们！凡具生起性者"以此说明自性因。
"从烟知火，
如从水鸟知水，
具慧菩萨，
种姓从相而了知。"
以此显示果相。"比丘们！人不应量人，不应度量人。比丘们！人度量人将堕落，唯我或如我者能度量人。"
;


 །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐལ་བའི་དོན་དག་ལ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་སྤོང་བར་མཛད་པས་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་བས་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་དོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་མདོ་དང་སྦྱར་བ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བླ་མ་ཚད་མ་དང་། །དེ་གསུང་གདམས་ངག་ཚད་མ་ལུང་རིགས་ཀྱིས། །གཏན་ཕབ་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཉམས་མྱོང་བ། །ཚད་མར་རྗེ་བཙུན་གསུང་བཞིན་འདིར་ཡང་ངོ་། །ཀུན་རྨོངས་ཆང་གིས་མྱོས་པའི་གོམས་ཤུགས་ཀྱིས། །ལེགས་བཤད་ཁང་བཟང་ཚུལ་མིན་བགྱིད་བྲེལ་བའི། །སྨྲ་ངན་གླང་པོའི་སྡེ་སྙིང་ཁར་འབྱིན་ལ། །རིག་གཞུང་སེངྒའི་སྒྲ་ཆེན་འདི་བསྒྲགས་སོ།། །།
༄། །ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ལོག་པ་ཡིན་པ།
གཉིས་པ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ལོག་པ་དང་། རང་གི་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གྲངས་དང་། 
1-537
རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཡུལ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དང་པོ་ཕུར་བུ་པ་དང་རྒྱང་འཕེན་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་གཉིས་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སོ། །སེར་སྐྱ་དང་གྲངས་ཅན་རྣམས། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་གསུམ་མོ་ཞེས་འདོད། རིག་པ་ཅན་པ་དག །མངོན་རྗེས་དཔེ་དང་སྒྲ་བྱུང་སྟེ་ཚད་མ་བཞིའོ་ཞེས་སོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་རྣམས་ནི། མངོན་རྗེས་དཔེ་དང་སྒྲ་བྱུང་། དོན་གྱི་གོ་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་ཚད་མ་དྲུག་གོ་ཞེས་སོ། །ཉི་མ་པ་ཡང་དོན་གྱི་གོ་བ་ཚད་མར་འདོད་དོ། །གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ཡང་ངོ་། །ཙ་ར་ཀ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ཞེས་གྲགས་པ་དང་། སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རིག་པ་ཅན་པ་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ནི་དུང་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་སོགས་འཁྲུལ་པ་ཡང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། 
1-538
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དབང་པོ་དང་དོན་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་བདག་དང་ཡིད་འབྲེལ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་དང་། གཞན་དག་མངོན་སུམ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་མ་ཕུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ལས་ཡུལ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཟུང་ཟིན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡུལ་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འདི་རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་རྣམས། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་རིག་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་པོས་མི་བསོད་པའི་དོན་མཐོང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོས་བསོད་པའི་དོན་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
以此所说，通过遮除"仅以自性无法见到的对象不可得"为量，显示"唯有对可见知识对象的不可得"才是量，而非其他，由此说明不可得因。这样结合经典的解释是由甘露戒所作。
因此，量成立品的建立已成。世尊是上师量，彼所说教诫是量，以教理确立，见无我的体验是量，如至尊所说，此处亦然。因迷醉一切无明酒的习气力，急忙不当行于善说宫殿的恶言象群出现于心间，故宣此理论狮子大音。
第二总说名言量作支分显示，分为：外道主张错误与显示自宗真实二者。初者，错误认知有四种：于数量、自性、对境和果错误认知。
首先，富卢孙子派和顺世派说只有现量是量，其他都不是。声明派认为有二量：现量和声生。数论派认为有三量：现量、比量和声生。理论派说有四量：现量、比量、譬喻和声生。胜论派认为有六量：现量、比量、譬喻、声生、义解和无实。太阳派也认为义解是量。青年派认为实事也是量。遮罗迦派等则主张有理论、不可得、存在、名声、思惟等其他量。
对自性的错误认知：理论派认为一切现量皆是确定本性，故有分别。同样，其他派认为，如知黄色螺等错乱也是现量。胜论派等认为现量非是识的本性，而是根境接触；有些主张是我与意接触的本性；其他人认为现量仅是耳等感官作用的本性；如是，不主张耳未穿孔等意现量为量，因为若非先前现量已取的其他境，则已取再取故定非量，若是别境，因其自主运行，且一切境皆为对境，故无任何错乱等情况。
胜论派认为一切人皆因贪等和无明而错乱，此世间无人非如此，故无以根感知所不及对象的方法，也无通过现量等成就的瑜伽士，因此不可能见到根感知所及对象，唯有识而已。
;


 །ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རིག་པ་ཅན་པ་སོགས་ན་རེ།
1-539
སྤྱིའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །ཞེས་ཟེར། དེང་སང་གི་བོད་ཀྱི་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཕལ་ཆེར་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ནི་ཚད་མ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། དགྲ་སྟ་ཉིད་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞལ་བྱ་དང་། ཚད་མ་དང་། རྟོགས་པའོ། །འདི་ལ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི་དོན་ཡོངས་སུ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །
1-540
གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མངོན་སུམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་མང་པོ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་སོ།། །།
༄། །རང་གི་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ། ཚད་མའི་རབ་དབྱེ་གཞལ་བྱ་ལ་བལྟོས་པས་དེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།
གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ། ཚད་མའི་རབ་དབྱེ་གཞལ་བྱ་ལ་བལྟོས་པས་དེ་གཏན་ལ་ཕབ། གཞལ་བྱ་འཇལ་བ་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་ཞིབ་མོར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཐད་ལྡན་དུ། ཡུལ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་བལྟོས་པ་ཁོ་ནས་དེ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པས། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག །ཚད་མའོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་སྒྲ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་དབང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པས་བརྟེན་པའོ། །
1-541
དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་འདིས་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འདུས་པ་དང་། དོན་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ཉིད་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རུང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་སྨྲས་ཀྱི། ཡིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། འགྲོ་བས་བ་ལང་ཞེས་བ་ལང་གི་སྒྲ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། འགྲོ་བའི་བྱ་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དོན་གཅིག་པ་ལ་འདུས་པ་བ་ལང་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་འགྲོ་ཡང་རུང་མི་འགྲོ་ཡང་རུང་བའི་བ་ལང་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲར་གྲུབ་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འདིས་དཔོག་པས་ན་དཔག་པ་སྟེ། བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་དཔག་པའི་སྒྲས་ནི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་བསྟན་ཏོ། །རྟགས་བཟུང་ཞིང་འབྲེལ་བ་དྲན་པའི་རྗེས་ལ་དཔོག་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བཟུང་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ནི་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
对境的错误认知：理论派等说，
由于普遍相也是实存的，且它也是现量所观察的对象，故现量也以普遍相为境。同样，自性等的自相本性也是由比量所遍察的，因此比量也应是以它为境的量。如今藏地大部分论理学者都追随这种观点。
对果的错误认知：胜论派等说，世间中所成立与能立二者互为差别体性而闻名，因此果应与量成为别体才合理，如同战斧与砍伐不是同一体。因此，真实义有四种圆满：即能量、所量、量和了解。其中能量是人，所量是色等境，量是根等，了解是对境的决断。
当知识仅是量时，后知是量果，前前是量，由普遍等差别的知是量，由实体等差别的知是果。以上是甘露戒所说的对现量的诸多错误认知。
自宗真实显示，量的分类依所量而确立
第二，显示自宗真实有二：依所量而确立量的分类，及详细说明所量为二量所量两部分。首先，如《释量论》说："依境而成量或非量，故唯依境分其类别。因此，量分类的原因仅是境的分类。"
"现量与比量，是量。"依根的意境现量如是称呼。依根也是由语源解释的原因而言，不是由运作原因。根即是眼等五根，依于彼等而成为依根。
此"依根"表示会聚于一义和现前对境，这是名言运作的原因。因此，任何能少分现前对境的知识即是现量。若说"依根"仅是运作原因，则只有根知是现量，而意等则不是现量。
如说"行走的牛"，虽然"牛"字解释为行走的行为，但由行为所表示的具一义集聚的牛性为因，如此无论行走与否的牛都确立为牛字，此处同理。
由此推度故称"度"，以表达作用的"度"字表示相似特征的量。持取相及忆念联系后推度为"比度"，即持取宗法后，忆念所立能立联系时，比度运行，这称为后生。


 །དང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་མངོན་རྗེས་རྒྱུ་མཚུངས་པར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། 
1-542
ཅི་ལྟར་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་གཞལ་བྱ། དེའི་རང་འགྲེལ་དུ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ནི་རང་མཚན་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་སྤྱི་མཚན་ནོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། རྒྱན་ལས། གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འདི་རང་གི་ངོ་བོས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །ཞེས་ཁ་ཚོན་བཅད་དོ། །རྣམ་ངེས་ལས་ཀྱང་། ཚད་མ་ཡིན་ན་འདི་གཉིས་ཁོ་ནར་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བཞེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། 
1-543
ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ང་ཡི་བཀའ། །བླང་བར་བྱ་ཡིས་གུས་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ལ། དཔེ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་དཔེ་ནི་བསྲེགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བརྡར་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་མི་འགལ་བ་ནི། བཅད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་བཀའི་དོན། མངོན་སུམ་ལ་ནི་བསྲེག་པས་གསེར་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་བརྡར་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་བཅད་པས་གསེར་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་མི་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུང་ལ་ནི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
1-544
ཞེས་གསུངས་སོ། དེ་བས་ན་གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་རུང་དུ་བྱེད་པས་ཚད་མར་བརྗོད་ལ། གཞལ་བྱ་ཡང་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཡིན་ན་ཡུལ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་བོ། །གང་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇོག་པར་བཞེད་ནས། དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཆོས་རང་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བས་ན་དོན་ཏེ། དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ནུས་པའི་མཐུའོ། །དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཆོས་སྤྱི་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཀྱང་ལྷ་དབང་བློས། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
"及"字汇集现比同因，
如因无境不生故，接触对境而成现量，比量也因无境不生故。因此，二者皆由遍察对境而接触，故是量。
"二相是所量。"其自释说："除自相与共相外，无其他所量相。"现量的所量是自相，比量的所量是共相。
所量二者被称为自相和共相的原因，如《庄严论》所说："当知觉生时直接有能力，此时以自体为相故为自相；当知其间接有能力时，以共体为相故为共相。"
因此，"因所量二故量二"，确定如此。《抉择论》也说："若是量，唯摄于此二，故量唯二种。"甘露戒说："此亦唯是世尊所许，如说：
'比丘或智者，
如烧截磨金，
遍观察我语，
当取非敬故。'
此中仅许现量和比量二种相，不许遍观察喻等，因为现量以烧为同法而示，比量以磨为同法而示，互不相违以截为同法而遍观察，此也唯是比量。如是，境有三种：现前、隐蔽与极隐蔽。其中，对教义中现前者，如烧金般以现量观察；对隐蔽义，如磨金般以比量观察；对极隐蔽义，如截金般以互不相违方式观察。如此对清净圣教，虽是隐境，具思者仍信为量而趣入。"
因此，遍决所量自性而可获得的事物称为量，所量也是量的境故。若是量，遍为具境。若不具境，则非量，如虚空莲花。现比二量以外的知识也不具境，应当了知。
为安立二所量相而说："能作用不能故。"能作用法为自相的定义，由所求事故称为"事"，即所取舍。事作用即是成就，于彼有能力。不能作用法为共相的定义。此二定义如天王慧所说："如所说的能力与无能力，互相舍离而住的特征"。


 །འོ་ན་སྔར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བརྒྱུད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་དངོས་སུ་ཡིན་པས་བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་ནུས་པ་ཡིན་པས་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན། 
1-545
དེ་ལྟར་རྒྱན་དུ། མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་ཉིད་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་མོས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་མོས་པ་མེད་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་འདྲ་བའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་མཚན་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་རང་མཚན་ནོ། །སྒྲའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མིན་ཕྱིར། །སྒྲའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན། སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རང་མཚན། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལས་རྒྱ་མཚན་གཞན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བརྡ་འཛིན་པ་དེ་དག་ཡོད་ན་ཡུལ་ལ་བློ་ཡོད་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་སྤྱི་མཚན། འདིའི་ཡུལ་ཞེས་པ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོའི་ཞེན་ངོར་ཡུལ་དང་འདྲ་བས་ཡུལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡུལ་མེད་པར་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་མེད་པས་བློ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་མཚན། དོན་དམ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་། །
1-546
དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་མ་བཅོས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོར་ཡོད་པའོ། །གང་ཞིག་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བཏགས་ནས་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ཡང་རྣམ་ངེས་ལས། དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དེ། །མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འཐད་ལྡན་དུ། མངོན་སུམ་ནི་དེར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་རྟགས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྟགས་པ་མི་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཡུལ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ངེས་སུ། དེ་ལ་གང་ཞིག་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། 
1-547
དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དེ་ནི་དོན་གང་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བ་དག་ལས་སྣང་བ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་ཞེས་སམ། མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་གཞན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་གྱུར་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྤངས་ལ། མཐོང་བ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་འདི་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་འཆོལ་བ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
若思："之前说共相有间接作用能力，与此矛盾"，则不然。此处所说能作用与不能作用是直接而言，间接能力在名言中是能力，故为无能力。
如《庄严论》所说："以非真实运作，间接能力即是无能力，并非完全无能力。"
毛发等非事物，
因无事解故。
眼翳者所见毛发等和声等所缘非是事物，因直接或间接皆无能力故。无事解也是因有妨害量的运行故。
因相似不相似故，
凡以某种方式了知为相似体性者是共相，与彼相反者是自相。
因是声境与非声境故，
声境是共相，非声境是自相。
因有其他因缘时，
意有与无故。
离境的其他因缘，即无境作意、随顺彼及持名言，彼等存在时有境的意，彼境是共相。此处所谓"彼境"，也是因在安立名言者的执著前与境相似，故称为境。
无境时虽有彼因缘，因无境故无意，彼是自相。
胜义能作用，
彼是此胜义有，
余是世俗有，
彼等说自共相。
能作事的功用者是自相，故彼即是胜义，以无造作自性为实有。不能作用者是其他，称为世俗假立有。胜义有和世俗有，分别解说为自相和共相。
《抉择论》又说："境唯有二种：现前与隐蔽。"《释量论》说："现前者以彼显现而了知，非以他相，彼即现量。隐蔽者通过相及随行方式了知，观察不遮之相即是怀疑，故不能获其境，如已说无有二性故。以随行方式了知者即是比量。"
何为现量所量？如《抉择论》："其中，随顺于知显现本性的随行与遮遣者是现前，它是不共事物自性即自相。"彼即是依近与不近之境而使显现明或不明，因安立为现前性故称现量或现前。离彼自性的其他是隐蔽，隐蔽一词因无动作义，故舍现前性，显示如有别于所见之义。
现前与隐蔽所量也依于一认知者，故不混杂而互相舍离而住。
;


 །ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ། སློབ་དཔོན་དང་པོར་མདོ་སྡེ་པ་དང་། ཕྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་སྤྲོས་པ་རིམ་གྱིས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་དང་པོར་མདོ་སྡེ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན། ཡུལ་གྱིས་མ་ཡིན། ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ནི་མེད་དོ། །
1-548
དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་སམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་མེད་ན། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ། ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནས། གྲངས་སོགས་བློ་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དང་། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་སྤྱི་མིན་ཏེ། །ནས། དེ་བཟློག་པ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མཚན་ཉིད་གཉིས་སྐྱོན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྤྱི་མཚན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རིག་པ་བརྒྱད་བཤད་པའི་དང་པོ་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པས་སྤྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལ། བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་དངོས་མིན། །ནས། ཐ་དད་སྣང་བློ་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། རིགས་ལྡན་རིགས་མིན་གང་གི་ཕྱིར། །ནས། ཉན་པ་སྐྱེ་བོས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །གསུམ་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་དང་སྣང་ཚུལ་མཚུངས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཞིག་ལ་སྒྲ་ལས་བློ་ཇི་འདྲ། །ནས། སྔར་ནི་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །བཞི་པ། སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། །ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི། །
1-549
ནས། རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར་ན་བརྟག་ཉིད་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །ལྔ་པ་རིགས་རྣམས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རིགས་རྣམས་འབྲས་བུ་མིན་ཕྱིར་ན། །མ་འབྲེལ་བ་དང་དངོས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་པས་སོ། །དྲུག་པ་བརྡ་དྲན་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་མིན་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཡིས། །ཤེས་པ་གང་དེ་བརྡ་དག་ལ། །བལྟོས་པ་མ་ཡིན། ནས། རིགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །བདུན་པ། བློ་ལ་རྐྱང་པར་མི་སྣང་བ་ལས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རྣམ་པ་འགགས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ལ། །ནས། ངོ་བོ་ལས་གཞན་སྣང་བ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །བརྒྱད་པ། དོན་བྱེད་ནུས་པས་སྟོང་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་ཙམ་གྱིས། །དོན་བྱེད་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་མི་རུང་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད། །དེ་ནི་དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་ཡིན། ཞེས་པས་སོ། །འོ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རང་མཚན་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་ལས་བཟློག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་སོ། །སྤྱི་མཚན་གྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ལ། །བརྟེན་ཕྱིར་སྤྱི་དེའང་རྣམ་པ་གསུམ། །སྤྱི་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱི ར། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་དང་། 
1-550
གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་གསུམ། དང་པོ་དེ་གཟུང་དོན་དངོས་པོ་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དངོས་བརྟེན་མེད་ཅེ་ན། །ནས། དེ་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་ཉེས་འདི་མེད། །ཅེས་པའི་བར་རོ། །འཇུག་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་རང་མཚན་གཅིག་པུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱི། །དོན་བྱ་དེ་ལས་གྲུབ་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
在确立名言量时，大师首先承许经部宗，后承许瑜伽行派，是为了逐渐遮除戏论。因此，应知此是首先依经部宗的场合。
若全无显现能作少许事用的实事，如何能作用是实事的定义？如是，非是常，非是无常，非是境，也非是识，则无能作用和能作事用。
且此非由现量或比量所知，故若谓"若一切无能力"等。对此，以"种子等于苗芽等"至"数等意已说"来回答。
若不能作用为共相的定义，则眼翳者所见毛发等也应是共相，对此回答："毛发等非共相"至"依彼遮止故"，以此确立无过的二相之后，为证成共相非胜义，宣说八种理由。
第一，以是声的直接所诠故，证成共相非胜义，以"由是所诠故彼非事"至"差别显现意从何"来说明。
第二，以不可说一异来证成，以"具种性非种性故"至"听是人所作"来说明。
第三，以与无执和显现方式相同来证成，以"于坏从声意如何"至"前已遮止"来说明。
第四，以是共相性来证成，以"互相具差别者"至"随联故非观"来说明。
第五，以种类非果之因来证成，以"种类非果故，无联系及无实"来说明。
第六，以非忆持名言知的所取境来证成，以"由事力所生，彼知于名言，不依赖"至"种性亦随行"来说明。
第七，以不单独显现于意来证成，以"相灭然于识"至"无异体显现"来说明。
第八，以空无能作用的因来证成，以"是故彼由知，亦不能作事，彼不应理故无自性，彼是无实相"来说明。
那么，为证成能作用是自相，说："如所说相反者，是许为自相。"
为显共相分类："依实无实二俱故，彼共亦有三种。"为破共相是无分一，说有依实法的共相、依非实法的共相和依二者的共相三种。
为破第一种与所取境实事自相相联，以"若依实无者"至"彼是知故无此过"来说明。
为显趣入境的所量唯自相，说："唯自相一是所量，观察有无者之作事，从彼成就故。"
;


 །དངོས་པོ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སྤྱི་ཡང་ཡོད་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞིག་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པས་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། གང་ཞིག་ཞེན་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པའི་ངེས་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་པ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏེ། 
1-551
དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཞེན་པར་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་འདིར་ཚད་མའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་ཡུལ་ལ་བལྟོས་ནས། དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས། །རྟོགས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཡུལ་དང་གཟུང་ཡུལ་ལས་གཞན་མ་མཆིས་སོ། །ངེས་ན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྟེ། ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེན་མིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །དེའི་དངོས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་བཞེད་དེ། ཇི་བཞིན་མིན་པ་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་རང་མཚན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི། །རྟོགས་ན་འཁྲུལ་པ་ཚད་མ་མིན། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན། རྗེས་དཔག་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒོལ་ན། བསམ་པ་ལ་ནི་བསླུ་མེད་ཕྱིར། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད། །རྗེས་དཔག་རང་གི་གཟུང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མཐོང་། །
1-552
ནས། ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ནོར་བུའི་འོད་སྒོའི་སེང་ནས་ཤར་བ་དང་། སྒྲོན་མའི་འོད་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པའི་བློ་གཉིས་ཀ་ནོར་བུར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པས་ལོག་པའི་ཤེས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ནོར་བུ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྟར་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པར་མཉམ་ཡང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེར་སྣང་བ་དེ་དག་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྗེས་དཔག་ནི་ཚུལ་གསུམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་རྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་བྱེད་ལ། དེར་སྣང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དོན་བྱེད་པའི་ངོར་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྣང་སྟེ་རྗེས་དཔག་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ལ་ལས་འཕྲོས་ནས། གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ། །ནས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་ལྐོག་གི་རྣམ་བཞག་བཤད་དོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ལས་གྲངས་ཉུང་བ་དང་མང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་གཅིག་གྲངས་ནི་བསལ་པ་ཡིན། །མེད་པ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཅེ་ན། འཇུག་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན། ཁོ་བོའང་འདོད་ལ་དངོས་མེད་གཞལ་བྱར་རྒྱང་འཕེན་ཁྱོད་མི་འདོད་པ་དང་། 
1-553
རྗེས་དཔག་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ། །མེད་པའང་ངེས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ནི། །ནས། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །ཁ་དེ་དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་ཕྱིར། །ཚད་མ་གཞན་ནི་ཡོད་མིན་ནོ།

 །དངོས་པོ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སྤྱི་ཡང་ཡོད་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞིག་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པས་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། གང་ཞིག་ཞེན་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པའི་ངེས་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དཔག་པ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏེ། 
1-551
དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཞེན་པར་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་འདིར་ཚད་མའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་ཡུལ་ལ་བལྟོས་ནས། དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས། །རྟོགས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཡུལ་དང་གཟུང་ཡུལ་ལས་གཞན་མ་མཆིས་སོ། །ངེས་ན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྟེ། ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེན་མིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །དེའི་དངོས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་བཞེད་དེ། ཇི་བཞིན་མིན་པ་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་རང་མཚན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི། །རྟོགས་ན་འཁྲུལ་པ་ཚད་མ་མིན། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན། རྗེས་དཔག་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒོལ་ན། བསམ་པ་ལ་ནི་བསླུ་མེད་ཕྱིར། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད། །རྗེས་དཔག་རང་གི་གཟུང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མཐོང་། །
1-552
ནས། ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ནོར་བུའི་འོད་སྒོའི་སེང་ནས་ཤར་བ་དང་། སྒྲོན་མའི་འོད་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པའི་བློ་གཉིས་ཀ་ནོར་བུར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པས་ལོག་པའི་ཤེས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ནོར་བུ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྟར་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པར་མཉམ་ཡང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེར་སྣང་བ་དེ་དག་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྗེས་དཔག་ནི་ཚུལ་གསུམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་རྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་བྱེད་ལ། དེར་སྣང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དོན་བྱེད་པའི་ངོར་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྣང་སྟེ་རྗེས་དཔག་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ལ་ལས་འཕྲོས་ནས། གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ། །ནས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་ལྐོག་གི་རྣམ་བཞག་བཤད་དོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ལས་གྲངས་ཉུང་བ་དང་མང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་གཅིག་གྲངས་ནི་བསལ་པ་ཡིན། །མེད་པ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཅེ་ན། འཇུག་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན། ཁོ་བོའང་འདོད་ལ་དངོས་མེད་གཞལ་བྱར་རྒྱང་འཕེན་ཁྱོད་མི་འདོད་པ་དང་། 
1-553
རྗེས་དཔག་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ། །མེད་པའང་ངེས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ནི། །ནས། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །ཁ་དེ་དེ་ལ་རབ་སྦྱོར་ཕྱིར། །ཚད་མ་གཞན་ནི་ཡོད་མིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
对事物而言，确实存在非共相的真实性和共相。凡是非共相之性，皆是由现量所把握的对象。量的对象有两种：一种是通过产生相应形象而被把握的对象，另一种是通过执取而得到的对象。如此，现量所把握的对象是单一刹那，而由现量力量所产生的确定执取对象则是相续。现量所获得的对象也是相续，因为单一刹那不能完成获得。
同样，比量也是通过对无实义的显现执着为实义而运作的，所以它把握的是无实义。当它把握分别构想的对象时，它视之为自相。因此，比量的趣入对象、所执取对象是自相，而所把握的对象则是无实义。由此，此处表明量的趣入对象是自相。
因此，依据所把握对象，"由于通过自性及他性了解，故承许有两种所量"。除了趣入对象和所把握对象外，没有其他类型的对象。若确定，则是通过共相方式了解的比量；"因为不是如实明确执着，所以认为第二种是错乱的"。认为它的直接把握方式是错乱的，因为它是将自身所显现的非如实之相执着为自相的心识。
若有人争辩说："若是通过他性了解，则错乱非量"，他性是通过共相方式了解的。因此，"比量对趣入对象不是量，因为它是错乱的"，对此回答："由于在意向上无欺，虽然错乱仍是量。"比量虽然对其所把握对象是错乱的，但对其趣入对象是量，因为对于意向所欲求的对象无欺。
"也见通过不同方式了解，被安立为量"，这段话从宝石光从门上照耀，以及将灯光错认为宝石的两种心识来说明。两者在认识宝石方面都是错误的认识，没有区别，但在与宝石接触方面有差异。同样，尽管在非如实义的内容上都是错乱的，但比量和似比量在效用上有区别：比量是从三相因的力量产生的，通过相续关联，能使主体接触对象；而似比量则因缺乏关联而无法使主体接触对象。因此，对于产生作用而言，比量是量，而似比量即比量的反面、具有增益特性的认识则不是量。
从两种所量延伸，"对于对象的能力..."到"因见有两种所量"之间的内容解释了显现与隐蔽的建立。
为了否定所量少于或多于两种，"三与一的数量已排除，因为非存不是所量"。若认为只有一种所量，我也同意趣入对象的所量为一，但你作为顺世外道不接受无实体为所量，以及没有比量，这两点都不合理，对此解释："因为无也可确定，所量..."到"因此对它是比量"之间的内容。"因为应用于它，故无其他量。"


 །ཡང་ཡང་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་དྲན་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ། གཞལ་བྱ་དེས་ན་ཁ་དོག་ནི། ནས། གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་ལན། སྐྱོན་འདི་ཐལ་བར་མ་འགྱུར་ཏེ། །ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ནས་དྲན་མིན་མ་ཡིན་འཁྲུལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་རྗེས་གཉིས་ལས་གྲངས་མང་བའི་ལོག་རྟོག་བསལ་ལོ།། །།
༄། །གཞལ་བྱ་འཇལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་པས་དེ་ཞིབ་མོར་བསྟན་པ་ལ། རང་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ།
གཉིས་པ་གཞལ་བྱ་འཇལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་པས་དེ་ཞིབ་མོར་བསྟན་པ་ལ། རང་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་། སྤྱི་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས།
༈ རང་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ།
དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་རབ་དབྱེ། འབྲས་བུ་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོར། མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡི། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་མངོན་སུམ་མོ། །འདི་རང་འགྲེལ་ལས། འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་བྱེད་པར་བྱེད་དེ། ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་རིགས་ཀྱི་སྟེ་བ་གླང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། 
1-554
ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཏེ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འཚེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ་དབྱུག་པ་ཅན་རྭ་ཅན་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འབྲེལ་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་གི་དོན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཤིང་བརྗོད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གང་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་མེད་པ་དེ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་ངེས་སུ། མངོན་སུམ་རྟོགས་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། །ཞེས་གསུངས་པས། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ནི་སྒྲ་དང་འདྲེར་རུང་བའི་ཤེས་པའོ། །འདྲེ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ལ་བྱའོ། །རུང་བ་སྨོས་པ་ནི། སྒྲ་དོན་གྱི་རྟོག་པ་མ་ཚང་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དེ་ནམ་ཡང་སྒྲས་སྦྱར་བའི་དོན་གྱིས་མི་འཛིན་ཏེ་སྒྲ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་དང་འདྲེར་རུང་བས་ནི་སྒྲ་སྤྱི་དང་སྒྲ་དང་འདྲེར་རུང་བར་ཤེས་པས་དོན་སྤྱིའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་འདིས་གཟུང་ངོ་། །མ་འཁྲུལ་བ་ནི། རབ་རིབ་དང་། མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། 
1-555
གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པར་མ་སྐྱེད་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ནང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་པོ་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱེད་དེ། དབང་པོ་མ་བསྒྱུར་བར་དབང་པོ་འཁྲུལ་པ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་རིབ་ཀྱི་གནོད་པས་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཟླ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ། མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་ནི་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་བློ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ། གྲུར་ཞུགས་པས་ནི་འགྲམ་གྱི་ཤིང་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་འཁྲུགས་པས་ནི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབར་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་སོ། །སོགས་པས་དེ་འདྲ་བའི་རིག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུད་དོ། །མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བར་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འདི་རྣམ་ངེས་སུ། དབང་པོའི་བློ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཇི་ལྟར་དེས་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཀུན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན། །སོ་སོ་རང་གི་རིག་བྱ་ཡིན་རྣམ་ངེས་སུ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པས་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的翻译：
"并且也不是反复认识，将会无穷尽，如同忆念等。"这是前述观点。"所量因此色等"至"因为有其他所量故"之间的回答。"此过失不会成立，因为应用于色法共相故"至"非忆念亦非错乱故"之间的内容消除了超过现量和比量二者数量的错误见解。
度量所量是量，因此详细说明量：以自相为所量的现量
第二，度量所量是量，因此详细说明量：以自相为所量的现量和以共相为所量的比量两者。
以自相为所量的现量
首先，说明现量的定义和分类、果量与量果的建立两部分。第一部分，如《量论根本颂》所言："离开名称、种类等的分别，是为现量。"在《自释》中解释："对于约定俗成的词语，以名称的特征来作用，如称'天授'；对于种类的词语，以种类来作用，如称'牛'；对于属性的词语，以属性来作用，如称'白色'；对于动作的词语，以动作方式来作用，如'烹煮者'；对于实体的词语，以实体方式来作用，如称'持杖者'、'有角者'等。对此，有人说：'也包括通过关联而特定的词语'。其他人则认为：'仅指空无实义的词语对诸义进行特定并表达'。凡是没有这些分别的，即是现量。"
在《量决定论》中说："现量离分别无错乱。"因此，现量的定义是离分别且无错乱的认识。分别是可与语言相结合的认识。相结合是指关联。之所以说"可以"，是为了包括缺乏语词概念的婴儿和动物的分别。他们从来不以语言组合的方式把握对象，但确实具有可与语言相结合的把握方式。"可与语言相结合"指的是语言共相和可与语言结合的认识中的对象共相，因此这一定义涵盖了两者。
无错乱是指不受眼翳、快速旋转、乘船和身体不适等因素引起错乱的认识。这些错乱因素依次为：感官内部的因素、对象本身的因素、外部环境的因素以及内部状况的因素，所有这些都会影响感官本身，因为如果感官未被改变，就不会产生感官错乱。由眼翳的影响，会将一个月亮看成两个月亮；由快速旋转，会对火把产生轮盘的认识；由乘船，会看见岸边的树木在移动；由风、胆、痰等失调，会看见柱子等物体似乎在燃烧等。"等"字包括所有类似的认识。
现量离分别，这一点由现量本身可以成立。如《量决定论》所言："证明感官认识离开分别的是现量自身。"若问如何由此成立，答："一切分别皆依名称，各自内证可知。"《量决定论》中说："分别可以被各自的观察所制止。"


 །ཞེས་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པས་རིག་པར་བྱས་པའི་ཚེ་དེའི་དངོས་པོ་བཏང་ནས་སྟོང་པར་འགྱུར་ལ། 
1-556
དེའི་ཤུལ་ན་ལུས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་དེ་རྟོག་བྲལ་དུ་གྲུབ་བོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་གོ་གཅིག་ན་བལྟོས་པས་བསྒྲུབས་པས། འདིས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རིལ་པོ་བསྟན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །ཚུལ་གང་གིས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སེམས་བསྡུས་ནས། ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པར། གནས་ནའང་མིག་གི་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་བསྡུས་པ་ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ། །དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་ཡི་འདུག་ལ། འདུག་པ་དེས་ཀྱང་ངོ་། །སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་རྟོག་ན། ཁོ་བོའི་རྣམ་རྟོག་འདི་འདྲར་གྱུར། །ཅེས་རིག་སྔར་བཤད་གནས་སྐབས་ཀྱི། །དབང་པོའི་རྟོག་པ་ལ་མེད་དོ། །འདི་རྣམ་ངེས་སུ། ཡང་དེའི་སེམས་བསྡུས་པ་ལས་ལངས་ཏེ་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན། ཁོ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དང་འདི་འདྲ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་མཐོང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར། དེས་ན་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་འདི་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའམ། མཐོང་བ་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྣང་བས་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །
1-557
ཞེས་སོ། །འདིར་དབང་པོའི་བློ་ཞེས་འབྱུང་བ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་རྟོག་པ་ནོང་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་འཇུག་མ་གོ་བར་ཟད་པས་སོ། །དེ་ཡང་མདོའི་རང་འགྲེལ་དུ། ཅི་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཅི་ནས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོས་བྱས། །ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རྔའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། ། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབས་པའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི་བཞི་སྟེ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་། ཡིད་དང་། རང་རིག་དང་། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མོ། །བྱེ་སྨྲ་དབང་པོ་ཉིད་མཐོང་བ་པོར་འདོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་འགའ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སྐྱོན་འདོགས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དང་། རང་སྡེ་དང་གཞན་སྡེ་ཁ་ཅིག་རང་གི་རང་རིག་མི་འདོད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་དང་། 
1-558
ཕས་རྒོལ་འགའ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དེའི་མངོན་སུམ་མི་འདོད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཞི་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ནི། མདོར། བསྟན་མིན་ངོ་བོ་དབང་པོའི་ཡུལ། །ཞེས་པ། དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་པ། །ཡོད་མིན་ཐ་དད་བློ་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་བློ། །ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་ཡིན། །འདི་ཡང་རྣམ་ངེས་སུ། དེ་ལ་སྤྱི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བློ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབང་པོའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། འདིར་མདོ་སྡེ་པས་གཟུང་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་དོན་རྣམ་པས་བར་དུ་བཅད་པ་ཞིག་གཟུང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་གོ །

这表明，当通过各自的自证知认识这些分别时，其实体消失而变成空，在其后留下的认识即是现量，因此证明其离分别。若离分别和无错乱是同一含义，则通过相互依赖而成立，由此应当确认这完全显示了现量的全部定义。
若问以何种方式为各自的自证知，则："将心从一切收摄，安住于内在本性不动，此时虽然停留，眼见色等，此种了知是感官所生。"指将心从一切收摄，安住于不动的内在本性。此时产生眼等识，并通过这种安住而了知。"复次，若稍作分别，知'我的分别成此状'，了知前述状态的，感官分别中不存在。"在《量决定论》中说："又从彼收摄心而起，稍作分别时，便制约自己的心相续，想'我的分别成为这样那样'。因此，若这些分别是现量，为何在收摄分别的见解中不会有分别？所以，这种见的本性未与分别混合即是现量；或者，因为在见中显现的本性中不显现分别，所以感官认识中排除了分别的概念。"
此处提到的"感官认识"，有人仅理解为感官现量，这只是因为他们不理解现量一词的解释和用法。如《根本颂自释》所说："若问：为何依靠两者产生的识称为依靠感官而非依靠对象？答：因为不共因故，此名言由感官作成，非由色等对象。这是因为对象既可由其他因产生，又与意识共同，而从不共因而立名言的情况也可见到，如鼓声和大麦芽等。因此，现量离分别是合理的。"
在证明现量离分别后，解释其分类为四种：感官现量、意现量、自证现量和瑜伽现量。为了排除有部认为感官本身是见者的观点而解释第一种；为了排除某些外道诋毁意根的观点而解释第二种；为了排除自宗和他宗一些不承认自证的观点而解释第三种；为了排除一些反对者不承认瑜伽行者及其现量的观点而解释第四种。
其中第一种，如《根本颂》所言："无法表示的本性是感官对象。"其中，"除此共相无他别，因无差别智故，故从感官生起智，皆是别相对境者。"《量决定论》中说："由于共相不显现，且不随随明显相而行，感官认识直接感知不可言说的具特征的感官本性。"
此处，经部师认为能所取现量通过对象的形相间隔而把握对象。眼识、耳识、鼻识、舌识和身识依靠无障碍的感官而产生的认识，建立为感官现量。


ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་སྒྲ་དག་ནི། །ནས། རང་ཉིད་ཤེས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དབང་ཤེས་དེས་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་འཛིན་པ་བཀག་ནས་ཞར་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ནས། དེ་མཐོང་མཚམས་སྦྱོར་ལས་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རིག་པ་ཅན་པ་མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་བཀག་གོ །ལ་ལར་དབང་སྐྱེས་ལ་སོགས་ཕྱིར། །
1-559
ནས། འདིས་ནི་མྱོང་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྲིད་པའི་བདག་པོ་སོགས་ཀྱིས་བློ་རྟོག་མེད་དུ་འདོད་པ་བཀག་གོ །ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་གཞི། །ནས། བཟློག་པ་ལ་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་ཕྱིར། །འདིས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་ཤེས་དེ་རིགས་སོགས་རྫས་ལ་སྦྱར་ནས་འཛིན་པར་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རིགས་ཀྱང་སྒྲ་དོན་དུ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྫས་ཀྱང་སྒྲ་དོན་དུ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཉིས་ཀ་དེར་འདོད་པ་ཀུན་དགག་གོ །བརྡ་དྲན་པ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས། །ནས། བརྟེན་ནས་མིག་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བརྡ་སྤྲོད་པ་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱི་མིང་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པར་འདོད་པ་དགག་གོ །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཤེས་བསྐྱེད་ལ། །ནས། ལོག་པའི་ཕྱིར་ན་བཟློག་པར་འགྱུར། ཞེས་པའི་བར་གྱིས། མདོར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོས་བྱས། ཞེས་འགྲེལ་པས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ལ་ལུང་འགལ་སྤངས་སོ། །བསགས་པ་དག་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན། ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས། མདོར། དེ་དོན་དུ་མས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །རང་དོན་སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་ལན་ལ། དོན་གཞན་དང་ནི་མངོན་འགྲེལ་ཕྱིར། །སྤྱི་ཡིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ལུང་དོན་བཤད། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཡིན་ན། །
1-560
ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་རྩོད་པའོ། །དེ་དགག་པ་ལ་ཐལ་བ་ལྔ་ཡོད་པའི་དང་པོ། ཏིལ་སོགས་ཐ་དད་ལ་ཇི་ལྟར། །ནས། འདི་ནི་རིམ་མིན་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་ལ་སོགས་གཟུགས། དུ་མའང་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཁྲ་བོ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །ཞེས་ལན་བཀོད་པ། དེ་དགག་པ་ལ། ཐ་དད་བཞག་འདི་གང་གིས་འགྲུབ། །ནས། རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པས། ཡང་། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་གཅིག་པུའི་བློ་དེ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་བརྒལ་བ་ལ། དཔྱད་ན་སྣང་བ་དོན་དུ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་མེད་ལན། རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་བརྟགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ལན་གཉིས་འདེབས་པར་བཞེད་པའི་བྱ། དང་པོ་ལ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མས་སྟོང་པས་ཕྱི་དོན་བདེན་པ་མེད་པར་དང་། གཟུང་འཛིན་བདེན་པས་སྟོང་པའི་འཐད་པ་དང་། ཕྱི་དོན་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་འགལ་སྤངས་པ་གསུམ་དུ་གནས་པའི་དང་པོ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་པ། །
1-561
དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་བྲལ་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོང་པའང་ཡིན། རྒྱན་དུ། བློ་རྣམས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །དུ་མ་ཉིད་དུ་འཐད་མ་ཡིན། །གཅིག་ན་སྣ་ཚོགས་མེད་འགྱུར་ཏེ། །དུ་མ་ཉིད་ན་འདི་ཆེས་གསལ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བསམ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་རྒྱས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་དེ་ཅིར་འགྱུར། །ནས། མང་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ།

具特征的诸声音，[至]因为将导致自我了知的过失。这段文字否定了感官认识把握言语所表述的对象，随后，从"有分别和无分别的意"[至]"见它非来自联结"这段文字否定了正理论者主张见与分别是一体的观点。"由于感官所生等故"[至]"这是对经验等的解释"这段文字否定了世界主宰等认为心识无分别的观点。
"特征与特征所依"[至]"因为对相反情况施加名言"这段文字否定了胜论派等认为感官认识将种类等实体结合起来而把握的主张，以及有些人认为种类也是言语对象的观点，有些人认为实体也是言语对象的观点，有些人认为二者都是言语对象的观点。"由于忆念所表示的原因"[至]"依靠而生起眼识"这段文字否定了语法学者等认为感官认识将名与义结合而把握的观点。
"若现量认识产生"[至]"因违背故而被否定"这段文字中，如《根本颂》所言："因为不共因故，此名言由感官作成"，注释中解释了对感官认识离分别的教义矛盾的消除。"积聚即是集合"这一偈颂，对《根本颂》中所说"由多义产生故，自义共相境行者"提出争论，回答中"因为与其他义相连故，说共相意识境行者"这段文字解释了教义的含义。
"若是单一处"[至]"则不能同时把握多种"，这是由此引发的争论。对此的反驳有五种过失，第一："如何对于不同的芝麻等"[至]"这将导致非顺序的过失"，这段文字以无法同时把握芝麻等物的过失进行反驳；"蝴蝶彩色等形状，多种也将同时显现"这句话提出了无法同时把握彩色的过失。对此有人回答："若这些多样是一体"，为了反驳此回答："差异的安立如何成立"[至]"无分别已经成立"，这段文字通过否定多样性即是一体来反驳。
又："对于显现多样的诸义，若一体不合理，那么，此单一认识本身，如何显现为多样？"针对这一质问，回答有二：一是分析则显现无实义故无遍，二是这些形相因同时所缘而观察有差异。第一个回答又包括三点：空无一和多故外境无实谛、能所取空无实谛的合理性、消除似乎说及外境的教义矛盾。其中第一点：
"无论如何思考对象，皆如是而离相"，智者所说的这一点，也是依靠事物自身的力量而来。如《庄严经论》所言："诸识非是一，亦不合理为多，若是一则无多样，若是多则此更明显。因此，对于诸法，无论如何思考，都将导致相的消失，对此能做什么呢？因此，识是空无识的"。这样说来，应当认为一切法都是空性。为了广说此义："一中多样成何性"[至]"于多中亦不存在"。


 །གཟུང་འཛིན་བདེན་པས་སྟོང་པའི་འཐད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། །ལོངས་སྤྱོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །གནས་པ་འདི་ནི་ཆ་གཞན་མིན། །ཐ་དད་མེད་ཅན་ཤེས་པ་ཡིས། །ཐ་དད་སྣང་བ་བསླད་པ་ཉིད། །རྒྱན་དུ། དེས་ན་མྱོང་བ་ལ་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་བསླད་པ་ཡིན་པས་ན། ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པས་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པས་ཀྱང་། །
1-562
གཉིས་ཀའང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་རྣམ་རྫུན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་སེམས་སོ། །དེ་ཡང་། གཅིག་གཟུང་བ་མེད་པས་ཅིག་ཤོས་འཛིན་པའང་ཉམས་པས་ན་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དབང་སྟེ། གཟུང་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་བཏང་བས། གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་ཞིག་སྟེ་ཤུལ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཅིག་པུ་ལས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ཡང་བྱམས་པས། ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་དབུ་མར་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡང་བཞེད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ ། རྒྱན་ལས། དབུ་མ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་ནི། །དེ་ཐ་དད་པ་བརྟེན་པ་ཡིན། །དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་དག་ཐ་དད་ཀྱང་བསླད་འགྱུར། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །
1-563
དེས་ན་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པ་རབ་ཏུ་བཤད། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་དེ་ཉིད་མིན། །དེས་ཀྱང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ལུགས་གསུམ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་ཉི་མ་སྦས་པས་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་རྫུན་པ་འདོད་པ་དེ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་ཏེ། མ་རིག་གིས་བསླད་བདག་ཉིད་ཅན། །ཇི་ལྟའི་རང་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས། །རྣམ་རིག་དེ་ནི་མིན་རྣམ་པ། །སྐྱེ་འགྱུར་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཕ་རོལ་མཐོང་མིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ནི་རིག་མ་ཡིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་བསླད་པ་དག །མེད་ན་དེ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མེད་ན་དེས་བཏང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལ་བལྟོས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཁྱོད་རང་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀྱིས་བཏང་བའི་གཉིས་མེད་པ་ཡོད་ན་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ནོར་མེད་ཅེས་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ནོར་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་དབུ་མ་པའི་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཕྱི་དོན་འདོད་པས་ཕྱི་མ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ན་གཟུགས་རུང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། 
1-564
དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ་ཞེས་འདོད་པའོ།

为显示能取所取空无真实的合理性："受用为内在，如同外境般，此处非他分，无差异之识，显现为差异，实为染污性。"如《庄严经论》所言："因此，在经验中是单一的认识，所以无差别的认识显现为差别是染污的，因此，认识通过自性的了解而非仅仅是无，所以唯余空性。如此：
由于其中一者不存在，
二者皆将会消失，
因此空无二者的状态，
也即是它的真实性。"
这表明了唯识派所说的空性。这意味着：没有所取对象，能取认识也不存在，因此依赖性（他性）仅仅是未经分析而令人愉悦的；通过舍弃具有所取能取遍计所执特征的二者，依赖性的实体消失，遗留下来的唯有圆成实的空性，这就是一切法的真实性。如弥勒所说："由于存在、由于不存在、由于存在，因此是中道。"有些人说，陈那也同意这是中观见解。
《庄严经论》中说："（此论）阐明中观派、瑜伽行派和外境实有论者的空性义理。色、受、想、行、识等是诸法的安立。
诸事物的差别安立，
依靠彼之差异性，
若彼仅是染污性，
则彼等差别亦成染。
除了所取和能取的形相外，
没有其他特征存在，
因此由于特征空故，
详细解说无自性。
依蕴等的差别，
所作一切特征，
彼差别者非是真实，
故彼等亦离特征。"
日护将这三首偈颂分别应用于三种宗派。唯识派的观点也存在过失：
"无明染污的本性，
依靠各自缘起，
那个识并非如实，
产生形相如眼翳等。
他人皆无法见彼，
彼亦不能了解彼，
若无所取能取染，
则彼亦不存在故。"
这是说，若无所取和能取，则由此舍弃的空性也不存在，因为你自己称之为"相对于此的空性"，若有二者舍弃后的无二存在，则二者也应存在，如同"无财"一词也是建立在某人有财的基础上一样。这是中观派的观点，因为他们向他人说明一切法是缘起的。
外境实有论者认为：色等经过分析，作为可见性等的特征并非其真实性，如泡沫、坚固等，因此是空的。
;


 །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། །གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་ཉིད་མཛད་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཐུགས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །ཕྱི་རོལ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པར་མཛད། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་བར་མི་མཛད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་སུན་ཕྱིན་ན་གུས་པ་སྟོང་བ་དེ་དག་དྲང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས། གླང་པོ་ཆེ་རང་གི་ཚོགས་ལས་ངན་པར་མི་འདོར་བ་ལྟ་བུའི་གཟིགས་པས་འཇིག་རྟེན་དྲང་བའི་ཐུགས་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཕྱི་རོལ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་ལ། བསྟན་པ་དེས་དེ་དག་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྷོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་གྱུར་པ་ན་དེ་ཡང་བཟློག་སྟེ་སེམས་ཙམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཡང་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་རྟགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ལན་འདེབས་པར་བཞེད་ནས། ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ། །ནས། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་པའི་སྣ་ཚོགས་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན། རས་སོགས་གཟུགས་ནི་གཅིག་ཡིན་ན། །
1-565
ནས། ཐ་དད་པ་མེད་གཞན་མཐོང་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་དེའི་འཐད་པ་བསྟན། གལ་ཏེ་དབང་སོགས་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫས་གཅིག་མེད་ཀྱང་ཡུལ་དུ་འཐད་པ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཁྲ་བོ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡན་ལག་བཅས། །ནས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་འཛིན་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནོག་སོགས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་བསྟན་ནོ། །རང་གི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལས། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་བསྟན་ནོ། །སྒྲ་སོགས་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པ་གྲུབ་པར་བསྟན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ལ་རིག་པ་དང་འགལ་བ་སྤངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཀར་སོགས་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །ནས། བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་གྱིས་སྤྱི་འཛིན་པ་སྤངས་སོ།། །། རབ་དབྱེ་གཉིས་པ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི། མདོར། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས། །ཞེས་གསུངས་ལ་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས་དང་རིགས་ཐིག་ཏུ། རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། 
1-566
ཞེས་གསུངས་པའི་རང་གི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་འདི་ལ་བར་མེད་པས་དེ་མ་ཐག་པའོ། །ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། །བྱ་བ་གཅིག་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་གི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཟུང་སྟེ། ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ་བྱེད་པས་གཉིས་ཀ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བར་མ་ཆོད་པས་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེས་བསྐྱེད་དོ། །འདིས་ནི་རྒྱུད་ཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་མངོན་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡང་བསལ་ལོ།

 །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། །གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་ཉིད་མཛད་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཐུགས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །ཕྱི་རོལ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པར་མཛད། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་བར་མི་མཛད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་སུན་ཕྱིན་ན་གུས་པ་སྟོང་བ་དེ་དག་དྲང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས། གླང་པོ་ཆེ་རང་གི་ཚོགས་ལས་ངན་པར་མི་འདོར་བ་ལྟ་བུའི་གཟིགས་པས་འཇིག་རྟེན་དྲང་བའི་ཐུགས་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཕྱི་རོལ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་ལ། བསྟན་པ་དེས་དེ་དག་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྷོད་པར་འགྱུར་བ་འདི་གྱུར་པ་ན་དེ་ཡང་བཟློག་སྟེ་སེམས་ཙམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཡང་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་རྟགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ལན་འདེབས་པར་བཞེད་ནས། ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ། །ནས། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་པའི་སྣ་ཚོགས་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན། རས་སོགས་གཟུགས་ནི་གཅིག་ཡིན་ན། །
1-565
ནས། ཐ་དད་པ་མེད་གཞན་མཐོང་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་དེའི་འཐད་པ་བསྟན། གལ་ཏེ་དབང་སོགས་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫས་གཅིག་མེད་ཀྱང་ཡུལ་དུ་འཐད་པ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཁྲ་བོ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡན་ལག་བཅས། །ནས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་འཛིན་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནོག་སོགས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་བསྟན་ནོ། །རང་གི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལས། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་བསྟན་ནོ། །སྒྲ་སོགས་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པ་གྲུབ་པར་བསྟན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ལ་རིག་པ་དང་འགལ་བ་སྤངས་སོ། །གལ་ཏེ་དཀར་སོགས་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །ནས། བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་གྱིས་སྤྱི་འཛིན་པ་སྤངས་སོ།། །། རབ་དབྱེ་གཉིས་པ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི། མདོར། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་སོགས། །ཞེས་གསུངས་ལ་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས་དང་རིགས་ཐིག་ཏུ། རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། 
1-566
ཞེས་གསུངས་པའི་རང་གི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་འདི་ལ་བར་མེད་པས་དེ་མ་ཐག་པའོ། །ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། །བྱ་བ་གཅིག་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་གི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཟུང་སྟེ། ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ་བྱེད་པས་གཉིས་ཀ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བར་མ་ཆོད་པས་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེས་བསྐྱེད་དོ། །འདིས་ནི་རྒྱུད་ཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་མངོན་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡང་བསལ་ལོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是将藏文直译成简体中文：
如果这样，那么与所说的外境存在相矛盾吗？为了表明这与如此所说并不矛盾，所以："他自己对实相保持舍心，如同大象（以大象的方式）观望，仅凭世间悲心，令（众生）趣入外境行为。"佛陀并非因为外在实体确实存在而宣说，而是对于那些执著于外境的人，如果直接破除外境，他们会失去信仰，为了引导他们，暂时将胜义放于一边，如同大象不抛弃自己的群体一样，佛陀仅凭引导世间的悲心也宣说外境的存在。通过这种教导，当他们对实体的执著松弛时，佛陀再将这种观念扭转，开始教导唯识等（更高层次的教法）。
又为了回答这些相应形象同时被认知为标志有差别的问题，从"蓝等各种形态的知识"到"多样性成为一体本质"的偈颂，示现了意识的多样性不可分离。从"布等形色若是一"到"无有差别则不见他"的偈颂，解释了这个道理。通过"如同根等及其他"这两个偈颂，证明了即使没有实质的一体性，也可以成为对境。
通过这些解释了一次性认知杂色（多色）不存在的附带问题后，从"如同自身具肢节"到"由此认知彼体性"，说明了一次性认知犄角等不存在的过失。通过"从其他别的实体"这两个偈颂，说明了认识杂色为他物不存在的过失。通过"因为声等是多体"一个偈颂，证明了同时认知多体是成立的。通过"远离一切所知事"等两个偈颂，排除了根识无分别与能知相矛盾的问题。从"若白等色虽存在"到"能作所作已述毕"，排除了无分别根识能认知共相的错误。
第二分类是意识现量。根据《理门论》："意亦缘境及贪等。"这在《正理滴论》和《观察决定论》中解释为："以自境的等无间，与境作为俱有因的根识同分等无间缘所生的意识。"
"自境"是指自己所缘的对象。"等无间"是指无间隔，故称等无间。"与境作为俱有因的根识"中的俱有因有两种：互相帮助和共同成一事。由于在刹那性事物上不能成立特殊作用，所以这里取共同成一事的两个俱有因，即境与识二者对一个意识共同起作用，故二者为俱有因。"同分等无间缘"是指同为知识且无间隔的等无间，也是产生意识的因缘，因此称为等无间缘所生。
这表明只有属于同一相续的根识与意识才有能生和所生的关系，这就是建立意识现量的方式。这也排除了瑜伽行者的认知随顺于他相续的情况。


 །གང་གི་ཚེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པས་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསལ་ལོ། །
1-567
དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གཞན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་བསལ་ལོ། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ཡང་། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ལས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མིག་གི་བྱེད་པ་འདས་པའི་ཚེ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་ལ། མིག་གི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་ནི་གཟུགས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མིག་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡང་མིག་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་མུ་སྟེགས་རྣ་བ་མ་ཕུག་པས་ཡིད་མངོན་དེས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་ཟིན་ཞིག་འཛིན་ནམ་དེས་མ་གཟུང་བ་འཛིན། སྔར་མྱོང་བ་ནི་འཛིན་པ་ན། །ཡིད་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཏེ་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་འཛིན་ན་ལོང་བ་ལ། །ནས། དེ་ལ་བལྟོས་པ་འགལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་བཀག་ནས། 
1-568
ཡིད་མངོན་དེའི་ངོ་བོ་བཞག་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཅན། །ཡིད་ནི་ཡུལ་གཞན་ཉིད་འཛིན་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་ལོང་བས་མཐོང་བ་མིན། །དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་གྱི་བར་མ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་དང་། དབང་ཤེས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་བྱས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིད་མངོན་ནོ། །རང་དོན་རྗེས་འགྲོའི་དོན་བལྟོས་ཅན། །ནས། བཞག་དང་གཟུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་སྤངས་སོ།། །། རབ་དབྱེ་གསུམ་པ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ནི། མདོར། རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད། །དོན་ལ་མ་ཡིན་དེ་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། རིགས་ཐིག་ཏུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པ་དང་། ཞེས་གསུངས་ལ། སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་སྨོས་པས་བདེ་སོགས་འབའ་ཞིག་རང་རིག་གོ་སྙམ་པ་སེལ་ལོ། །སེམས་ནི་དོན་ཙམ་འཛིན་པའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའོ། །བདེ་སོགས་བདག་ཉིད་གཞན་མི་བརྟེན། །བརྡ་བྱེད་པར་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །བདེ་སོགས་སྨོས་པས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ནོ། །བདག་ཉིད་གཞན་མི་བརྟེན། །ཞེས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་གཞན་ལ་མི་བལྟོས་ཏེ། 
1-569
དཔེར་ན་མར་མེ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་མར་མེ་གཞན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །བརྡ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ནི། རང་རིག་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་རང་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རང་རིག་ནི། །བརྗོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །དེ་དག་གི་རང་རིག་པ་བརྗོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་འཐད་ལྡན་དུ། བརྗོད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བརྡ་མི་ནུས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགོད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་མིན་དེ་དག །སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས། བྱེ་བྲག་པ་དང་རིག་པ་ཅན་པ་བདེ་སོགས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་འདོད་ནས་སྨྲའོ།

这些是藏文的完整直译成简体中文：
当意识的对象与根识的对象不同时，则排除了"已经被把握的再次把握"这一不能成为量的过失。当把握从根识对象所生的刹那时，由于意识把握根识未曾把握的其他对象，所以也排除了盲人、聋人等过失的过于扩大的结论。所谓"把握从根识对象所生的刹那"，是指把握属于根识对象相续中的后刹那。
这种意识在眼的作用已过时被承认为现量，而当眼的作用正在起作用时，任何识别色法的知识都只依靠眼根；若非如此，则任何识都不会依赖眼根。
前者（外道）持反对意见，问道："耳未穿孔的外道（认为），这种意识现量是否把握根识已把握的对象，还是把握根识未曾把握的对象？如果把握曾经经验过的，'意识不是量，因为把握曾经经验过的'，就像记忆、欲望等。"对此，从"如果把握未见之物，则盲人"到"因为依赖于彼相矛盾"，驳斥了这种观点。
接着确立意识现量的本质："因此，由根识的等无间缘所生的意识，把握其他对象，所以盲人不能见。"意识现量是指：以根识所把握对象的无间所缘和以根识为俱有因的等无间缘所生的知识。从"自身随行观待义"到"安立和把握而言说"，排除了对这一定义的毗婆沙师等人提出的矛盾说法。
第三分类是自证现量。《理门论》中说："自证无分别"，"分别也承认为自证，非关外境，因为它是分别"，《观察决定论》中说："一切心和心所法的自证"。提到一切心和心所是为了排除认为只有乐等才是自证的想法。心是把握对象本身，心所是把握乐等特性。
"乐等不依赖其他自性，无法作为言说标记。"提到乐等是为了明显表示亲身体验的意思。"不依赖其他自性"是指，一切心和心所都具有明晰的本质，因此了解自己本质时不需依赖其他识，就像灯具有明亮的本质，照亮自身不需要其他灯一样。"无法作为言说标记"是为了确立自证无分别而提出的。
因此，知识的自我体验就是自证现量。"因此，它们的自证，不与言说和（概念）相联"，这些的自证不与言说和（概念）相联，因为无法作为言说标记。这也如《正理论》中所说："对于证明无言说，提出不能作为标记作为理由。"
此外，通过"彼等非表识"等一偈颂，（指出）毗舍佉派和正理派主张乐等是"我"的属性。


 །དེ་དང་དེ་མིན་རང་བཞིན་ཅན། །ཐ་དད་རྣམ་གཞག་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་བཀག་གོ། །། རབ་དབྱེ་བཞི་པ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི། མདོར། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་དོན་ཙམ་མཐོང་། །དང་། རིགས་ཐིག་ཏུ། ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ། ཆོས་མཆོག་གིས། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་བདེན་པའོ། །
1-570
བདེན་པ་ཡང་ཚད་མས་མཐོང་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་བླན་པའོ། །སྒོམ་པའི་རབ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་རྩོམ་པའོ། །རབ་ཀྱི་མཐའ་ནི་གང་གི་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ་གང་གི་ཚེ་རྫོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལས། སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི། རབ་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །མཐའ་དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་གསལ་བའི་རྣམ་པ་རྩོམ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་བསྒོམ་པའི་རབ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ལྷང་ཚེར་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དོན་མཐོང་བ་དེ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། ལག་མཐིལ་དུ་ཤེལ་སྒོང་བཞག་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་དོན་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །
1-571
དེ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན་པའི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཡང་དེའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པ་གསུམ་ལ་བྱ་དགོས་ཏེ། སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་དུལ་བའི་ལྷས། །དེའི་རབ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། མཐའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནི་འདིར་མི་འདུ་སྟེ། འདི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རབ་དབྱེ་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུས་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ཐག་རིང་བ་དང་། བར་དུ་ཆོད་པ་དང་། ཕྲ་མོའི་མངོན་སུམ་མ་ནོར་པར་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བརྡའི་ཚེ་མཐོང་བར་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་འཛིན་པས་སྒྲ་དང་འདིར་རུང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བརྡའི་ཚེ་ན་མཐོང་བ་ཡང་བརྡའི་ཚེ་ན་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །
1-572
ཇི་ལྟར། སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་ཞིག་པ་ནི། །ད་ལྟར་མེད་དེ་དེ་བཞིན་དུ། །སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་ཞིག་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་ད་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པས་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་སྔར་བཤད་པ། །དེ་དག་གིས་དེ་སྒོམ་བྱུང་ཡིན། །རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་གསལ་བས། །གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔར་ཞེས་པ་ལེའུ་གཉིས་པ་དང་དབང་མངོན་གྱི་སྐབས་སུ་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པར་སྙེག་གོ །

这些是藏文的完整直译成简体中文：
"彼与非彼性，差别安立成立"，以此驳斥了他们的观点。
第四分类是瑜伽现量。《理门论》中说："瑜伽行者由上师指示，见到无混杂的对象"，《观察决定论》中说："由修习真实义的究竟边际而生起的瑜伽行者的知识。"对此法称论师解释道："为了解释瑜伽现量所说的'真实义'即真谛，真谛是由量所见，如四圣谛。修习真实义即反复忆念。修习之高级阶段是开始明显显现所修习对象的知识。究竟边际是当明显显现尚未完全成就时，因为只要明显显现未完成，它就会继续提升，而当它完成时，则无更进一步的提升。因此，完全成就阶段之前的明显显现状态称为'究竟边际'。从那边际生起的，如同亲见一般，极其清晰地把握所修习对象的知识，就是瑜伽行者的现量。因此，这里开始显现清晰相的状态是修习的高级阶段；当如隔着薄纱般见到所修对象时，那是究竟边际状态；而当如同水晶球置于手掌上般见到所修对象时，那就是瑜伽行者的现量。这是明显显现的，正因为是明显显现，所以也是无分别的。"
瑜伽行者由上师指示的无混杂对象也是如此。这里的瑜伽行者必须指除佛陀以外的三种圣者，如大论师调伏天所说："其高级阶段是修习真实义的高级阶段，即四念住、暖位、顶位和忍位的状态。其边际是修习真实义高级阶段的边际，边际即法顶位。从中生起的是从修习真实义高级阶段的边际而生起的，具有这些的就是瑜伽行者。"佛陀不包含在此中，因为这里是在解释世俗量的分类。
通过瑜伽的力量，禅修者对过去、未来、远处、被遮蔽物和微细事物的无误现量知识，都包含在此类中。
分别念在命名时把事物执为所见，因此把握声音和适合于此的事物，命名时所见也是命名时生起的知识的对象。正如："过去已灭的知识，现在不存在，同样地，过去已灭知识的对象事物也不存在于现在。"因此，由于把握本性为不存在的事物而把握非亲近的对象，分别念是不明显的显现。
因此经文说："前述瑜伽知识，彼等由修生，分别网络明显消，故为明显显现。"这里的"前述"指向第二章和根现量的段落中所说的空性。


སྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་དཔེས་བསྟན་པ་བཞེད་ནས། འདོད་འཇིགས་མྱ་ངན་གྱིས་བརླམས་དང་། །ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་འབྲེལ་ནི། །དོན་གསལ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་རྟོག་པ་ལ་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་མེད་པར་བཤད་པ་དང་། མི་གཙང་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་མི་བདེན་པའི་དོན་བསྒོམ་པས་རྟོག་མེད་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཡོད་པར་བསྟན། དེ་ལ་སྔར་བཤད་དངོས་པོ་བཞིན། །སོགས་རྐང་པ་གཅིག་ལྷག་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་མཇུག་བསྡུ་བསྟན་ནོ། །ཞར་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། 
1-573
མདོར། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱ་བ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་སོགས། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་སྤྱི་འཛིན་སོགས། རྗེས་དཔག་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་འཛིན་སེམས། རྗེས་དཔག་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་ཉིད་དོ། །སྔར་མཐོང་བ་དྲན་པ་དང་། ཟས་སོགས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྟེ་རྟོག་པ་དྲུག །རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་དང་བདུན། དེ་རྣམས། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་བཞིན། །རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །རྟེན་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན། །རྟོག་པ་མེད་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བརྡ་རྟེན་ཅན། །དང་། དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའི་འཁྲུལ་ཤེས་བསླད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཅིག་སྟེ་བཞིར་འདུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་བརྡ་རྟེན་ཅན། འཁྲུལ་ཤེས་དང་རྗེས་དཔག་ཅེས་བསྟན་པ་སྒྲོ་འདོགས། ལྷག་མ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །དབང་སྐྱེས་མིན་པར་གྲུབ་དོན་དུ། །ནས། མངོན་སུམ་ལས་ནི་ཡོངས་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད། འདིར་ནི་བཞི་པ་དམིགས་བསལ་ཏེ། །ནས། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད་དོ།། །།
1-574
༈ འབྲས་བུ་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ།
གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ། ཚད་འབྲས་རྣམ་པར་གཞག་འཇོག་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་དོན་རིག་གི་ཚད་འབྲས་བསྟན། རང་རིག་གི་ཚད་འབྲས་རྣམ་པར་གཞག་ནས་གཉི་གའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས།
1-575
གང་གི་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་ལས་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་འགྱུར་མིན་རྒྱུ་དག་ལ། །ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ཐ་དད་ཀྱི། །ལས་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་འདི། །ཐ་དད་པར་ནི་ངེས་བྱེད་མིན། །དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དབང་པོ་དང་དོན་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཡན་ལག་མིན་པ་དེའི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་དག་ཐ་དད་པ། །གང་ལས་འདི་འདིའི་རྟོགས་པ་ཞེས། །བྱེད་པ་ཡི་ནི་ལས་ངེས་ཏེ། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ལས་འདིའི་རྟོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིའི་ལས་ལ་ངེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་པ་དོན་དང་འབྲེལ་བ་འདི་དོན་དང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་ལ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

这些是藏文的完整直译成简体中文：
为了用比喻说明修习熟练后会产生明显显现，说道："被欲望、恐惧、忧伤所迷惑的人..."等偈颂。"与分别念相联系的，不具有对象明显显现"，这一偈颂解释了分别念中没有对象的明显显现；"不净、遍处、地等"这两个偈颂说明在佛教教义中，通过修习非真实对象也能生起无分别的明显显现；"如前所说事物般"等多出一行的两个偈颂作为总结。
附带解释现量似现：《理门论》中说："错乱与世俗知识，比量及从比量生，忆念与愿欲所称，现量似现带翳障。"其中错乱是指将海市蜃楼视为水等；世俗知识是指把握共相等；比量是指把握具三相因的心；从比量生是指具有标志的比量本身；忆念过去所见，以及对食物等的欲望，这六种是分别念；再加上无分别错乱知，共七种。
这些："如同现量似现相，分别知识有三种，加上根源被扰乱，所生无分别一种。"分别知识依赖名称，以及归属于其他义，以及具有隐蔽对象三种，再加上无分别错乱知这一现量似现，共四种。世俗知识依赖名称，错乱知和比量称为归属，其余是具有隐蔽对象。从"为了证明非根生"到"从现量完全退失"解释了分别念的现量似现；从"此中第四是特例"到"现量似现分二种"解释了无分别现量似现。
量果建立
第二，量果的建立分为：证明量果关系的建立和安立，然后说明外境认知的量果；建立自证的量果之后详细解释两者的证成方法。
"通过'这是这个'对各个行为的区分，成为它的本质。非本质转变的诸因，虽有差异但在差异，行为上无有差异者，不能确定其差异。"非其本质的根与对象接触等因素，虽然有差异，但在行为的差异上没有本质差异的知识，不是确定差异的作者，因为这种作用本身是所要证明的因故。若无差异，则它的差异也不能成立。虽然存在，但因不是它的组成部分，所以不是它的作用。"因此，从什么差异，了解'此是彼'之时，行为确定为，彼之证成者。"因此，从什么本质差异能确定"此是彼"这种行为，那就是证成者。知识与对象的这种联系，除了与对象相似之外，别无可能。
;


 །རྣམ་འགས་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཐ་དད་པར་ནི་བྱེད་ན་ཡང་། །འདི་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་བྱེད་པ། 
1-576
དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མིན། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་པ་དང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་བྱེ་བྲག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་པོ་ཡང་དེ་ལྟར་དོན་དང་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བྱེ་བྲག་གང་ལས་རྟོགས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །འདིས་དབང་པོ་དང་ཕྲད་པ་དང་། དོན་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཞེས་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རིགས་ཐིགས་སུ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དེའི་ཚད་མ་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་དེ་རྟོགས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་འཛིན་པ་ན། །ཤེས་པ་འདིའི་གདོན་མི་ཟ་བར་གང་བྱས་ན་དོན་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་ཤེས་པ་དེ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཚད་མ་དེ་ཡང་དོན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། 
1-577
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོའི་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་བ་བཞིན་ནོ། །འདྲ་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དང་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདྲ་བའི་མཐུས་དོན་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་འགྲུབ་སྟེ། འགྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོར་རྟོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་དབང་གིས་ནི་ཤེས་པ་དེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ཡིན་པར་བཞག་པར་ནུས་ཀྱི་དེས་སྔོན་པོ་རིག་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །གང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་བ། འདིར་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ངོ་བོ་འགས་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་འགས་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དེའི་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། 
1-578
རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་དངོས་པོ་འཛིན་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་བས་ན་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་མྱོང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་མི་འདྲ་བ་ལས་བཟློག་ནས་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུའོ། །སྔོན་པོ་མ་རྟོགས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྔོན་པོར་རྟོགས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་སོ། །ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་མ་གཞག་པ་ནི། སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

这些是藏文的完整直译成简体中文：
"虽有些以知识本性，能造成差别，但此与对象相联系，不异于对象本质。"根等的明晰与不明晰等自身差别的差别作者，也不是如此与对象相联系，因为它没有近因。从对象所造成的体验差别产生了这种了解。"因此对所量的认识，证成者即所量自性"，这一点已经很好地证明了。这也排除了"与根接触"、"观察对象"和"特性"等说法。
正如《观察决定论》中所说："现量知识即是量果，因为它就是认识对象的本质。与对象的相似性就是量，因为依靠它才能确立认识的成立。"
"当把握所取对象时"，这个知识必然要有某种能使它与对象接触的行为，从这产生的能使知识与之接触的证成就是量，而完成接触则是果。这个量就是与对象相似，因为从某对象生起的识与那个对象相似，如从蓝色对象生起的与蓝色相似。这种相似也称为形相和显现。通过相似的力量，了解对象的理解得以成立。因为有这个成立的因，即现量知识对象认知的本质是依靠相似而成立的，这里"成立"的意思是"被认知"。因为识显现为蓝色，所以确定认知为蓝色。
从眼等生起的知识，依靠它能够确立该知识是体验蓝色，但不能以它确立知识认识蓝色。因为这里不是以能生所生因的理由来成立所证和能证，而是以安立与能安立。因此，在一个事物上，以某些方面是量，以某些方面是量果，这并不矛盾。这样，知识的相似是能安立的因，所安立的是体验事物的本质。
如何在一个知识中有安立与能安立的本质呢？解释如下：因为那个识通过体验相似，由决定的知识安立为把握事物。因此，被体验的相似是能安立的因，而由决定知识在那个知识上安立为体验蓝色。因此，相对于知识的不相似，相似是能安立的因；相对于未认知蓝色，认知的本质就是所安立。
能安立是从现量力量生起的分别知识，而现量本身因为是无分别的，所以不能安立自己认知蓝色。若没有被决定知识所安立，即使有认知蓝色本质的知识，也如同不存在一样。


 །དེ་བས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་ན་ནི་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །
1-579
དེ་བས་ན་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེན་པར་མ་བྱས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེན་པ་བསྐྱེད་པས་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་ན་ནི་འདྲ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དེ་ལྟ་ན་མངོན་སུམ་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཉི་ཚེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་ཞེན་པས་ནི་དོན་མཐོང་བར་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱི། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ཡང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་བདག་ནི་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱི་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དེ་བས་ན་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །
1-580
དེས་ན་རང་གི་བྱེད་པ་བཏང་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་དོན་གང་ལ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཞེན་པ་ཡོད་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པས། དོན་ནི་གཞལ་བྱ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཚད་མ། དོན་རིག་པ་འབྲས་བུའོ་ཞེས་འཇོག་གོ །སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཡིན་ན། དེ་ནི། །ནས། འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་གཟུགས་འཛིན་ཞེས་བརྗོད། །ཀྱི་བར་ཚད་འབྲས་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་འཇོག་གིས་བསྒྲུབས་ནས། དེ་ཕྱིར་མཐོང་དང་དབང་འབྲེལ་དང་། །ནས། མེད་ན་དེ་ཡང་གཞན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཚད་འབྲས་དོན་གཞན་ཡིན་པ་བཀག །གལ་ཏེ་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་ན། །ནས། སྒྲོ་འདོགས་པས་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་སྤངས་སོ།། །།
༈ ཕྱི་དོན་བཀག་ནས་རང་རིག་གི་ཚད་འབྲས་བཞག་པ།
གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་བཀག་ནས་རང་རིག་གི་ཚད་འབྲས་བཞག་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་འགོག་པ་འཕྲོས་པ་དང་བཅས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་རིག་གང་ཡིན། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་བཞག་པའི་དོན་རིག་པ་དེ་གང་ཡིན། སོ་སོར་རིག །མངོན་སུམ་གང་ཡིན་འདི་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རིག་པ་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་གང་གི་དོན་རིག་ཡིན་མྱོང་བ་ཡོད་པ་འདི་དོན་དེ་ཡོད་པ་གང་གིས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་སོ། །
1-581
འཁྲུལ་པ་ཡིན། ནས། མཚན་ཉིད་ལ་ནི་བརྩད་བྱ་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བློའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་སུམ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་རབ་ཏུ་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ན་གཞན་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད། །གང་དག་གི་བློ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་རིག་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྟོགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是藏文的完整直译成简体中文：
因此，若由决定知识将识安立为认知蓝色的本质，则它就成为具有认知蓝色本质的存在。因此，执著本身就是现量的量。若不执著，则识不能被安立为认知蓝色的本质。
即使假设是这样，量果作为认知对象的本质也不成立，因为没有最高的证成，知识不能成为量，对此（回答）：若通过生起执著，依靠相似而将知识安立为认知蓝色的本质，那么由于相似是能安立的因，所以成立为量。
若再问：如此则现量与执著相俱才是量，而仅仅（现量）本身不是，（对此回答）：不是这样，因为由现量力量产生的执著只是执著见到对象，而不是使之被认知。见到也是指使对象成为现量，这是现量的作用。分别念的作用是思考，这样，当分别思考隐蔽对象时，我在思考而不是在见到。因此，思考的本质是分别念的作用，这是从经验中确定的。
因此，放弃自己的作用而显示现量的作用，对于以现量为先导的执著存在的对象，只有现量才是量。因此，承认外境存在的人安立：对象是所量，所取形相是量，认识对象是果。
从"若证成者是他，则彼"到"世间说因色取"之间，通过安立与能安立证明量与量果是同一识；从"因此见与根联"到"无彼则彼亦不存"，否定了量与量果是不同事物；从"若作用与作者一"到"由增益而趋入故"，排除了自性一致的过失。
遮遣外境后建立自证量果
第二，遮遣外境后建立自证量果，以及所取能取破除的附带内容分两部分。第一：什么是对境认知？承认外境的你所安立的量果中的对境认知是什么？"个别了知，即是现量。"即成为现量的了知。它是什么的对境认知呢？这个具有体验的（识）是对境认知，通过与所生对象相似（而认知）。
从"错乱"到"不应争论性相"之间，由于否定对象的性相，因此任何不被体验的也不属于任何（对象），因为它也没有所取能取的性相。因此，体验只是心识的本质，它也不是由其他任何东西（产生的）。你所谓的现量个别了知也只是它的本质。因为是它的本质，自证是极明显的。它也是体验自己本质，因此："彼中无有他认知，故许自证是果。"对于那些心识显示所取能取形相而生起的人们，由于没有其他被认知，自证是果，因为它就是认知对象的本质。
;


 །གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་འདོད་པའི་རྣམ་པའམ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འཐད་ལྡན་དུ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་རིག་པ་དེ་ལྟར་དོན་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །
1-582
ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རིག་པ་ནི་གཞན་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་པའི་དོན་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་རིག་པ་དོན་རིག་པ་སྟོན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། རང་རིག་པ་ཡིན་ཡང་དོན་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ན་ཞེན་པའི་འབྲས་བུ་དོན་རིག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མ་དང་འབྲས་ཡུལ་ཐ་མི་དད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་ལ་ཕྱི་དོན་ཡོད་ནས་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དབང་གིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ་། །དེ་བས་ན་རྣམ་བདེན་པས་ཚད་འབྲས་འཇོག་པ་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་གཞལ་བྱ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མ། སིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མྱོང་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །འདི་ནི་དོན་རིག་གིའོ། །བདག་ཉིད་གཞལ་བྱ། འཛིན་པ་ཚད་མ། བདག་ཉིད་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཞེས་རང་རིག་ཚད་འབྲས་སུ་འདོད་དོ། །ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་རང་རིག་གི་འདོད་དགོས་པས་དེ་འགོད་ན། །
1-583
དོན་ནི་གཞལ་བྱ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཚད་མ། རང་རིག་པ་འབྲས་བུ། དེ་བས་ན་ལུགས་གཉི་གར་ཚད་འབྲས་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཕྱི་མ་འཐད་པར་ཡང་རྣམ་ངེས་སུ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འབྲས་བུར་རིགས་སོ་ཞེས། ཕྱི་དོན་ཤེས་པ་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པས་དོན་སྨྲའི་ཐ་སྙད་བྱས་ཀྱི། ཤེས་པ་ཉིད་གཟུགས་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དང་། དོན་ཙམ་ཁས་བླངས་ན་རྣམ་བདེན་པའི་ལུགས་ལས་གོལ་ལོ་སྙམ་པ་དང་། དབང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མི་འདོད་དོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །འཐད་ལྡན་དུ། དེ་ཡང་དོན་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་ན་དོན་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མྱོང་གྱུར་ནས། །ནས། ཕྱི་རོལ་དོན་བལྟོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཟུང་འཛིན་བདེན་གྲུབ་པ་བཀག །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། ཅེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཕྱི་དོན་མེད་པས་ཚུལ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པར་བསྟན། གང་ཚེ་རྣམ་རིག་རྒྱུ་ཡི་ཡུལ། །ནས། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྣང་བཞིན་བྱས། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འབྲས་རྟོགས་གཉིས་ལ་འཐད་པས་བསྒྲུབས་སོ། །
1-584
གཉིས་གཅིག་གིས་ཕྱི་དོན་མེད་པས་ཚུལ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པར་བསྟན། གང་ཚེ་རྣམ་རིག་རྒྱུ་ཡི་ཡུལ། །ནས། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྣང་བཞིན་བྱས། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འབྲས་རྟོགས་གཉིས་ལ་འཐད་པས་བསྒྲུབས་སོ།

这些是藏文的完整直译成简体中文：
因为如果那体验成为欲望的形相或不欲望的形相，就会成为了知所欲与不欲对象的个别认识。关于这点，《正理论》中说："所取形相是对外境的量，正如通过它了知，就成为对象的了知。对外境对象的了知与对其他所取形相的了知不是另外的，因为对外境的所了知对象不是通过自证本质而见到的。因此，自证表示对境了知的所取形相，正是对境的量；即使是自证，当强烈执著为对境了知的自性时，执著的结果被称为对境了知。因此，量与量果的对象是无差别的。"
因此，在唯识派的体系中，外境不是因存在而显现，然而由于体验的力量，蓝等所取形相和乐等能取形相明显显现。因此，当真相唯识派安立量果时，按照显现的所取形相是所量，能取形相是量，作为舒适等本质的体验是果，依靠这个来安立。这是关于对境认知的。
"自身是所量，能取是量，自身了知是果"，这是承认为自证量果。即使承认外境存在的人也必须承认自证，若安立如下：对象是所量，所取形相是量，自证是果。因此，两种体系中各有两种量果。
后者合理性在《观察决定论》中也说："即使外境存在，也正如自证一样对境得以成立，因此它正是量果"，这是针对认为外境知识是独立存在的人使用了"对境说"的术语；因为必须解释知识本身显现为色等境是外处，因此不会说："如果承认'外'和'境'，就背离了真相唯识派的体系"，也不会说："不承认根识和意识现量"。
《正理论》中说："那也是当执著为对境了知的自性时才成为对境了知，即使确定那了知是以外境为对象，也是随顺于自证本身。"
从"若外境被体验"到"不依赖于外境对象"之间，破斥了所取能取的真实存在；"因此一中有二相"这一偈颂表明，因为没有外境，所以成立二相；从"当唯识因的境"到"如何随之而显现"之间，以正理证明了两种果和了知。
（注：文本中似乎有重复段落，按照指示我完整翻译了全部内容，包括重复的部分。）


། །།
༈ གཟུང་འཛིན་འགོག་པ་འཕྲོས་པ་དང་བཅས་པ།
གཉིས་པ་ལ། རྣམ་རྫུན་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་དང་། རྣམ་གྲངས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །ནས། ཐ་དད་མེད་པ་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས། རྣམ་བདེན་པའི་འདོད་པ་བཀག་ནས། གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ན་དེ་དངོས་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་གཅིག་དང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་གང་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། རྣམ་པ་ཞིག་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འོས་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཁོ་ན་བས་འདི་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་རིག་པ་ཡིན་ན། དུ་མར་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་འདི་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ལ་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་རྫུན་པའི་རྩོད་པ་དང་། 
1-585
དེ་བདག་མིན་ལ་དེ་བདག་ཏུ། །ནས། བལྟོས་མེད་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བདེན་པ་མེད་ན་འཁྲུལ་པའང་མེད་ཅེས་པའི་རྣམ་རྫུན་པའི་རྩོད་ལན་བསྟན། དེ་ལ་བློ་ནི་ཡོངས་གཅོད་པ། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་འཛིན་རྣམས་ཚད་མར་རིགས་པ་དང་། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་སོགས་མྱོང་ནས། །ནས། གཞལ་བྱ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་འཐད་པ་དང་། བདག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རང་རིག་ཚད་མར་བཤད་པའི་འགལ་བ་སྤངས་སོ། །ཡུལ་རྣམས་ལས་ནི་བྱུང་བ་ཡིན། །ནས། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་འཐད་པར་བསྟན་ནོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བདེན་པ་བདག་གིས་སོ།། །། གཉིས་པ་ལ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་དང་བློ་ཚུལ་གཉིས་དང་། རང་རིག་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངེས་པར་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཅིག་ཅར་དུ་ནི་མྱོང་འགྱུར་བའི། །ཡུལ་ནི་འདི་ལས་གཞན་ཉིད་དུ། །རྣམ་གང་གིས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་པས་ཟླ་བ་གཉིས། །མེད་པར་ཐ་དད་མཐོང་བ་བཞིན། །རྣམ་ངེས་སུ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །སྔོ་དང་དེ་བློ་གཞན་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཀྱང་། སྔོན་པོ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དོན་གཞན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། 
1-586
དེ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་རྣམ་རྫུན་པས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འཐད་ལྡན་དུ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཐད་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྡུད་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་དེ་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་བདེན་རྫུན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པ་ལས། འདི་མཐའ་མ་ཁོ་ནའི་ཡིན་པ་ནི་འདིས་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་དེ་འཛིན་པའི་བློ་གཅིག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་སོ། །འདིའི་དོན་འཐད་ལྡན་དུ། ཤེས་བྱ་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཡང་ཤེས་བྱ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་མེད་པ་འཕང་པའི་རིག་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མེད་པར་ཐ་དད་མཐོང་བ་བཞིན། །ནས། བཟློག་པར་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་སོ།

这些是藏文的完整直译成简体中文：
所取能取的破除及附带内容
第二部分包括：虚相唯识派的主要理论和附带说明同时认定等内容的两个部分。第一部分："若不如此，种种"到"必定无差别"之间，驳斥了真相唯识派的主张；"因为对事物分析，究竟中彼无实，因为于彼等，无一多自性。"因此，对显现事物进行一多自性的分析时，形相分解后，其自性在真实中存在，这是合理的。
为何合理？因为没有外境，唯有识本身，这应当显现为单一，然而显现为多种，因此它不是一的自性。因此，这显现既非一也非多，因为所取能取的形相非真实，这是虚相唯识派的辩论；从"非我而执为我"到"无所依如眼翳等"之间，表明了虚相唯识派对"若无真实则无错乱"这一质疑的回答。
"于彼心是遍决断"这一偈颂说明能取相合理为量；从"如贪等体验后"到"所量自证是果"之间，说明即使没有外境，量果所量三者也是合理的；"自我执取之意识"这一偈颂排除了自证作为量的矛盾说法；从"是从诸境所生"到"后后非是识"之间，表明心具二相是合理的。这是关于真相唯识。
第二部分分为同时认定与心二相及广泛证明自证两个部分。第一："必定与心同时，一起而被体验的，境是异于此，由何相而成立？如被错乱识见到，无有二月分别般。"《决定论》中说："由同时认定确定故，蓝色与其识非他。"因为虽然显现为不同，蓝色并非体验之外的其他自性，因为它们同时被认定确定，如同二月等。
这是由虚相唯识派所说，《正理论》中："在无形相一方面有其他合理性，为了显示它本身而说'也有'这一汇集词，'同时'意思是同时认定确定故。"同时认定的安立在经部师真伪一切中都著名，这仅属于最后一派，因为它表明：并非要证明蓝色与其能取心是一，而是为了否定它们的差别。
其在《正理论》中的意思："所知所缘是具有能知所缘本质而非其他，能知所缘也是所知所缘的本质"，这是否定它们成为他者。这应知为"若无所取则无能取"的另一种理论。从"如无二而见别"到"极难扭转"之间，很好地证明了这一点。


 །རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་ན་ཡང་། ནས། ལྷན་ཅིག་མྱོང་བའི་ངེས་པས་འགྲུབ། །
1-587
ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཐ་དད་མི་འགྱུར་བའི་ལན་བསྟན། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསལ་དང་། །ནས། ཐ་དད་པར་ནི་དམིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོ་སྡེ་པས་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལས་བློ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ནས། གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མར་མེ་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི། །ནས། ལྷག་མ་བློ་ངན་ལུགས་ངན་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་ལས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་སོ། །ཤེས་པ་སྒྲ་དང་མར་མེ་རྣམས། །ནས། རྣམ་འབྱེད་བློ་ལ་ཚེ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཟུང་ཡུལ་འགགས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡོད་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་གྲུབ་མོད། ད་དུང་རིག་པས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པར་བཞེད་ནས། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་སྣང་བ། །ནས། མྱོང་ལ་མེད་པའང་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་བསྟན། །གཞན་ཡང་དཀར་སོགས་མཐོང་བ་ནས། །ནས། དོན་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དཀར་སོགས་གསལ་བར་དཔྱད་ནས་རང་རིག་བསྒྲུབས་སོ། །བདག་རིགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། །
1-588
ནས། བརྗོད་དང་གཡོ་འགུལ་སོགས་མཐོང་ནས། །གཞན་སེམས་རྗེས་དཔག་མི་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མཐོང་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་པ་བཀག་པས་རང་རིག་གྲུབ་ཅིང་། ཚིགས་བཅད་མཐའ་མ་གསུམ་ལས་འཕྲོས་ནས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་མཛད་དེ། རང་ལུས་བློ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱ་བ་མཐོང་ནས་གཞན་ལ་དེ། །འཛིན་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་ཤེས་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་མཚུངས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་དོན་གྱིས་བརྟགས། །ཞེས་པ་ནས། བསལ་ན་འགྲོ་འདི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་མྱོང་ཚུལ་དཔྱད་ན་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་བསྟན་ནོ། །ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་། །ལུགས་ངན་རྟ་གདོང་གིས་འཁོར་ཟད་དོགས་ནས། །མདོ་དང་སྡེ་བདུན་རིགས་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི། །འཐད་པའི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་འདིར་ཕབ་བོ།། །།
༄། །སྤྱི་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་བཤད་པ།
གཉིས་པ་སྤྱི་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་བཤད་པ་ལ། རབ་དབྱེ་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་འཐད་པ། རབ་དབྱེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས།
༈ རབ་དབྱེ་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་འཐད་པ།
དང་པོ་ནི། མདོར། རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས། རང་དོན་རྗེས་དཔག་དང་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གོ །འཐད་ལྡན་དུ། འདི་རང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་རང་གི་དོན་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ། རང་ལ་དགོས་པ་དང་གཞན་ལ་དགོས་པའོ། །
1-589
ཞེས་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་རྒྱུར་གྱུར་པས་རང་གི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱ་ལ། དེ་དོན་ཉིད་ཡིན་པས་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་རྟོགས་སོ། །གང་ཞིག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་ཡིན་གྱི། བདག་གི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས་སྒྲ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྦྱོར་བ་པོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་གཞན་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་རྗེས་དཔག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱའོ།

 །རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་ན་ཡང་། ནས། ལྷན་ཅིག་མྱོང་བའི་ངེས་པས་འགྲུབ། །
1-587
ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཐ་དད་མི་འགྱུར་བའི་ལན་བསྟན། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསལ་དང་། །ནས། ཐ་དད་པར་ནི་དམིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོ་སྡེ་པས་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལས་བློ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ནས། གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མར་མེ་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི། །ནས། ལྷག་མ་བློ་ངན་ལུགས་ངན་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་ལས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་སོ། །ཤེས་པ་སྒྲ་དང་མར་མེ་རྣམས། །ནས། རྣམ་འབྱེད་བློ་ལ་ཚེ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཟུང་ཡུལ་འགགས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡོད་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་གྲུབ་མོད། ད་དུང་རིག་པས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པར་བཞེད་ནས། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་སྣང་བ། །ནས། མྱོང་ལ་མེད་པའང་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་བསྟན། །གཞན་ཡང་དཀར་སོགས་མཐོང་བ་ནས། །ནས། དོན་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དཀར་སོགས་གསལ་བར་དཔྱད་ནས་རང་རིག་བསྒྲུབས་སོ། །བདག་རིགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། །
1-588
ནས། བརྗོད་དང་གཡོ་འགུལ་སོགས་མཐོང་ནས། །གཞན་སེམས་རྗེས་དཔག་མི་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མཐོང་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་བློ་མངོན་གྱུར་མིན་པ་བཀག་པས་རང་རིག་གྲུབ་ཅིང་། ཚིགས་བཅད་མཐའ་མ་གསུམ་ལས་འཕྲོས་ནས་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་མཛད་དེ། རང་ལུས་བློ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱ་བ་མཐོང་ནས་གཞན་ལ་དེ། །འཛིན་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་ཤེས་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་མཚུངས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་དོན་གྱིས་བརྟགས། །ཞེས་པ་ནས། བསལ་ན་འགྲོ་འདི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་མྱོང་ཚུལ་དཔྱད་ན་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་བསྟན་ནོ། །ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་། །ལུགས་ངན་རྟ་གདོང་གིས་འཁོར་ཟད་དོགས་ནས། །མདོ་དང་སྡེ་བདུན་རིགས་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི། །འཐད་པའི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་འདིར་ཕབ་བོ།། །།
༄། །སྤྱི་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་བཤད་པ།
གཉིས་པ་སྤྱི་མཚན་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་བཤད་པ་ལ། རབ་དབྱེ་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་འཐད་པ། རབ་དབྱེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས།
༈ རབ་དབྱེ་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་འཇོག་པའི་འཐད་པ།
དང་པོ་ནི། མདོར། རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས། རང་དོན་རྗེས་དཔག་དང་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གོ །འཐད་ལྡན་དུ། འདི་རང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་རང་གི་དོན་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ། རང་ལ་དགོས་པ་དང་གཞན་ལ་དགོས་པའོ། །
1-589
ཞེས་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་རྒྱུར་གྱུར་པས་རང་གི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རང་བཞིན་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱ་ལ། དེ་དོན་ཉིད་ཡིན་པས་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་རྟོགས་སོ། །གང་ཞིག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་ཡིན་གྱི། བདག་གི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས་སྒྲ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྦྱོར་བ་པོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་གཞན་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་རྗེས་དཔག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是对所提供的藏文文本的直译：
虽然有其他的原因，到"由共同经验的确定而成立"之间，论述了共同所缘不可分的回答。从"由根的差别而明显"，到"所缘是差别的"之间，论述了经部师从根的三种差别证成识有二相。从"灯等坛城"，到"二者都非因"之间，论述了像灯一样以坛城之相显现证成二相。从"近远等差别"，到"其余是劣慧恶宗"之间，论述了从近远差别证成二相。从"识、声音和灯"，到"如寿命等在分别识"之间，论述了即使所取境已灭，仍有显现。如此，"由二相的证明，大多能成立自证"，表明由二相的成立可成立自证，但为了更广泛地以理证成立，从"显现为自本性"，到"为何在领受中不存在"，论述了由是识的本性而成立。又从"见到白色等"，到"对象将变得不明显"，通过考察白色等的明显而证成自证。从"在无自证的一方"，
到"因未见与自的关联"，通过否定自心非现行而成立自证，并从最后三偈颂引申成立他相续，如"由见自身前行的心之行为，因此执取他者，若由此而知识，此理对唯识也同样适用"等等。从"意识以对象所量度"，到"除此则此世间将变得明了"之间，论述了通过考察后识如何体验而成立自证。
陈那、法称教法的大海深渊，恐被恶宗马头所搅尽，故将经典和七论理中一切合理的流水汇聚于此。
【关于以共相为所量的比度量之解说】
第二，关于以共相为所量的比度量之解说分为二部分：示分类而确立定义之合理性，详细阐述分类。
【示分类而确立定义之合理性】
第一，在《理门论》中说："比量有二种：为自比量和为他比量。"在《释量论》中说："此为自己之目的而为自义，为他人之目的而为他义，即对自有用和对他有用。"
通过作为因而成为自己了解的比量，因此，比量是能作，而通达的自性、结果状态是了解。这是指从具三相因所生的智，在自相续中生起，因为这是义本身，故称为自比量。仅此也可了知为自相续。凡是为了某人而运行的，即是彼人之义；声音是为他人而运用，并非为自己，故声音定是他人之义。由此能引导他人趣入说者所欲之义的，是比量，因此称为他比量。


 །དེ་བས་འདི་གཉིས་ལས་བརྒྱུད་པས་ཡུལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། དངོས་ཀྱི་འདི་དག་གི་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པའི་བརྗོད་བྱ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟགས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དེའི་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པར་གྲགས་པའི་སྒྲས་ཡིན་ནོ། །གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ནི་འབྲེལ་པ་ཤེས་ཤིང་དྲན་པའི་རྟགས་ཆོས་ཅན་ལ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ལ་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། 
1-590
རྟགས་དེ་གང་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཤེས་པ་དང་། །གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་སྒྲའི་དེ་ཉིད་དུ་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་ཡང་། བསྒྲུབ་ནུས་པ་དང་སུན་འབྱིན་ནུས། །ལྟར་སྣང་བཅས་པ་གཞན་གོ་བྱེད། །མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག །ལྟར་སྣང་བཅས་པ་བདག་རིག་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་ལས་དེ་གཉིས་གསལ་བར་ངེས་ལ། དེ་ལས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་བཞག་པར་ནུས་ཀྱི་བཟློག་ན་མ་ཡིན་པས་རབ་དབྱེ་དང་པོར་གསུངས་སོ། །མངོན་སུམ་བཞིན་དེ་གཉིས་ཐུན་མོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མེད་དེ་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།
༈ རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པ།
གཉིས་པ་ལ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པ་གཉིས་ལས།
༈ མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ལོག་པར་བཤད་ཚུལ།
དང་པོ་ལ། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ལོག་པར་བཤད་ཚུལ། དེ་དགག་པ་ལ་རང་གི་ལུགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོག་པས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ན་རེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
1-591
ཞེས་དང་། གཅེར་བུ་བ་སྣོད་ཀྱི་རྗེ་ན་རེ། གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ། དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གསུམ་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་བདག་ཉིད་དག་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དག་མེད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དཔེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། རྟགས་ནི་ཚུལ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །
1-592
ཞེས་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དྲུག་པོ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དང་། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྲེལ་བ་གཅིག་ཉིད་ལས་ལྷག་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
因此，虽然这两者所通达的对境没有差别，但在直接作用上有差异。什么差异呢？所谓"自比量"是指宣说具三相因的内容，它能使人了解具因的所证对象；而使人理解所证对象的是被称为宣说具三相因的声音。他比量是对于了知关联并忆念、见到因在有法上的认知者，使其理解所证对象的关联境，即在何处见到因，就在何处使其了解，而非在其他处。因此，自比量是安立为智，他比量是安立为声音的本性。如此说："能立与能破，及似因使他了解；现量与比量，及似现自了知。"
如此，从分类中明确确定这两者，由此能够安立各自的定义，若反之则不行，所以首先宣说分类。问：像现量一样，这两者是否有共同的定义？答：没有，因为其本性非常不同。
【关于自比量的解说】
第二分为两部分：解说自比量和解说他比量。
【外道的错误解说方式】
第一分为两部分：外道的错误解说方式，破斥此说而安立自宗。第一，自释中说："区分义与非义依赖于比量，而关于此，由于有错误理解，为安立此而说明。"此中的错误理解是：
声明论者说："比量不是量，因为可能有错误。"
裸行派的容器主说："唯一不可能以其他方式成立的本体才是因义的理解要素，而不是具三相的定义如属于前提等。例如，'是蓝色家族，因为是其子，如所见的其子'这个因虽有三相，但由于缺乏不可能以其他方式成立的要素，所以不能使人理解。即使没有三相，仅仅具备不可能以其他方式成立的条件就能使因使人理解，如'一切存在和非存在的事物都是如实存在的自性，因为是如何被观察的对象'。此中既无同喻也无异喻，因为一切事物的集合，无论是存在还是非存在，都作为前提，除此之外别无他物，故何者能作为喻例？因法也包含在不可能以其他方式成立之中。因此，因只应有一相，而不应有三相。"
理论家等则说："唯有属于前提、存在于同品、不存在于异品、所欲表述的数量一致和被了知，仅此六者。"
数论派说："比量是从单一关系中证成余者。"


 །ལྷག་མ་གྲུབ་པ་ནི་འདིར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྟགས་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་དཔག་གི་འབྲས་བུ་ཚད་མ་ལས་དོན་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ཚིགས་སུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཡོན་ཏན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། 
1-593
གཞལ་བྱ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་དང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གྲངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། ཞེས་འགལ་བ་ཡང་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་གྲུབ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སྔ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཀླན་ཀར་བྱེད་པ་དང་། གྲངས་ཅན་སོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སོགས་ཀྱིས་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མེད་པའི་ངོ་བོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ། །མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་འགལ་ཡང་བཟློག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
1-594
དེ་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་མེད་པར་སྨྲ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཁ་ཅིག་རྗེས་དཔག་གི་རབ་དབྱེ་དང་། ངོ་བོ་གཞན་དུ་རྟོག་སྟེ། འདི་ལྟར་རིག་པ་ཅན་པ་ན་རེ། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས། རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདིའི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། དོན་གཅིག་ལ་ལྡན་པ་དང་འགལ་བའོ། །ཞེས་དང་། སེར་སྐྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྤྱིར་མཐོང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བའོ་ཞེས་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རིགས་བྱར་མ་གྱུར་པ་ཡང་དམིགས་པ་ལོག་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པར་བྱེད་པ་དང་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། མེ་མ་ཡིན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་དུ་བ་འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་མེ་ལ་སོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བ་དང་། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བདུན་བརྗོད་དེ། 
1-595
བདག་དང་བདག་གིར་འབྲེལ་པ་ནི་ལྷས་བྱིན་དང་རྟ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་དང་རྒྱུར་འབྲེལ་ནི་འཇིམ་པ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
证成余者在此仅是通过所指示的方式了知因，因为希望比量而非了知比量。所有这些论敌都认为比量的果量与义完全不同。
毗舍沙派等人将未真正成立的视为因，如"自我在一切处都存在，因为在一切处都能见到功德"等。
胜论派等人甚至把存在于异品的也作为因来阐述，如"声音是常住的，因为是所量的缘故"。同样，"某些想要表述的人不是一切智者，因为是所量、所知、实体、存在"等。
数论派等人将矛盾视为非矛盾，并为了证成自宗而承认存在于部分异品中的作为因，如"声音是常住的，因为一经努力就产生的缘故"等。
有些人提出异议说："所比知是法与有法的，因此若未成立，则对此始终是不成立；若已成立，则所证已先前成立，因此随从因无意义。"
数论派等人甚至将与所证法不同的也理解为同品，如"如床席等的部分"等等。
理论家等不承认非存在的本体为异品，因为无法从非存在的本体中遣除矛盾。因此，对于主张无为法不存在的人来说，"因为是所作，所以无常"的证明是不定因。
有些人对比量的分类和本性有不同理解，如理论家说："先行的比量有三种：与前者相关的、与余者相关的、与普遍所见相关的比量。"
毗舍沙派说："从因而来的是'此之此'，即果、因、关联、在一义上具有以及相违。"
数论派等说："比量有两种：普遍所见和特殊所见。"
胜论派等以仅仅不观察的方式否定未成为可观察对象的一切智者等，而声明论者等则看到从非火的帝释顶等也生烟，就宣称烟等果因对火等所证是错误的。
数论派宣说事物的七种关联：我与我所的关联如提婆达多与马，本性与因的关联如泥与瓶。


 །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཅན་དུ་འབྲེལ་པ་ནི་རྫ་མཁན་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ། ཕ་དང་བུར་འབྲེལ་བ་ནི་ཡལ་ག་དང་ཤིང་ལྗོན་པ་ལྟ་བུ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་ནི་ངུར་པ་ཁྱོ་ཤུག་ལྟ་བུ། དགྲ་ཟླའི་འབྲེལ་པ་ནི་བྱ་རོག་དང་འུག་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་རིག་པ་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་འདོད་དེ། འབྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ནི་དུ་བ་དང་མེ་ལྟ་བུ། ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལྟ་བུ། འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ། འདུ་བའི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ནི་དཔེར་ན་དེ་ཉིད་དང་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡན་པའི་འཕྲོད་པའི་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ནི། དཔེར་ན་མེ་དེ་ཉིད་དང་དུ་བ་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ནི་འབྲེལ་བ་དེ་དག་ཁོ་ནས་འབྲེལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། 
1-596
མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡང་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་དང་། རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ། གང་དག་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང་། ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་། རྒྱུད་པས་ཀྱང་མི་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཛི་ནི་མི་ཏྲས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །གྲངས་དང་ཡུལ་དང་རྒྱུ་འབྲས་དང་། །ཚུལ་དགུ་རྟགས་གསུམ་སྦྱོར་བ་དང་། །མི་དམིགས་པ་དང་བཅུ་བཞི་སྟེ། །སྤྱི་དང་དུས་དང་སྦྱོར་བའོ། །མདོར་ན་ཉི་ཤུ་དགུ་རུ་འདོད། །རྗེས་དཔག་མཚན་ཉིད་དྲུག་ཏུ་འདོད། །དེ་ཡི་གཉེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ།། །།
༈ རང་གི་ལུགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་བཤད་པས་མདོར་བསྟན་པ།
གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་བཤད་པས་མདོར་བསྟན། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོར། རང་དོན་ནི། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་ཡིན། །རྣམ་ངེས་སུ། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སམ། རིགས་ཐིགས་སུ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
1-597
ཞེས་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་དོན་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོགས་དཔྱོད། འཐད་ལྡན་དུ། རང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཏེ། དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མདོ་ལས། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ནི་སྨོས་པ་མ་བྱས་ཏེ། དེས་ན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐལ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ཤེས་ཤིང་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དྲན་པས་བར་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་རྟགས་ཉིད་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ད་དུང་དུ་ཡང་རྟགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
因与有因的关联如陶工与瓶，因与果的关联如种子与芽，父与子的关联如树枝与树干，共同作用的关联如雌鸭夫妻，敌对的关联如乌鸦与猫头鹰等。理论家等承认有五种：以会合为特征的关联如烟与火，以具有为特征的关联如彼与色，以和合会合为特征的关联如彼与具色，以和合具有为特征的关联如彼与瓶中存在的色等，以具有和合会合为特征的关联如火本身与烟中存在的色等具有。他们的宗义是唯由这些关联使人了解关联的因。
行派则说："由于不见一切智者等，知道在未来时也经由此门而无彼。"
胜论派等否定自己的所见等非因、非遍及、非果，并通过证明语句等与现量和传续不相违的方式来否定一切智者等。这些也如吉那密多所说："比量的定义有：数量、境、因果、九相、三因、关联及不见，凡十四种；加上共相、时间和关联，共计二十九种。比量定义主张有六种，并示其对治。"
【通过解说定义和分类而作略示】
第二分为两部分：通过解说定义和分类而作略示，以多种理门而作广说。第一，《理门论》说："自比量是从具三相因见义。"《抉择论》说："从具三相因而了解所比知的，那就是自比量。"或《理滴论》说："自比量是从具三相因所生的智。"
应知从具三相因所生、缘所比知的智是自比量的定义。对此的考察，《释量论》说："自比量是具三相的因，从此见到隐蔽义的智即确定。若从具三相因也生自身的智，《理门论》中未提隐蔽义，那么仅由提及具三相因，为何不导致见是比量？"答："因是使人了解的，使人了解也是知道证立的关联并忆念，因此承认由忆念间隔的因使人了解义，因为无所证则不生的是由忆念间隔的。在见到自境生起的时候，因仅仅是事物，尚未成为因。
;


 །འབྲེལ་པ་མཐོང་ཞིང་དྲན་པ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གནས་སོ། །
1-598
ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རྣམ་པར་ངེས་པར་གསུངས་པས། མངོན་སུམ་ལ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུར་བཤད་པ་བཞིན། འདིར་ཡང་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྔར་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པ་དེ་རྟགས་ཡང་དག་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །གཏན་ཚིགས། འདིས་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་གོ །རྟགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མདོར། རྗེས་དཔག་བྱ་དང་དེ་མཚུངས་ལ། །ཡོད་དང་མེད་ལ་མེད་པའོ། །ཞེས་པས། རིགས་ཐིགས་སུ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །
1-599
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་དང་། དེ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དང་པོ། གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་སོ། །ཞེས་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་བལྟོས་པ་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་དོན། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་ཚུལ་དང་པོ་དེའི་ཟུར་གྱིས་ཡོད་པའི་སྒྲས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
1-600
ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་སྲོག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ངེས་པའི་སྒྲ་མ་སྨོས་ཀྱང་མཐའ་མར་བཤད་པས་གོང་མ་གཉིས་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སླ་བས་སོ། །ངེས་པ་ཞེས་སྦྱར་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་སམ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་ལ་དང་། གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཚེ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ལ་དང་། ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་ཆོས་ལ་སྟེ་བར་མ་དངོས་དང་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་བཏགས་པས་འཇུག་པའོ།

 །འབྲེལ་པ་མཐོང་ཞིང་དྲན་པ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གནས་སོ། །
1-598
ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རྣམ་པར་ངེས་པར་གསུངས་པས། མངོན་སུམ་ལ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུར་བཤད་པ་བཞིན། འདིར་ཡང་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྔར་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པ་དེ་རྟགས་ཡང་དག་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །གཏན་ཚིགས། འདིས་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་གོ །རྟགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མདོར། རྗེས་དཔག་བྱ་དང་དེ་མཚུངས་ལ། །ཡོད་དང་མེད་ལ་མེད་པའོ། །ཞེས་པས། རིགས་ཐིགས་སུ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །
1-599
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་དང་། དེ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དང་པོ། གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་སོ། །ཞེས་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་བལྟོས་པ་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནག་པ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་ཐོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་དོན། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་ཚུལ་དང་པོ་དེའི་ཟུར་གྱིས་ཡོད་པའི་སྒྲས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
1-600
ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་སྲོག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ངེས་པའི་སྒྲ་མ་སྨོས་ཀྱང་མཐའ་མར་བཤད་པས་གོང་མ་གཉིས་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སླ་བས་སོ། །ངེས་པ་ཞེས་སྦྱར་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་སམ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་ལ་དང་། གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཚེ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ལ་དང་། ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་ཆོས་ལ་སྟེ་བར་མ་དངོས་དང་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་བཏགས་པས་འཇུག་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
下面是对藏文的完整直译：
见到关联且生起记忆的任何知识，它以力量方式不同于因相的知识，作为隐蔽对象的持有者而存在。
以力量获得的那个本身的阐述是："所谓的所应推理的知识，即是自体义的推理。"这是通过"所谓"一词表示的。它的果位的安立，如[《定量论》中]所说："如同现量一样。"如此在《抉择论》中说明，正如在现量中，知识本身被解释为量和果，在此也是如此，因为是确定义理的自性，所以推理本身是果，与义相似而生起的推理本身是量，因为依靠它而成就确定义理。关于对境的邪见前已遣除。由于该知识依赖于正确因相，为了阐明其性质，[论中说]："具有宗法及周遍的因相。"这确立了三相因相、正确因相的定义。"因相"一词是指使人了解的意思。
什么是三相？在《量论》中说："对所推理及与之相似存在，对不存在则不存在。"在《理滴论》中说："对所推理的确定存在，对同品的确定存在，对异品的确定不存在。所推理是此处具有所欲了知特征的有法。同品是与所证法的共相相符的。异品是非同品，即与其不同、与其相违或其不存在。"
这里的第一[相]，在《因相滴论》中说："宗是有法，因为总相附带安立于支分。若说由于无目的故不应附带安立，则不然，因为附带安立是为了遣除有法的一切法，如此便避免了'因为是眼所取故'等[错误]。"又说："若宗法性，则不顾及其特殊性而不会转向其他。不然，因为是特别观察了差别，如'黑人持弓'一样，而不是如'悉达多持弓'那样观察与他人的关系。"
这段的意义是：将阐明的所推理的定义，因相在其中确定存在的第一相，其中"存在"一词是为了遣除"因为是眼所取故"等不成立[的因相]。"确定"一词是为了遣除如"树木有生命，因为睡眠故"这样在一分上不成立的[因相]。在"存在"之后立即提及"确定"是为了遣除不共法，否则若只说"在所推理中存在"，则唯有所闻才会成为因相。此处虽未明言"确定"一词，但在最后解释时，对前两者也容易理解为相同的意思。通过使用"确定"一词，遣除了一切怀疑的不成立。
"宗"或"所推理"一词有三种用法：在确立因相定义的此处，指有法；在理解所证时，指法与有法的共相；在确定周遍时，指法，即中间指实际，首尾指假立而运用。


 །ཐོག་མ་འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲུབ་ན་ཡང་རྟགས་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཙམ་ཡང་འདིར་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཙམ་ལ་ཡོད་པ་གདོད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
1-601
དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་སམ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མ་གྲགས་པས་དེ་འཕོང་མི་སྐྱེན་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་འཕོང་སྐྱེན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བས་མ་འབྲེལ་བ་བཅད་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་པར་གྲགས་པས་དེ་གཞུ་ཐོགས་སོ་ཞེས་འཕོང་སྐྱེན་པ་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པར་སོང་བ་བཞིན། འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཞེས་བཏགས་པས་དེ་ཕྱོགས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་རྣམ་གཅོད་དུ་སོང་ངོ་། །རྒྱུ་དེས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཆོས་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། དེས་སྔ་མ་ཁྱད་པར་དང་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ལ་ཁྱབ་པའི་དུས་ན་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་ནི། འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེས་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཆོས་ཙམ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། 
1-602
ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བསྡུས་པ་ལས་འདིར་ལྡན་པ་རྣམ་གཅོད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན། ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པ་ནི་མཚུངས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་པས་ན་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་ཡོད་སྒྲས་འགལ་བ་བསལ་ཏེ་དེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པས་སོ། །ཉིད་སྨོས་པས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་རྣམས་བསལ་ཏེ། དེ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད་པས་སོ། །མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྔར་སྨོས་ན་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ངེས་གཟུང་བྱས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ་གང་ཞིག་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སོང་བས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །
1-603
ངེས་པ་ཞེས་པས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསལ་ལོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་རྟགས་ཚུལ་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་ངེས་སུ། དེ་བཀག་པ་ཙམ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།

在这段开始的部分，共相不是宗，因为在这样的共相上因相不成立，如果成立，也只是因相，因为没有所证。仅仅法也在此不是宗，因为随后将要解释的是这样的仅仅法上通过随行与返回门存在[的情况]。
因此，唯有对有法特别称为宗或所推理。例如，由于在世间中未闻黑人善射，为了断除他不善射的分别，说"持弓"以证明善射，因此遮断了无关联；而悉达多因为闻名为善射，所以说"他持弓"，遮断了认为善射与其他人共有的分别，从而遮断了关联。同样，在此通过将有法假名为宗，由于证明它为宗，所以成为非相属的遮诠。因此，有法成为法的差别。所以也不存在有法因法的差别而法在喻例上无随行的过失，因为这使前者成为差别、后者成为有差别事物，从而避免了无随行的过失。
第二，当有法与法共相的一分周遍于法时，假设称之为所证，是为了通过遮诠关联而证明宗。这遣除了"共相的一分与仅仅法无差别地称为所证"的说法，因为此处除了相属的遮诠外别无其他。因此，共相的一分并非以非相属的遮诠为差别，而是在周遍时作为无差别性被称为所证，而共相也正是这一点，所以"所证法的共相与宗相似"即是同品。"相似"意味着相等。"所证"是因为此未成立，且"法"是依靠他者的，所以是"所证法"。通过指出共相而非差别为所证，所以"对同品确定存在"是第二相。
这里，"存在"一词遣除了相违，因为相违在同品中不存在。"确定"一词遣除了共不定[因]，因为它不仅存在于同品中，那么在哪里呢？也存在于二者中。如果先说"唯在同品中"这一限定，则即使存在但不周遍同品的勤勇所生也会被指为因相。若后作限定，则意义成为：凡在同品中存在的，那就是因相，这样勤勇所生便不是因相了。
通过说"确定"，遣除了如"某人是一切智者"这样对随行有怀疑的不定因。对异品，即将解释定义的那个"确定不存在"是因相的第三相，正如《抉择论》中所说："仅仅否定它不是异品。


 །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བཟློག་པའི་མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དེའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངེས་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་བས་ནི་མེད་པ་ནི་དངོས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །མེད་སྒྲས་འགལ་བ་བསལ་ཏེ་འགལ་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བྱུང་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །མེད་པའི་སྒྲའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཉིད་ཅེས་བྱས་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །
1-604
ངེས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ལོ། །ཅི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ག་བཟུང་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་ཡི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར། དེའི་ཆ་ནི་དཔེའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའམ་ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པས་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་བཟློག་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བ་དག་གི་ངེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དེ་ཡང་། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས་དང་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ །དེ་གསུམ་ཡང་། མེད་ན་མེད་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ལོག་ན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་གིས་ནི། 
1-605
དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། ཞེས་པས་དེའོ། །ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ན་དུ་བའམ། སྒྲ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལྟ་བུའི་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་རྟགས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལས་དང་པོའི་ཡུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གང་དང་གང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ནི། སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མཐོང་བ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
1-606
ཞེས་སོ།། །།
༈ དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད། ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱས་བཤད།
གཉིས་པ་རིག་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད། ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱས་བཤད། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ།

 །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བཟློག་པའི་མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དེའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངེས་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་བས་ནི་མེད་པ་ནི་དངོས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །མེད་སྒྲས་འགལ་བ་བསལ་ཏེ་འགལ་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བྱུང་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །མེད་པའི་སྒྲའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཉིད་ཅེས་བྱས་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །
1-604
ངེས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ལོ། །ཅི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ག་བཟུང་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་ཡི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར། དེའི་ཆ་ནི་དཔེའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའམ་ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པས་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་བཟློག་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བ་དག་གི་ངེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དེ་ཡང་། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས་དང་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ །དེ་གསུམ་ཡང་། མེད་ན་མེད་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ལོག་ན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དག་གིས་ནི། 
1-605
དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། ཞེས་པས་དེའོ། །ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ན་དུ་བའམ། སྒྲ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལྟ་བུའི་དུ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་རྟགས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལས་དང་པོའི་ཡུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གང་དང་གང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པས་ནི། སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མཐོང་བ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
1-606
ཞེས་སོ།། །།
༈ དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད། ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱས་བཤད།
གཉིས་པ་རིག་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད། ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱས་བཤད། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
那么，反面的不存在和非[真实]的一切是什么呢？相异品（不符合方面）的特征就是它不是那个[事物]本身，因为那是从该方面的相反方面和与之相矛盾的方面而言的。只要不知道方面的本质不存在，就不能确定，因此不存在是直接理解相同品不存在的本质，而"不同"和"矛盾"两者是通过推论得出的。"不存在"一词排除了矛盾，因为矛盾存在于相异品中；"本身"排除了在相异品的某一部分中共同存在的情况，例如在证明是人为产生的[事物]时的无常性。如果在"不存在"一词之前加上"本身"，那么凡是在相异品中不存在的，都不是人为产物这一因的推理因，因此会被排除。
通过确定从相异品中排除，消除了怀疑。难道通过说"存在于同品中"不就已经领会"不存在于异品中"了吗？为什么要两者都提出呢？这是为了表明只应当应用具有随行（肯定关联）或排除（否定关联）确定性的[推理]，而不是其他[推理]。在《因滴论》中说："这一部分是譬喻的性质。在其中，周遍者唯有存在，或者唯有在其中存在被周遍者，由此解释了随行或排除以及主题属性的各自量度的确定性。"
为了显示分类，"它确实有三种"。具有三个条件的因也有三种：为证成存在的两种（结果因和自性因）和为证成否定的一种（不可得因）。这三种[因]："[是因]是因为确定若无[因]则无所生。"与此不同的是似因。所有因都是在所证性质不存在时无法建立周遍的，或者说当周遍者不存在时，[因的]消失不会导致[所立]消失。通过确定随行和排除，确定了被其周遍。
什么是确定性？同一论中说："在此，通过现量或比量在所证主题上确立主题属性，这就是确定性。"
两种量如何成立，同论中说："例如，在主题上有烟，或者声音是所作性，像这样，带有烟的主题，具有排除其他事物的独特自性，被现量所见。当回忆起如何见到差异对象时，产生了标志知识。其中，只有最初见到独特对象的[知识]才是量。这样见到后，通过现量的力量，凡是与其独特性不同而被表述的，都会产生回忆，其对象是从非[该事物]中区分出来的，但因为它只是保持已见到的形象，所以不是量。因为在最初见到独特性后说'这是独特的'，并没有了解以前未了解的意义，所以无法成立有效作用。因为已经见到了[意义]，所以分别不能像推理那样，由于没有分别，也不能见到能证明它的自性。"
"它确实有三种"的详细解释
第二，以多种理解方式详细解释，关于"它确实有三种"的详细解释，"[是因]是因为确定若无[因]则无所生。"


 །ཞེས་པའི་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག །མེད་ན་མི་འབྱུང་འབྲས་བུ་ནི། །གཏན་ཚིགས། རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ལས་གང་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་འབྲས་བུར་ངེས་པས་སོ། །འདིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་ངེས་པ་ནི་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ངེས་སུ། གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱི་རྣམས་གཟུང་ན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ། །
1-607
ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་རྟོགས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་ངེས་པ་ནི་ཕྱིས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་ཞེན་པའི་ངོར་ཁྱད་པར་གྱིས་ཟིན་པའི་སྤྱི་གོ་བར་བྱེད་ལ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡང་། གང་ལ་དོན་འདི་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ནུས་པར་ཡོད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་རྟགས། འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། རྣམ་ངེས་སུ། འབྲས་བུ་ཡང་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ཡོད་ཙམ་དང་། །འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་། །ཡོད་ཙམ་ཞེས་པ་ནི། འབྲས་བུའི་རྟགས་བཞིན་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་བཅད་ནས། བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཡང་རང་བཞིན་གོ་བར་བྱེད་པས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །དོན་རྟགས་ཆོས་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་པའོ། །རྟགས་དེ་ཡང་རྣམ་ངེས་སུ། རང་བཞིན་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
1-608
ཞེས་སོ། །ཆོས་མཆོག་གིས། འོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་སུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་གཉིས་དོན་དམ་པར་ན་ཡོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟོས་ནས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ལ་བལྟོས་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་དུ་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲའམ་ཡོད་པའི་སྒྲས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་བརྗོད་པའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ཐ་དད་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཅི་བཀོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如所说的详细解释有两部分：第一，"在因上有多少自性，若无则不生之果，即为因。"在因上存在的自性，如果缺少某些[自性]则不会产生的那个果，就成为正确的因。因为确定它是那个[因]的果的缘故。这说明事物上有所生和能生的关系，仅仅如此并不是所知与能知的关系。那么是什么呢？确定所生和能生的关系是所知与能知的理由。在确立因中不存在的特性是所知对象后，也表明果中存在的共相是能知的，因此《抉择论》中说："如果[有人说]这会导致部分成为所生和能生的过失。[我们回答]不是这样的，因为当把所生的特性和标志的各种特性所限定的共相作为所取对象时，这正是我们所希望的。若想表达未被特性限定的共相，则因为可能混淆，我们不接受。"
这表明所有认知者最初对所见事物产生共相的分别，而对特性的确定则在后来产生。其中所把握的共相是未被排除的。因此，对于认知者的执著来说，是理解被特性所限定的共相，而不是为了证明特性。确定因果关系也是依据能够区分"这是正在生起的自性，那是已经生起的"这种能力而言的。
具有三个条件的果相因。果相因的定义是：例如"因为有烟，所以那里有火"。《抉择论》中说："果也是自性关联，因为它的自性是由那个[因]产生的。"
"仅由存在，与关联性的本质，也仅由存在"这句话的意思是：与果相因一样，排除了对他者的依赖，仅仅通过与所证事物存在的关联性，自身也能使人了解自性，所以是自性因。意思是因、标志和性质的自性是一致的。该因在《抉择论》中说："自性也是，如果通过量确定它被所证性质所周遍，那么此时它就是能了知的。"
法称论师说："那么，是所证自性的证明者。[有人提出]所证和能证无差别，因此所立命题的一部分成为因，这是错误的。[回答]加上'实际上'一词，表明这两者在胜义上并没有实际的差别。但依赖分别所增益的本质，所证和能证是有差别的，因为确定性是能知的事物的缘故。"正如所说。凡是以"自性"或"存在"之词直接陈述自身本质的，并不就此成为自性因，而是任何通过表述特性和关联意义的词语所陈述的与所立不可分的能立法，所有这些都是自性[因]。当通过量确定该自性对因和所立法有周遍的随行时，它才是能了知的。确定为所周遍的所周遍者，就是所了知的。


 །རིམ་པ་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་པོ་དང་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། 
1-609
ངེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་རྟགས། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། ཤིང་ཤ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤིང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཨ་ཀ་རུའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་དུ། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ལ། །བལྟོས་པའམ་འོན་ཏེ་འབའ་ཞིག་པ། །ཞེས་དང་། རྣམ་ངེས་སུ། ཁྱད་པར་བལྟོས་དང་དག་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་བལྟོས་པ་དང་དག་པའམ་འབའ་ཞིག་པ། རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བལྟོས་པ་གསུམ་བཤད་དོ། །མཚན་གཞི་རིམ་པ་བཞིན། དཔེར་ན་འཇིག་པ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་བཀོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། སྔ་མ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་གི་བྱེད་པ་ལ་བལྟོས་པས་ན། བྱས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་བལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། བར་མ་ཡོད་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་བརྗོད་ཀྱིས་གཞན་མ་བརྗོད་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་མས་ནི། ལྡོག་པ་ལ་བལྟོས་ནས་དངོས་པོ་དང་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་སུ་བཀོད་ལ། 
1-610
འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས། བདག་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་བལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་ངེས་ལས། ཕྱོགས་འདིས་གཞན་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་ཡོད་པར་ཡང་བསྟན་ནོ། །སྔ་མ་དེ་ཡང་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཁོངས་སུ་འདུས་པའམ། བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའམ། བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་རུང་ངོ་ཞེས། བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་དོན་གཅིག་པ་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་བལྟོས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སེམས་པ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་དང་། སྒྲ་བྱས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དང་པོ་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་གྱིས་དབྱེ་བས་སྒྲའི་ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པ་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་རང་གཉིས་ཀ་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་རུང་ལ། 
1-611
དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་མ་གཏོགས་པར་དེ་གཉིས་ལ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་མཐོང་བ་ལས་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་བསྟན་ནོ། །ཚད་མ་རྣམས་ནི་མི་འཇུག་པ། མེད་ལ་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན་གང་ལ་དམིགས་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ཚད་མ་རྣམས་མི་འཇུག་པ་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་རང་རང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བཀག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ཡོད་ན་ཤེས་པ་ཡོད་ཅིང་དེ་ལས་ཐ་སྙད་འཇུག་ལ་འདི་ནི་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་སོ། །གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་ལ་བལྟོས་ནས། །འགའ་ཞིག་མེད་ཅེས་འབྲས་བུ་ཅན། །གཏན་ཚིགས་ནི་སྣང་རུང་མི་དམིགས་པའོ། །དེའི་བྱེ་བྲག་ནི་དེ་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། རང་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པས་འགའ་ཞིག་གི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་འགའ་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
分别是随行者与所随行，而这些确定性也是排除者与所排除。
具有三个条件的自性因。自性因的正确定义。例如："因为是无忧树，所以它是树"等。无忧树即阿迦嚕。
它的分类也在此中："自性可依特性差别，或者是纯粹独立的。"《抉择论》中说："依特性与清净。"这表明有依赖其他特性的和清净或纯粹的，以及依赖成为自性的法的差别三种。
例如分别是：以所作性证明灭尽是无常，以胜义存在与生起作为因等。前者是因为自身本质存在，依赖于因缘的作用，所以称为所作性，因此称为依赖其他特性。中间的"存在"一词只表示能起作用性，不表示其他，所以称为清净。后者是：依据排除而将事物和生起假立为似乎有差别，并将该生起作为与之关联的因，而这种关联即是将其建立为事物的自性本身，因此表明这点的是：通过把握何者为自性法，依赖于自体或成为自性的法，所以称为[依赖自性法的差别]。
《抉择论》中说："以此方法也应观察自性因的其他分类。"这表明还有其他分类。前述的[分类]也被胜敌论师解释为："差别的不同也可以是包含在差别之中，或者是具有差别，或者是应了解的差别。"这就是"差别"和"特性"同义，"依赖其他特性"的含义。例如用所作性来证明心识无常，用因缘差别所区分来证明声音是所作，用所作性来证明极微无常等。第一种表述自性也是为了凸显其他本质的特性；因缘差别使声音的区别特性得到明显的表述；因为诸因等没有特性限定，也可以通过本身就能了解[的方式]。
果相和自性两种因，依据应用方式可分为同喻和异喻两种，这时除了应用的差别外，这两者在实质上没有任何区别。因为当从见到[因]而了解自身时也是如此，所以在自比量中也说明了分类。
"诸量不行，不行于无，有果"指对所缘不存在的事物，诸量不行，这是不可见的不可得因。它由于各自排除的因不存在，而有否定存在名言的果，因为如果所缘存在则知识存在，由此名言得以运行，而这[不可得因]则与此相反。
"因依差别，说某物无的有果"中的因是可见而不可得因。它的差别意思是它与前者不同。怎样不同呢？由于与自身排除的因存在，所以有否定某事物名言的果，因为在可认知的对象中某物不被认知。


 །རང་འགྲེལ་དུ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་བཤད་ཀྱི། ལྡོག་པ་མཐོང་བ་སོགས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། 
1-612
དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ལ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་བ་ཉིད་དང་། རང་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་རང་བཞིན་གང་ཡོད་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དགག་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཉིས་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་མ་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་གཉིས་སུའང་འདུའོ། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་མ་དམིགས་པའི་རྟགས། མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོལ་འགའ་ཞིག་ན་བུམ་པ་མེད་དེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དབྱེ་བ་ནི། འགལ་དང་འབྲས་བུ་དག་གྲུབ་དང་། །རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ལྟར་རུང་བའི། །བདག་ཉིད་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ། །མེད་དོན་ཅན་མི་དམིགས་རྣམ་བཞི། །རྒྱུ། ཁྱབ་བྱེད། རང་བཞིན། འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་བཞི། དེ་དང་འགལ་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ། །ནས། དུས་ལ་སོགས་ལ་ལྟོས་པར་འདོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་སླར་མང་པོར་བཞག་གོ །གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། 
1-613
ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་ནི་དུ་བའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ན་མི་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་མེད་དེ། དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་དུ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བ་སྟེ་འདི་ན་དེ་མི་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ། མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་དུ་བའི་རྒྱུ་མེའོ། །དེ་འདི་ན་མི་དམིགས་པའོ། །ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་ཨ་ཀ་རུ་མེད་དེ། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་ཨ་ཀ་རུའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་ངོ་། །འདི་ན་དེ་མ་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་རེག་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་གྲང་རེག་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་དང་འགལ་བའོ། །འདི་ན་དེ་མི་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་རེག་གི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོག་པ་མེད་པ་དག་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་གྲང་རེག་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་གྲང་རེག་གོ །
1-614
དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ཡི་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། མེ་དང་ཉེ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་རྒྱུ་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའི་ཁྱད་པར་རོ། །འདི་ནི་དེ་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་བ་མོའི་རེག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ནི་གྲང་བའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་རེག་གི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དག་མེད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་གྲང་རེག་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
在自释中说："其中第一种是为了否定存在的名言而解释为量，而不是因为应用于见到排除等，因为有怀疑的缘故。第二种，
对此是量，因为有确定的果。"而"成为所缘可认知"是指：若具足所缘的其他条件，以及自身特殊性（即若自性存在且所缘的其他条件也存在，则必然成为现量）的意思。
其中，第一种是否定，后一种是证成不存在的名言。
如上所述的三种因中，前两种是证成事物的因，后一种是否定的因，所以也可分为两类。
具有三个条件的不可得因。正确不可得因的定义。例如："某地方没有瓶子，因为在可认知的对象中未被认知。"
分类为："相违和果相的成立，因和本性似应有，自体未成立，无义的不可得有四种。"[即]因、周遍者、自性、果不可得四种。
"与此相违的因"至"认为依赖时间等"之间的文字，通过应用方式又建立了许多种类。
哪些呢？自性不可得，例如："这里没有烟，因为在可认知的对象中未被认知。"所要否定的是烟。其自性在这里不被认知。
果不可得，例如："这里没有能无碍产生烟的因，因为没有烟。"所要否定的是烟的诸因的果，即烟，在这里它不被认知。
因不可得，例如："这里没有烟，因为没有火。"所要否定的是烟的因——火。它在这里不被认知。
特性不可得，例如："没有阿迦嚕木，因为没有树。"所要否定的阿迦嚕的特性是树。在这里它不被认知。
自性相违的认知，例如："这里没有冷触，因为有火。"所要否定的冷触的自性与火相违。在这里它不被认知。
果相违的认知，例如："这里没有能无碍产生冷触的因，因为有火。"所要否定的是冷触诸因的果，即冷触。与之相违的是火。在这里认知到了它（指火）。
因相违的认知，例如："这人没有毛竖等特征，因为靠近火的缘故。"所要否定的毛竖等特征的因是冷触。与之相违的是火的特征。在这里认知到了它。
周遍者相违的认知，例如："这里没有温和的触感，因为有火。"所要否定的温和触感的周遍者是寒冷。与之相违的是火。在这里认知到了它。
自性相违的果的认知，例如："这里没有能无碍产生冷触的因，因为有烟。"所要否定的冷触诸因的果是冷触。与之相违的是火。其果是烟。


 །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། འབྲས་བུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་རེག་གི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དག་མེད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་གྲང་རེག་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་གྲང་རེག་གོ །
1-615
དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བའོ། །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་ས་ཕྱོགས་འདི་ན་སྤུ་ཟིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱོགས་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བའོ། །དེ་འདི་ན་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་བ་མོའི་རེག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བའོ། །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། ། རང་བཞིན་འགལ་བས་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་མེ་མེད་དེ། བ་མོའི་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་མེའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེས་ཁྱབ་པ་ནི་བ་མོའི་རེག་པའོ། །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་འགལ་བས་ཁྱབ་པར་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་མེའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དག་མེད་དེ། 
1-616
བ་མོའི་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་མེ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མེའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེས་ཁྱབ་པ་ནི་བ་མོའི་རེག་པའོ། །འདི་ན་དེ་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་འགལ་བས་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ། བ་མོའི་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགག་བྱ་དུ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མེའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་གྲང་རེག་གོ །དེས་ཁྱབ་བྱ་ནི་བ་མོའི་རེག་པའོ། །དེ་འདི་ན་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ནི། དཔེར་ན་འདི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཞིག་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགག་བྱ་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཁྱབ་པ་ནི་ནམ་ཞིག་ན་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་དེ་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བ། སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས། རྒྱུ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་དཔོག་གི་མིང་ཅན་དེ་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གར་འདུ་ཞེ་ན། 
1-617
ཚོགས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བས་རང་བཞིན་དུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་ནུས་ཅེ་ན། ཚོགས་པའི་འབྲས་ནུས་པ་རྣམས། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རྒྱུའི་རྫས་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་ཕྱི་མའི་འགྱུར་བ་ལ་བལྟོས་ལ། ནུས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་རང་གི་རིགས་སྔ་མ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བར་འདིར་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
在这里认知到了它。果相违的果的认知，例如："这里没有能无碍产生冷触的因，因为有烟。"所要否定的冷触诸因的果是冷触。
与之相违的是火。其果是烟。在这里认知到了它。
因与相违的果的认知，例如："这地方不存在具有毛竖等特征的人，因为有烟。"所要否定的具有毛竖等特征的人所处的位置是冷触。与之相违的是火。其果是烟。在这里认知到了它。
周遍者相违的果的认知，例如："这里没有温和的触感，因为有烟。"所要否定的温和触感的周遍者是冷触。与之相违的是火。其果是烟。在这里认知到了它。
自性相违所周遍的认知，例如："这里没有火，因为有温和的触感。"所要否定的火的自性与冷触相违。被其所周遍的是温和的触感。在这里认知到了它。
果相违所周遍的认知，例如："这里没有能无碍产生火的因，
因为有温和的触感。"所要否定的火诸因的果是火。与之相违的是冷触。被其所周遍的是温和的触感。在这里认知到了它。
因相违所周遍的认知，例如："这里没有烟，因为有温和的触感。"所要否定的烟的因是火。与之相违的是冷触。被其所周遍的是温和的触感。在这里认知到了它。
周遍者相违所周遍的认知，例如："此非常住，因为在某时有作用。"所要否定的常住的特异状态无变化性是特性。与之相违的是具有特异状态。被其所周遍的是在某时有作用。在此认知到了它。
这些果不可得等所有不可得的应用，最终都归入自性不可得。
"从因聚中生果"等一个偈颂，指从因聚推知果的因法推理，该推理属于三种因中的哪一种？
因为仅与聚合相关联，所以属于自性因。为什么仅从因聚不能推断出果呢？以"因聚的果功能"等偈颂说明，不是仅凭因素的聚集就能产生果，而是果的生起依赖于因聚后来功能的变化，而功能的生起也只是由其前行同类作为因，因此在这过程中可能有障碍发生，所以不能推断果。


 །འོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་གཞན་རོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རོའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཞུགས་པ་ཅན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞིང་རོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། མེས་བུད་ཤིང་འགྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞིང་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་། དེ་ལྟར་འདས་དུས་གཅིག་རྣམས་རྟོགས། །སོགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས། །དེས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་པ་སྨོས་ཀྱིས། 
1-618
རྒྱུ་མ་ཚང་བར་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལྷག་ལྡན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་ནི། །ནས། དེ་ལ་ལྷག་མ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་སོ།། །།
༈ མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་རྒྱས་བཤད།
གཉིས་པ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཚུལ་གསུམ་གྱི་ངེས་པ་བསྟན་ནས་གཞན་སེལ་བཤད། རྟགས་ཀྱི་དོགས་གཅོད་འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་རྣམ་གཞག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་འཕྲོས་པ་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་གསུམ་ལའང་། །དེ་ཡི་མ་གྲུབ་བཟློག་དོན་དང་། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱིས་གཉེན་པོར་ནི། །ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་ཚུལ་གསུམ་ལ་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ། །དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་། བཟློག་དོན་དེ་འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཅན་རྣམས་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པའི་གཉེན་པོར་རོ། །ངེས་པ་ཞེས་པ་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་དེས་ན། འབྲེལ་བ་དེ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ངེས་པ། རྗེས་འགྲོའི་ཚུལ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ངེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རང་འགྲེལ་དུ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ནི་འགལ་བ་དང་། 
1-619
དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་བསལ་ལོ། །ལྡོག་པས་ནི་མ་ངེས་པ་དང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལྷག་མ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་ངོ་། ཞེས་གསུངས་པའི་གཉིས་ཀ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ངེས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་པས་སོ། །རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དོན་གྱིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དང་མ་འབྲེལ་ན་མི་འཁྲུལ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་རྟགས་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་དངོས་སུ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་གྲུབ་བོ། །དགག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།
1-620
ཕྱི་མ་འདིས་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་མ་བསྟན་ལ་བཟློག་པས་བསྟན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
那么，非因果关系的其他事物，如香、色等是什么呢？"依赖于一组聚合"的偈颂解释道：这样的香的因是色的所取因中具有功能的助缘，并能产生香；就像火是薪木变化差别的所取因的助缘，并产生烟一样。关于这点，"如是了知过去单一诸[因]"等[偈颂说明]，未来的[因果]则不[能了知]，因为会有错乱。因此，"彼乃从果相因所生"，既然已经提到果相因有若无则不生[的关系]，
通过非完整的因推断果是增益。"因未聚集果"至"彼称为增益"之间的[偈颂]对此作了解释。
"若无不生确定故"的详细解释
第二，对"若无不生确定故"详细解释，分为：说明三相确定后解释遮除他法，以及论证的疑难解答和扩展详细解释两部分。第一部分又分为因的关联的规则本身和由此延伸的遮除他法的规则两方面。首先：
"对于因的三个条件，为了对治其未成立、反义和有错误者，而说确定性。"陈那论师对正确因的三相宣说了确定性。为了什么目的呢？为了对治未成立、反义即相违，以及不定因等错误，这些被误认为是正确因。
所谓"确定"，也就是没有关联就没有随行和排除的确定性，因此，[陈那]解释这种关联，即通过所说的"主题属性条件的确定、随行条件的确定、排除条件的确定"。
在自释中说："其中，随行的确定排除相违及其支分。排除[条件]排除不定因和剩余增益等的同品。'两者皆'指否定只在一方成立。所说'完全成立'是指，在同品和异品上的增益和非共不定因。"这里"两者皆完全成立"表明了主题属性条件的确定性，因为它是其他两个条件的共相。
有自性关联的事物能使[他]事物被了知，因为若与之无关联则不能确定无错乱。与所立事物有关联的因，实际上就是所立事物的自性或从所立事物所生，因为非其自性且非从其所生者，就与它无关联。作为其本质和从其所生的这两者，只是自性和果，因为只有这两者能成立事物。证明否定也只能通过已说的不可得，因为若事物存在，就不可能[有否定]。
后者未直接显示关联，而是通过否定显示。
;


 །སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེས། རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པར་འཆད་པ་ལས། ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་བ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བར་སྟོན་པ། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་ལྡན་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ལྷག་ལྡན་འཁྲུལ་ཅན་ཡིན། ལྡོག་པ་ཅན་སྲོག་སོགས་ཡན་ལག་ཏུ་ཐལ་བ། ལྡོག་པ་ཅན་ཡང་གཏན་ཚིགས་འགྱུར། མ་གྲུབ་བར་སྦྱར་བ་མི་རིགས་པར་ཐལ་བ། མ་གྲུབ་སྦྱར་བ་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཁྱད་པར་མཉན་བྱས་གཉིས་ཀ་གཅོད་པར་ཐལ་བ། ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡི། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །རེག་པ་འགོག་པ་རིག་པར་ཐལ་བ། མ་མཐོང་ཕྱིར་རེག་མཐོང་བ་ལ། །ནས། མི་ལྡན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ་མདོའི་ལུང་དང་འགལ་བར་བསྟན་པ་དྲུག་གོ །གཞན་སྡེ་དགག་པ་ལ། ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །ནས། གཏན་ཚིགས་མེད་བསྒྲུབ་ཡིན་ནམ་ཅི། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །རྟགས་གསུམ་འབྲེལ་པ་ལ་བལྟོས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ། རང་བཞིན་ལ་ཡང་མེད་མི་འབྱུང་། །ནས། འབྲས་བུ་ན་ཡང་ག་ལ་ངེས། །
1-621
འབྲས་རྟགས་མི་འཁྲུལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད། མེ་ཡི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ། །ནས། བསྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །གྱི་བར་རོ། །རང་བཞིན་རྟགས་མི་འཁྲུལ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད། རང་བཞིན་ལ་ཡང་མེད་མི་འབྱུང་། །ནས། མེད་འབྱུང་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་རོ།། །། གཉིས་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ། སེལ་བས་འཇུག་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཞི། སེལ་བ་འཇུག་པར་བསྒྲུབ་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་བཤད་པ་དེར་བྱས། མི་རྟག་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་འོ་ན་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་ཏེ། ཆོས་རྟགས་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་དུ། དངོས་པོ་འདི་དག་གི་རིགས་མི་མཐུན་པར་འདོད་པ་དང་། གཞན་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་དེ་དང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མི་དད་ཀྱང་། ཆོས་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་། སེལ་ངོར་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར་བཞེད་ནས། གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས། །
1-622
རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལ། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། །གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་དངོས་ནི་རིགས་མཐུན་པའོ། །གཞན་གྱི་དངོས་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། ཞེས་འབྲེལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་བཟློག་ཅེ་ན། རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འབྲེལ་པས་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་འཕྲོས་ནས་གཞན་དབང་ཁོ་ནར་འབྲེལ་བ་ནི། གྲུབ་ན་གཞན་དབང་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འབྲེལ་པ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད། །ཅེས་སོགས་འབྲེལ་པ་བརྟག་པ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། དེ་བས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཛིན་པས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

 །སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེས། རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པར་འཆད་པ་ལས། ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་བ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བར་སྟོན་པ། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་ལྡན་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ལྷག་ལྡན་འཁྲུལ་ཅན་ཡིན། ལྡོག་པ་ཅན་སྲོག་སོགས་ཡན་ལག་ཏུ་ཐལ་བ། ལྡོག་པ་ཅན་ཡང་གཏན་ཚིགས་འགྱུར། མ་གྲུབ་བར་སྦྱར་བ་མི་རིགས་པར་ཐལ་བ། མ་གྲུབ་སྦྱར་བ་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཁྱད་པར་མཉན་བྱས་གཉིས་ཀ་གཅོད་པར་ཐལ་བ། ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡི། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །རེག་པ་འགོག་པ་རིག་པར་ཐལ་བ། མ་མཐོང་ཕྱིར་རེག་མཐོང་བ་ལ། །ནས། མི་ལྡན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ་མདོའི་ལུང་དང་འགལ་བར་བསྟན་པ་དྲུག་གོ །གཞན་སྡེ་དགག་པ་ལ། ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །ནས། གཏན་ཚིགས་མེད་བསྒྲུབ་ཡིན་ནམ་ཅི། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སོ། །རྟགས་གསུམ་འབྲེལ་པ་ལ་བལྟོས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ། རང་བཞིན་ལ་ཡང་མེད་མི་འབྱུང་། །ནས། འབྲས་བུ་ན་ཡང་ག་ལ་ངེས། །
1-621
འབྲས་རྟགས་མི་འཁྲུལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད། མེ་ཡི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ། །ནས། བསྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །གྱི་བར་རོ། །རང་བཞིན་རྟགས་མི་འཁྲུལ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད། རང་བཞིན་ལ་ཡང་མེད་མི་འབྱུང་། །ནས། མེད་འབྱུང་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་རོ།། །། གཉིས་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ། སེལ་བས་འཇུག་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཞི། སེལ་བ་འཇུག་པར་བསྒྲུབ་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་བཤད་པ་དེར་བྱས། མི་རྟག་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་འོ་ན་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་ཏེ། ཆོས་རྟགས་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་དུ། དངོས་པོ་འདི་དག་གི་རིགས་མི་མཐུན་པར་འདོད་པ་དང་། གཞན་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་དེ་དང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མི་དད་ཀྱང་། ཆོས་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་། སེལ་ངོར་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར་བཞེད་ནས། གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས། །
1-622
རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལ། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། །གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་དངོས་ནི་རིགས་མཐུན་པའོ། །གཞན་གྱི་དངོས་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། ཞེས་འབྲེལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་བཟློག་ཅེ་ན། རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འབྲེལ་པས་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་འཕྲོས་ནས་གཞན་དབང་ཁོ་ནར་འབྲེལ་བ་ནི། གྲུབ་ན་གཞན་དབང་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འབྲེལ་པ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད། །ཅེས་སོགས་འབྲེལ་པ་བརྟག་པ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། དེ་བས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཛིན་པས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
藏文直译
阿阁亚旺秋德说，没有能相的法相之联系，对于异品不见相违只是依靠不见而成立离，这是对导师的意图的解释，因此表明说异品结合是无意义的。针对错误者的对治，用以下两颂表示。
对于"有余"非错误的反驳：若以未见故成离，为何有余成为错误者；对于离系命等成为支分的反驳：离系亦成为因；对于不成系不合理的反驳：不成系非所诠；对于特殊所闻所作两者皆断的反驳：特殊别断的半颂与两颂。对于触碍障碍成为知的反驳：因未见故，触见时...至...无系无错者。这六条指出与经典相违之处。
对于外道的驳斥：从境等特殊...至...无因所立何为？
三因系联系的普遍阐述：本性亦无则不生...至...果中何能确定？
无谬果相的证明：火的果为烟...至...成立极起用。
自性因无谬的证明：自性亦无则不生...至...无生无别故。
第二，由此延伸的他遮的安立有两部分：一、以遮行的建立基础；二、详细阐述遮行的建立。
第一，在解释自性联系时已表明所作与无常是同一自性，那么以所作证无常难道不是不成立的因吗？因为法与因不相异故。答：并非如此。自释中说："这些事物被认为是异类和从他者中分离的，因为以自体是同一性故。为了了知与何者何者相异别，世俗上用所作的词语，以从彼彼中分离为因，虽然实体无别，但能使了知多种法。"这表明从本性方面虽无区别，但在遮境中是具有不同离系的多种。
为了解释这点而说："由于诸法以自性，各住于自体故，对同体与异体法，依止于离系者。"
"由于诸法"表示并非某些法。"同体"指同类。"异体"指异类。从这些法中自然地，即不是假立的自相，依止于离系者，这是关联。为何这些法有区别呢？因为各住于自体故。一切事物住于自体，并非相互混杂，因此以自性不相联系，所以从同类与异类中区别出来。
由此延伸，只是依他而有联系："若已成何有他依，因此一切诸法之，联系真实中不存。"等等，这是阐述对联系的考察。
第二，因此，直接感知以不异于自相的方式把握，而分别则以增益的性质把握，所以显现为似乎有区别。


 །ལྡོག་མཚམས་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ལྡན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རྟོགས་པ་ན་ལྡོག་མཚམས་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། 
1-623
གང་ཞིག་ངེས་པས་མ་ངེས་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་མངོན་སུམ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཛིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གོ་བར་བྱ་བ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་པ་དག་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་བཏགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་དད་པ་ངེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་སྒྲོ་བཏགས་དེ་ལ་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ན་ཐ་དད་པ་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཞེན་པར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་དོ། །
1-624
གང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་རང་བཞིན་འབྲེལ་བར་གྱུར་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུས་ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་དེར་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་གཞན་ལྡོག་པ་དངོས་སུ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པར་དགག་པའི་གཞན་སེལ་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་ནི། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །གནས་དང་མི་གནས་རྟོག་པ་མེད། །ཅེས་བཤད་ལ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞན་སེལ་བ་དངོས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་ནི། སྤྱི་ཡི་བློ་ཡང་བསླད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ནི་ངེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ངེས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ལ། གཞན་སེལ་བ་གཞན་དང་ནམ་བྲལ་བ་ན་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །
1-625
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྒྲ་དང་འདྲེས་པ་ཡང་སྒྲའི་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་དེས་བྱས་པས་ཕྱི་རོལ་དང་སྒྲོ་བཏགས་པ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དེ་སྟོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐ་སྙད་མི་ནུས་སོ། །གང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཚིགས་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་བཏགས་པའམ་བརྗོད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དོ། །རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་ནུས་པ་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དྲུག་པའམ་ཡུལ་ཡང་ལྷག་མ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དོ།

藏文直译
以一个离断点为理由，当理解通过增益性质的分别所中断的自相时，其他离断点的离系则不会确定，因为凡是通过确定而不确定者，非为确定的对象。因此，直接感知由于具有彼相，故能把握一切自性；而分别识则随增益而行，虽能确定自相，但执著于单一离系境的自性。
因此，所诠与能诠的事物，皆成为其本质，因为以增益的自性确定诸法故。当确定与增益相关的差异，明显化自相之对象时，所立与能立成为自相者，也显示为相异。因此，当对增益分别为相异时，自相也似增益般呈现。因此，由增益自性而随后了解，故意为相异。
所诠与能诠事物也是由执著的事物相异之原因而有，因此它是本质。这种本质关系的自性也称为自性因。
凡是果也成为自性关系者，能显示由彼所生，因此果也是自性关系。因此，增益的他离系是直接的，而外境的他离系则是通过势力把握的。
否定遮的他遮作为分别对象的势力方面，基于此而说："离系无自性故，无住与不住分别。"而直接作为分别对象的增益他遮，则说："共相的认知也是迷乱，因此也无破斥。"因此，分别是以他遮为对象者。
当确定性言语运用时，应将确定分别的义作为所诠表达，否则不会成为确定义的表达。因此，由于分别对象义以所诠表达而为确定自性故，他遮是诸声音的所诠，而当他遮与他者分离时，言语才起作用。因此，名言对象是增益的自性。
分别显示其自现为无义。与声音相混的也是从声音活动生起的意识呈现。外境也被彼所作，由于外境与增益自性无关，故空。此时无有彼事物，因为从声音生起的名言不能行于无，因为无他者不能对之施设有无名言，而无事物本身不能被称为有或无。凡是以分别终边的句所诠无事物，假立或能表达者，一切分别皆是想表达作者的缘故。第一格也是含摄作者力，而第六格或处格也是以余下的作业与作者为先行者。


 །དེ་ན་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
1-626
དེ་ཡང་། ཐ་དད་དངོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། །དོན་གཅིག་ཏུ་ནི་སྣང་བའི་བློ། །གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་བྱེད་པ། །སྒྲིབ་བྱེད་དེ་དག་ཐ་དད་ཀྱང་། །ཐ་དད་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིས། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས། ཐ་དད་མིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །དེ་ལ་བསམ་པའི་དབང་གིས་ན། །སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །དེ་ཡི་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ། དེ་ནི་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ། །ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་འདིས་རང་གི་ངོ་བོས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་བསྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དེས་ཐ་དད་པར་བསྒྲིབས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཕྱིར་གང་དང་གང་ལ་དོན། །ནས། རྐྱེན་ཡོད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས། སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཅིང་བསྒྲུབ་པས་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་ལའང་གཞན་ལས་ལོག་པ་དང་། །ནས། བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ལོག་རྟོག་གི་ཚུལ་དང་དེ་བཞིན་སྒྲ་རྟོག་གི་འཇུག་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན། ཐ་དད་དངོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། །ནས། བསྟན་པས་ཕན་འདོགས་མེད་ཕྱིར་ཡང་། །གི་བར་གྱིས་སྤྱི་འཛིན་ནི་གཟུང་ཡུལ་ལ་སྤྱིར་བཞག་ཅིང་རྟོག་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན། 
1-627
རང་བཞིན་དེ་འཛིན་རྣམ་རྟོག་བློའི། །ནས། སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གསལ་བའི་སྤྱི་རང་བཞིན་ནམ་སྣང་ཙམ་ཡིན་པས་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པར་བསྟན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བརྡ་རྟགས་སྟོན། །ནས། འབྲས་བུ་དུ་མ་བརྟེན་གཅིག་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་མཚན་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་གཞན་སེལ་ལ་སྦྱོར་བ་རྩོད་སྤང་དང་བཅས་པ་བཤད། རྣམ་གཅོད་གཅིག་གཅིག་རྟོག་པ་ན། །ནས། ཐལ་འགྱུར་ཉེས་པ་དེ་དག་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ལྡོག་པའི་གཞན་སེལ་དང་སྤྱི་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡོངས་བརྟེན་ཕྱིར། །ནས། རྣམ་གཅོད་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དྲུག །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་དུ་མ་ལ་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་རྩོད་སྤང་མེད་པའི་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་བསྟན་ནོ།། །། གཉིས་པ་རྟགས་ཀྱི་དོགས་གཅོད་འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ལ། །ནས། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འགྲུབ་པ་བསྟན། མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡོད་ཆོས་མེད། །ཅེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ནས། རིགས་པ་སྨྲ་བས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་གཅིག་ངེས་པས་ཅིག་ཤོས་ངེས་པ་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་མི་དམིགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོགས་གཅོད་བསྟན། 
1-628
སྒྲ་རྣམས་དངོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ནས། ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་སྟོན་པའི་ལུང་ཚད་མར་དང་། རིག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མིན་དུ་བསྒྲུབ་སྟེ་ལེའུ་གཉིས་པའི། སྨྲ་བ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །ཞར་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་སྟོན་པར་བྱ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡོད་ཆོས་མེད། །གཉིས་ག་ལ་བརྟེན་འཁྲུལ་པ་ཅན། །མེད་པའི་ཆོས་ནི་འགལ་ཡིན་ན། །ཡོད་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་པ་འདི། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན་ཞེས་པའི་རྒྱས་བཤད་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱི་སེལ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པའོ།

藏文直译
因此，由于无力故，不与四格等力相关，对此无事物不能施设肯定与否定的名言，因此获得了不言说性。
如云："依于差别诸事物，显现为一义的心，由自体之本性，遮蔽他之本性。虽然诸遮蔽相异，因遮蔽其差别性，诸事物以某种本性，显现似无差别。依于彼思力故，普遍宣说共相有，如何遍计彼，于胜义义中无。"
在自释中说："今此世俗以自性遮蔽他性故。彼等由其遮蔽差别，故自身虽相异而以某种本性似无差别而显。"
"因此于何何义"至"有缘即能了"之间，说明了声音和分别通过遮遣而作用，而不通过肯定方式作用的理由。"彼中从他离"至"此作用何因"之间，广说了错误理解的方式以及同样声音和分别的作用方式。"依于差别诸事物"至"因无有益故"之间，说明共相执取是对所取境安立为共相及分别的生起方式。
"执取彼自性分别心"至"因行于共相故"之间，表明明显的共相是自性或仅仅显现，经检验不合理。"声音之标记表示"至"多果依一成"之间，解释了不应用于自相而应用于他遮，并附带解答辩论。"当了解一一别断时"至"无有彼等过失"之间，区分说明了离系的他遮与共相表达的过失。"因全依于彼果故"至"能表别断六"之间，说明了一个声音适用于多者的理由、对此的辩论、无的声音和分别适用于遮遣等情况。
第二，广说因相的疑惑解决和延伸内容：从"自性差别区别"至"无有随行损害"之间，说明自性因的分类以及仅以存在无法建立随行。"于不成有法无"这一颂广说似因。从此处至"说为理论家所说"之间，说明以确定随行和离系其一而确定另一者，以及证成无常和不见等的疑惑解决。
"声音与事物一起"至章节结尾之间，证明导师语是量，而吠陀等非量，广说了第二章"说者之作境"。附带说明似因："于不成有法无，依两者为错乱，无法为相违，有怎能成所立？"这是对"异于彼似因"的详细解释。其义是三因的遮遣是什么呢？即不成、相违和不定。
;


 །དེ་ལ་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མེད་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ངེས་པ་མི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་མ་གྲུབ་པ་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་མིག་གིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །
1-629
ཤིང་སེམས་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤུན་ལྤགས་ཐམས་ཅད་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ལ་སོགས་པ་འགག་པ་ལས་ཤི་བར་སངས་རྒྱས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གྲངས་ཅན་པ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པས་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སངས་རྒྱས་པས་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གྲུབ་ཀྱང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་རྣམས་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། ཤིང་ཐམས་ཅད་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་བློ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། 
1-630
མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གནས་དང་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ནི། དཔེར་ན་གལ་ཏེ་འདི་དུ་བ་ཡིན་འདི་ན་མེ་ཡོད་དེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པས་མ་གྲུབ་པ་ནི། དཔེར་ན་རི་སུལ་དུ་མ་འདི་དག་ལས་རི་སུལ་འགའ་ཞིག་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་དེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་བདག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །བྱས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་ལ། 
1-631
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་ཕྱོགས་གཅིག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡོད་ལ། གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།

藏文直译
对此，因在主题上不成立而称为不成，在同品上无而在异品上有者称为相违，因为它证成与所立相反的东西。在同品和异品两者上都有或都无，或存疑，或关系不成立的因称为不定，因为它不能确定论者和对论者所欲证明的内容。
首先，不成立的例子，如欲证明声音无常，以"因为眼所取故"为因，这是对论者和对论者双方都不成立的例子。
欲证明树木有情识，以"因为剥去全部树皮则死"为因，此因对对论者佛教徒不成立，称为对对论者不成立，因为佛教徒认为由于意识等灭而死故。
欲证明快乐等无心，以"因为有生故"为因，此因对数论派论者自身不成立，称为对论者不成立。
当毗舍师派作为对论者，佛教徒欲证明业等法是活动，以"每刹那产生相似的不同者"为因，这对论者自身不成立，因为虽承认生，但"每刹那产生相似的不同者"对其不成立。
例如，"树木是有情识的，因为睡眠故"这一因对自部论者在主题的一部分上不成立，因为并非所有树木夜晚叶子皆收缩。
同样，欲证明地等法是由具智者所生，以"因为是果故"为因，对对论者佛教徒不成立，因为通过直接感知和不见，由因果关系证成的方式，对地等不成立故。若说住所和食物等成立，那么这对主题的一部分或双方都不成立。
存疑的不成立例如：欲证明"若此是烟，此处有火"，因本身不确定故。由法处存疑而不成立例如：欲证明"在这些山谷中的某处有孔雀"，以"因为听到孔雀的声音故"为因。
法处不成立也是不成立，例如：欲证明法处"我"遍一切，以"因为一切功德皆可被知故"为因。这些是称为不成立的似因。
什么是相违的似因呢？例如，欲证明法处"声音是常的"为所立法，以"因为是所作故，如虚空等"为因，此因仅存在于瓶子等异品中，而在同品中不存在。
同样，欲证明法处"声音是常的"，以"因为是刚经努力而生故"为因，此因在虚空等同品上不存在，在异品的一部分如瓶子等上存在，而在闪电等上不存在。
;


 །འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཁྲི་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདིས་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསགས་པ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཁྲི་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ལ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །
1-632
བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པའི་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པས་སྤྱོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་བདག་འདི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། བདག་སེམས་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏན་ཚིགས་འདིས་མི་རྟག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་འགལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་ཏོ། ། མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །
1-633
དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱད་པར་འཇུག་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གློག་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་འཇུག་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩལ་མ་ཐག་བྱུང་བ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྒྲ་ནི་རྩལ་མ་ཐག་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡང་གློག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འཇུག་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།

藏文直译
将要解释的此因是通过颠倒地证成法的自性和颠倒地证成法处的自性两种形式，例如，欲证明法处"眼等是为他人利益"为所立法，"因为是积聚故"为因，"如床座等"为同品。这样，此因证明眼等是为他人利益，同样也证明积聚本身是为他人。因为见到床座等是为提婆达多等他人而起作用故。
颠倒地证成法处自性例如：欲证明"地等是由具智者相续所生"，"因为有依处故"为因，"如瓶等"为同品。这样，此因证明由具智者为因而生，同样也证明由具智者所作依处具有支撑。
颠倒地证成法处差别例如：当毗舍沙派行者欲证明法处"我是具有心的"，以"因为由心所加持故"为因，如同此因在无心的我上如何能证明有心，同样，此因也能证明无常，因为识是无常故。通过这五种说明了相违的似因。
什么是不定的似因呢？回答：例如，欲证明声音常住等法，以"因为是所量故"为因，此因遍行于同品和异品的一切，称为共不定。
同样，欲证明声音常住，以"因为是所闻故"为因，此因不遍行于同品和异品，故为不共不定。
同样，欲证明声音不是刚经努力而生，以"因为无常故"为因，此因行于同品的一部分，遍行于异品，是不定，因为非刚经努力而生的声音的同品是闪电、虚空等，其中，同品的一部分闪电等是无常，而虚空等则不是。异品是一切刚经努力而生者，此因遍行于彼等。
同样，欲证明声音是刚经努力而生，以"因为无常故"为因，在瓶等一切非刚经努力而生的异品中，以及闪电、虚空等中，其中异品的一部分闪电等是行于无常，而虚空等则不是。因此，此因行于异品的一部分，遍行于同品，是不定因。


 །ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་མ་ངེས་པ་ནི། 
1-634
དཔེར་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་རྟག་པ་རེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་རེག་བྱ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནམ་མཁའ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། དཔེར་ན་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཡོད་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ཡོད་དམ་མེད་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། 
1-635
དཔེར་ན་ཁྱུ་མཆོག་དང་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། བསྟན་བཅོས་འབའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ས་ར་ཧ་རེ་དང་མ་ཧ་རེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། དཔེར་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གསོན་པའི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བཅས་པའམ། བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ཡང་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གསོན་པོའི་ལུས་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དཔེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། 
1-636
ལྡོག་པ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་དག་ནི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ངག་དབང་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་ལས་འཛག་ནས། ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པའི་ཐུགས་ཀ་བརླན་པའི་དཔྱིད། །པད་རྫིང་ཀུན་ད་དཀར་པོས་མྱོང་བའི་བསུང་། །ཀུན་དགར་བྱེད་འདྲ་དྲི་བཟང་གཞན་ལ་མིན།། །།
༈ གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པ།
གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པ་ལ། གཞན་སྡེ་མུ་སྟེགས་པའི་འདོད་པ་འགོད། དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་རང་ལུགས་ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས།
༈ གཞན་སྡེ་མུ་སྟེགས་པའི་འདོད་པ་འགོད་པ།
དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་རང་གི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་མི་འདོད་ཀྱང་བླ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི་མ་སྨྲས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། རྒོལ་བ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང་། པེ་ལུ་ཀ་ན་རེ། སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བ་དང་དེ་དག་གི་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

藏文直译
两边各部分上行的不定，例如，欲证明法处声音常住，以"因为非有身故"或"因为非触故"为因，于同品极微和虚空等中，同品的一部分虚空上存在非有身，而极微上则不存在，因为极微是有身故。在无常的瓶子和快乐等异品中，异品的一部分快乐等上存在（非有身），而瓶子等上则不存在。
同样，异品存疑而遍同品的不定因，例如，欲证明迦毗罗等法处"非一切智"，以"因为能说话故"为因，此因存在于大路上的人等同品中，而对异品一切智者则存疑，因为一切智超越感官，是否能说话存疑。
同样，同品存疑而遍异品的不定因，例如，欲证明最胜牛和增长等法处"是一切智"，以"因为仅造论故"为因，此因对同品一切智存疑，因为一切智极超越感官，是否仅造论存疑。此因存在于萨拉哈惹和玛哈惹等非一切智的异品上。
对随行和离系存疑的不定因，例如，"活的身体是有我的，因为具有命等故"这一因，与活身相关的命等是否行于有我或无我，是否离系不确定，因此此因是唯随行因，因为无有同法故。同样，第二唯离系，例如"此活身非无我，因为将导致无命等过失故"。由于无有同法故，随行不确定，离系也不确定，这是存疑因。这些被称为不定的似因。
从言语主宰之月洒落，湿润法称吉祥之心的春季，莲池白茉莉所经历的香气，能令一切欢喜的芬芳非为他人所有。
二、解释他义比量
第二，解释他义比量分为：陈述外道宗派的主张，为破彼而善说自宗的两部分。
一、陈述外道宗派的主张
首先，数论派认为自己未见者也可作为证明他人所见的能立，以及虽论者不欲求，但论著作者所有的欲求皆是所立。又说，只有以言语所说才是能立，对未说者则不是。又主张论者和对论者双方不成立者也是能立。贝卢迦说：普遍存在于一切中，因为存在于所遮及彼等的空处一切中故。
;


 །ཞེས་དང་། པེ་ཐ་ར་ན་རེ། དེ་ནི་བསལ་བ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་བར་གྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
1-637
ཞེས་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་ན་རེ། དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་དང་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྔར་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་བཤད་པ་དག་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་གེ་པ་ཕལ་མོ། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚིག་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི། དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་རྣམས་སོ། །ཞེས་འགའ་ཞིག་འདི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་སྦྱར་བས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་སྦྱར་ན་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པར་བྱེད་དགོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཞེས་དང་། སེར་སྐྱ་པ་རྣམས་ནི་གཞན་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བསལ་ཏེ་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ལྡན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ངག་གི་རང་བཞིན་ལྔའི་ཕྱོགས་སོ། །
1-638
དེ་དག་ཀྱང་གཞལ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་དང་། བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་སྦྱོང་བ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་རྣམས་དམ་བཅའ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་དཔེ་ནི་དཔེ་ཡིན་ལ། དེ་བཟློག་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་གཉི་ག་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེའོ། །རིག་པ་ཅན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་དེའི་སྒྲ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་བར་བྱེད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་སྒྲ་བཟང་པོ་ཁོ་ནར་འདོད་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རུང་བར་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྐྱེ་བོ་གནག་རྫི་མོ་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པར་འདོད་པ་དང་། 
1-639
འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚིག་གི་རྟགས་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཚད་མ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་སོགས་ལོག་པར་རྟོག་པ་མང་ངོ་།། །།
༈ རང་ལུགས་ལ། བསྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག།
གཉིས་པ་ལ། བསྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག །བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། །མཐོང་བ་རབ་གསལ་བཤད་ནས་ཐལ་འགྱུར་བསྟན། དོན་རབ་གསལ་བཤད་ནས་ཕྱོགས་ཚིག་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། མི་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །རང་གི་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །དེའི་རང་འགྲེལ་དུ། ཇི་ལྟར་རང་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར། གཞན་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ནས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

 །ཞེས་དང་། པེ་ཐ་ར་ན་རེ། དེ་ནི་བསལ་བ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་བར་གྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
1-637
ཞེས་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་ན་རེ། དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་དང་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྔར་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་བཤད་པ་དག་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་གེ་པ་ཕལ་མོ། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚིག་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི། དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་དང་། ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་རྣམས་སོ། །ཞེས་འགའ་ཞིག་འདི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་སྦྱར་བས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་སྦྱར་ན་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པར་བྱེད་དགོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཞེས་དང་། སེར་སྐྱ་པ་རྣམས་ནི་གཞན་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བསལ་ཏེ་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ལྡན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ངག་གི་རང་བཞིན་ལྔའི་ཕྱོགས་སོ། །
1-638
དེ་དག་ཀྱང་གཞལ་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་དང་། བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་སྦྱོང་བ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། རིག་པ་ཅན་པ་རྣམས་དམ་བཅའ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་དཔེ་ནི་དཔེ་ཡིན་ལ། དེ་བཟློག་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་གཉི་ག་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེའོ། །རིག་པ་ཅན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་དེའི་སྒྲ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་བར་བྱེད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་སྒྲ་བཟང་པོ་ཁོ་ནར་འདོད་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རུང་བར་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྐྱེ་བོ་གནག་རྫི་མོ་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པར་འདོད་པ་དང་། 
1-639
འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚིག་གི་རྟགས་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཚད་མ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་སོགས་ལོག་པར་རྟོག་པ་མང་ངོ་།། །།
༈ རང་ལུགས་ལ། བསྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག།
གཉིས་པ་ལ། བསྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག །བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། །མཐོང་བ་རབ་གསལ་བཤད་ནས་ཐལ་འགྱུར་བསྟན། དོན་རབ་གསལ་བཤད་ནས་ཕྱོགས་ཚིག་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། མི་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །རང་གི་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །དེའི་རང་འགྲེལ་དུ། ཇི་ལྟར་རང་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར། གཞན་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ནས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
》彼言，佩他拿言："那是存在于一切劫中的，而非存在于中间地域。"
1-637
理派（正理派）言："宗义与因相违即为与宗义相违，"这是宗义过失。例如"声是常，因为一切无常故。"这样说。之前所说的相似因，以及大多数理派（正理派）等论理家。他因推理是五支言说，五支分别是：宗义、因、喻、结合与总结。有些人这样认为，具同法与异法之言词组合即是方法。若不如此，仅仅结合同法，怎么能理解异法？若仅仅结合异法，又怎能理解同法？因此，为了理解二者，必须陈述二者，这样理解。胜论派认为，为理解他人而推理，是具备消除与联系特征的两种形式。其中联系是以宗义等特征的语言本性五方面。
1-638
这些也是通过与所量相关联而成为联系，消除的清净应被断除，即是通过所有支分，而非仅仅通过因。因为联系与消除是合一的。首先，所立为："主体存在，因为见到特殊相的随行故。"理派言："宗义是所立的陈述。"与所立同法，由此了解其法的喻例是喻，与之相反者则为相反。胜论派认为："于二者皆成就的是喻。"理派认为："在其中通过法的相似性证成所立的是因。"胜论派认为："若彼词语与所立陈述相联系，则彼所立唯彼与所立具有联系，彼亦成为法与有法。"文法师们执着于唯美好声音，认为一切事物适合被一切声音表达，仅随顺此见的人，希望从牧牛女以上的众生都知晓。
1-639
顺世外道则是希望藉由言辞推测自己想表达的隐藏对象，以无有则不生起的方式推理，但是推理非量。如此，[他们]说与自语相违等等，有诸多邪解。
自宗见解，立破之安立
第二，有立破之安立、所立与能立之安立两方面。第一，[分为]说明见解清晰后示能破，说明义清晰后示立宗能立与不合理等两部分。首先，"他义推理，自见义明显。"其自释中：如同对自己从具三相之因生起有因之认识一样，为欲令他人从具三相之因生起有因之认识，而说明具三相之因，即是他义推理，以果名因故。


 །ཞེས་བསྒྲུབ་ངག་གི་ནི་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ལས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཚིག་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། 
1-640
དེས་རྒྱུད་ནས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་གང་ཞིག་ཚུལ་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་འབྲས་བུའི་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་བརྗོད་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ། དྲན་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ནི་གསལ་བ་དང་། དེ་ཡང་བརྗོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྗོད་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཀྱི་ཚིག་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མིང་རྒྱུ་ལ་གདགས་པ་ཡང་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པའི་ཚིགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད། རང་གི་མཐོང་བ་དང་དོན་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དགོས་པ་ནི། ལུང་ལས། གཞན་གྱི་མཐོང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དོན་མེད་ལས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དང་པོས་ནི། གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཉིད་ཕྱིར། །བདག་མཐོང་མིན་ཡང་གཞན་དག་གི །མཐོང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་ཁ་ཅིག །གྲངས་ཅན་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། 
1-641
དཔེར་ན་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྤང་ཕྱིར་བདག་མཐོང་བའི་ཚིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ཀྱི་གྲངས་ཅན་པ་དག་ལུང་དེ་ཁས་མི་ལེན་པས་སོ། །ཞེ་ན། ཡོངས་བརྟགས་ཡོངས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་མ་ཡིན། །དེར་ནི་རྗེས་དཔག་འཇུག་མི་འགྱུར། །ལུང་ཡང་བརྟགས་ནས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་དང་། དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལ་ལུང་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མི་འགྱུར་རོ། །ལུང་ལ་གནོད་ཕྱིར་གཞན་ལ་ནི། །སོགས་ཀྱི་ལུང་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ་དེས་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལུང་དེ་ལྡན་ལ་གྲུབ། །ཅེ་ན་གང་གི་ལུང་གང་ཡིན། །ཚད་མས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །སོགས་ཀྱིས་ཚད་མས་གནོད་པ་ལུང་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་འགལ་བར་ཁས་ལེན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། 
1-642
དེ་ཁས་བླངས་ན་ཡང་སྤངས་པའི་ཡན་ལག་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ནི། རྟོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྟོགས་གང་ལས་བྱུང་གྱུར་པའི། །སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི་ཅིས་མ་བརྗོད། །རིགས་པ་གང་གིས་ལུང་འཛིན་པ། །དེ་ནི་འདིས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཛིན། །འདིའི་དོན་རྣམ་ངེས་སུ། དེ་ཁས་བླངས་པས་ལུང་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་དངོས་པོ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུང་ཁས་ལེན་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟ་བུས་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་འདིའི་ལུང་གྲངས་ཅན་གྱི་ཡིན་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དོ། །རིགས་པས་འཐོབ་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་པས་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
》所谓论证语是期望在他人心中产生比量认识，这也是通过展示三相因而成，且是通过此正确表述的言语而为。言语也是展示三相因的，
1-640
为了通过心续了解隐藏义理的声音，凡能展示三相的，即是比量。如此以果名冠因而说。对此陈述，从三相因生起忆念，从忆念生起比量，他人确信这是明显的，而且是通过殊胜言说而为，故用"极"字。他人确信也是对通过量所了解而言，若所推理的也是通过量了解，则此时无有争论，故将比量名赋予因亦是合理。
若问："称'展示三相因的语句为比量'已足，说'自见'与'义'有何必要？"其必要是：经中说："他人所见非能立，无义亦非能成立。"为了了解这一点。首先，"为向他人示自见，虽非见者他人见，是为能立"，有些数论派认为应由他人了解，故虽非自见，由他人所见是能立。
1-641
例如："心与乐等是无思，因为是所生或无常故，如色等。"为破彼而说"自见"之词。虽然佛陀了解，数论派不接受该教证。若问如何？[经云]"遍计遍受故，于比量境上，言非是量性，彼不行比量。"教证亦经观察而接受，凡是比量所行境，具三相因及所证义，于彼教证语非量。由其非量，故彼不行比量。"为损教故于他说"等，为了损害教证而对他人说能立，当时非量，由彼所立非为成立，故如何从彼成立？"若彼教证已成，"则谁之教证为何？为量所损害，"等，被量所损害的如何能是教证？又如何凭教证自身承认与其相违？
1-642
若接受彼，由断支分教证非量，不应理解。"自证从何生，能立为何不说？以何理持教，此亦何不持？"此义《决定量论》云："因接受彼而为教证，由彼是能立法，由彼安立事物，故事物善住。"依此类理由接受教证。大多认为此经是数论派的观点不合理。通过理智所获必须接受，故对双方都成立的也成为能立。


 །དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་འགོད་ཅེས་པའི་ངལ་བས་ཅི་བྱ། དོན་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རུང་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། སྔར་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་དག་གི །སོགས་ཀྱིས་ཐ་མལ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་ཐབས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་དེ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལས་དབང་པོ་འབྱུང་ངོ་། །
1-643
དབང་པོ་ཡང་དོན་དེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་དབང་པོའམ། ཡང་ན་དེ་འདྲ་བ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་དབང་པོ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའམ་མཐུ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ཁས་ལེན་པ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་འབྲེལ་བ་རྣམ་ཆད་ཅན། །སོགས་ཀྱི་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་སྤྱིས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྤྱོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཇི་སྲིད་མ་རྟོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་མི་ཤེས། དེས་ན་དེའི་བསམ་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེ་ན། ནམ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་འདི་ལ་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། །དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མིན་འཇོག་ན། །གཏན་ཚིགས་དེར་སྣང་མེད་འགྱུར་ཏེ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་དེར་སྣང་བ་དག་གི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་ན་ནི། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་གཞག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་རྟེན་མིན་ཕྱིར་རོ། །མ་བརྟགས་པའི་ལུང་ལས་ནི་དངོས་པོ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
1-644
ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་འགྲུབ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡོད་ཤེས་ལ་བལྟོས་བཅས་ཡིན། །ནས། མི་རིགས། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟགས་མེད་པར་དེ་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པར་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་གཞན་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར། གཞན་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་གྲུབ་བོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་དང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་གྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཅེ་ན། ངེད་ཀྱི་དེ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་འགྱུར་དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་དག་གི་འདོད་པ་ནི། མདོར། དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་སྒོ་ནས་ནི། །གང་ཞིག་མི་འདོད་ཐལ་བའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའི་སྒོ་ནས་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་ན་ཐལ་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
》因此，"能立由他人安立"的劳苦有何用？此义应由瑜伽师思维，因此，他人应以合理方式了解能立。若问如何，"先前能立若"等，从凡夫之后通过修行方法而成为瑜伽师。通过何种能立，了解成就彼的方法，由修行方法生起根。
1-643
根亦是了解该义本性的现量之根，或者说，了解如是的能立之根。那些能立是方便义根成就的能力或力量，即是瑜伽师了解义理承认的能力。"若是关联全断"等，凡一切方面无随顺关联，连共相也不能成为对境的事物，于彼不存在任何以所立能立为权的行为。若问，只要未了解，就不知似能立，因此依彼意为能立。若问：若知时彼非能立，有何过失？"若由士夫意乐力，安立彼性非彼性，则无似因当成立。"若仅由士夫意愿安立似因之性，则似因安立将不存在，因为彼非实依故。未经观察之教证不能决定事物。
1-644
仅凭了解亦不能成立事物，"有义知依赖"乃至"不应理"之间，有义是能立他法，而非无，因为从无成立即是无因。若虽有，但无成为事物的标志，虽了解彼，彼时仅似了解，因为无确信。能立亦除果自不得因外别无他因。若事物无成立相，如何能于自成立？他者于他人亦不应了解。因此，仅由他人承认，对智者不应用能立，如是成立。若问："你与前代上师如何许由他成立的能立成立所立？"我们的那是能破，非能立。彼能破，也如《略义》所说："由宗因门中，某者不欲成能破。"若由因与宗门承认，则能破成立故。


 །
1-645
དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ལ་སོགས་པ་དེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པ་བཀག་ནས། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཕྱིར། །སྔོན་དུ་ཁས་བླངས་ཡོད་ན་ནི། །རྟགས་དང་དམ་བཅའ་གཞན་དག་ལ། །སྐྱོན་བརྗོད་སུན་འབྱིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས། གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་ཡི། །ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་འབྲེལ་ཕྱིར། །གཅིག་མེད་ན་གཞན་དགག་ཕྱིར་ཡིན། །འདི་རྣམ་ངེས་སུ་གཞན་གྱི་ཀུན་བརྟགས་པས་ཐལ་བར་གྲུབ་པ། དཔེར་ན། དུ་མ་ལ་ཡོད་པའི་གཅིག་པུ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་གསལ་བ་གཅིག་དང་འདྲེས་པས་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་ལྡན་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་གཅིག་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་གཉི་ཀ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཞན་དུ་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། ཡང་། གཏན་ཚིགས་མེད་ཀྱང་འདི་ནི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི། 
1-646
ཟློག་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། འདིའི་དོན་ལྷ་དབང་བློས། འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ཡི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཐལ་བ་གང་ཡིན་པ་འདིས་བརྗོད་པ་འདི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ནས་དེ་དོན་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་གཉིས་འབྲེལ་ཕྱིར་གཅིག་མེད་ན་གཞན་དགག་ཕྱིར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་འདོད་པར་མཐོང་ནས་མི་འདོད་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ན། མི་འདོད་ཀྱང་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའམ། བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་བཞིན་ནོ། །
1-647
ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སུ་ཐལ་བར་གང་ལས་འགྱུར་ཚད་མ་མེད་པར་ནི་བརྗོད་པར་མི་འཐད་དོ། །ཞེ་ན། འདིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདིར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །འཐད་ལྡན་དུ། རྩ་བ་ནི་རྩོམ་པར་འགྱུར་བ་དང་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། གང་གི་དོན་དུ་ཐལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་དེ་གྲུབ་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དུ་མ་ལ་ཡོད་པ་དུ་མ་ཉིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
1-645
例如，"声是无常，否则业等应成彼"，排除这样立论，上师自云："能破非有法故，若先有承认，于因与宗他，述过破应知。"又说："由他所计，能破能立二关联，无一则否余。"《决定量论》中说：由他人遍计而成能破，例如："存在于多的一，不具有境等差别的他，因为与一境、时、状态差别决定的明显混杂而未观察的自性，空于其他自性，因为如是自性与境等差别者具有相违。"此等即是为显示承认一法，若不承认，则二者皆反。因不能分别，否则将有实际关联。又说："虽无因，此是根本因的所遍与能遍事物的能立形式，
1-646
而非由反而能立，因对因无量故。"此义天王慧说："如是由他所计，能立所成能破，此所说并非确立因而证某义。若问是什么？由二关联故，无一故否他，有时所立与能立法成为关联者，彼等若能立法有关联，则与彼有关联的能立法亦存在。若不欲所立，彼时亦非能立法。"此义即是能破能立中，见到所别法为他所欲，虽不欲，仍成能遍法为所说之能破。因为所遍者离能遍不生故。如同欲许共相等存在于多，虽不欲，成为多性；或若自我等为有，则成刹那性。
1-647
因有法未成，存在于多等所遍法未成，因此能遍法如何能破？无量而说不应理。若问如何？此中欲说因无能遍故无所遍。无能遍于无共相等亦已成立。因此，由能表达所欲故，此处说彼即是根本因，而非他为成立共相等而安立者为根本因。《理足》中说："根本是所造与造因，为何目的作能破即是根本。能破必定是欲使某者确定。确定原因亦是因成立故。凡彼成立，彼因为何，彼能遍事物能立之差别。凡存在于多者即是多性。"
;


 །ཞེས་ཁྱབ་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་། 
1-648
གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་འཕེན་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས། འདིས་དིང་སང་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་པའི་ཐལ་འགྱུར་དང་དབྱེ་བ་ནི་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་མཛད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་དང་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་འགྲེལ་པར་མ་བྱུང་བོད་ཁོ་ནའི་རྣམ་གཞག་གོ ། གཉིས་པ་ནི་དོན་སྨོས་པ་ནི་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ལས་དོན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ། དོན་སྨོས་དེ་ནི་སྒྲ་དག་དང་། །རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་བདག་ཉིད་ཅན། །རྟགས་ཉིད་མིན་པ་བསྒྲུབ་དོན་དུ། །རང་གི་མཐོང་བའི་དོན་ལ་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་སྟོན་པ། དོན་ལས་དོན་ནི་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་ངེས་སུ་དོན་མེད་པ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྲ་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །
1-649
སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་དོན་མི་འགྲུབ་པ་དེ་ཡང་། རྟོག་དང་ལུང་དག་བྱེད་པ་པོའི། །སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་སོ། །རང་གི་མཐོང་བ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚིག་སྦྱོར། སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། འདི་ནི་གཞན་གྱི་ཆེད་ཁོ་ནར་བཞག་པས་རང་དོན་སྒྲུབ་ངག་ནི་མི་སྲིད་ལ། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་དང་མི་མཐུན་སྦྱོར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེ་སྦྱར་བ་ནི་དོན་བརྗོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེའི་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདྲ་བར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའོ། །དེ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའོ། །དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་ལ་དཔེར་བརྗོད་ན། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་དང་། དཔེ་བུམ་པ་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲ་བྱས་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་པོས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱིས་སྒྲུབ་ངག་ཅེས་བྱ་སྟེ། 
1-650
དཔེར་ན། རྟག་ན་མ་བྱས་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། འདིས་མ་བྱས་པ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་། ཆོས་ཅན་སྒྲ་དང་། དཔེ་ནམ་མཁའ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མི་མཐུན་པས་སོ། །གང་ན་དུ་བ་ཡོད་ན་མེ་ཡོད་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་ཚང་བང་བཞིན། འདི་ན་ཡང་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེའི་ཆོས་ཚད་མ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་དུ་བ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་མཐུན་སྦྱོར། གང་ཡོད་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་གང་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིན། འདི་ན་ཡང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་ཡིན་ནོ། །འབྲས་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་བ་ནི། གང་མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན། །འདི་ན་ཡང་དུ་བ་ཡོད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整简体中文直译：
》虽仅是显示遍摄，
1-648
因为能引生能害量，故是能立。通过能破门亦能引生能害量，因此这是另一种形式的能立。据此，这就是今天所说的"引生能立的能破"，而与其他能破的区别在《略义》和《七论》二著作以及印度释论中未出现，仅是藏地安立。第二，说"义"有两种必要：以"无有从何义成故，声与分别仅假立，非为标志"表明无从何义成立，故声音与分别念假立的自性非为标志；"由义成义故"表明于自所见义上成立义的三相因即是标志。如《决定量论》说："无义分别增益亦非因，例如：声是常或无常，因为是宗或同品任一故"等。
1-649
分别增益因不能成立义，也由"分别与教说作者"等成立。自所见三相因明显显示他人的语言组合，是正确能立语的定义。此仅为他人而安立，故自义能立语不可能，以差别组合分为二类：同法组合与异法组合。"组合"是由声音差别。彼结合是表述义理，因此称为组合。以标志使喻有法与所立法相似即是同法，以标志使二者不相似即是异法。因此，在能立语中所说有同法者即是同法组合能立语，举自性例："若所作则无常遍，如瓶，声亦所作。"由此，能立法无常、喻瓶与有法声同为所作故。在能立语中所说有异法者即是异法组合能立语，
1-650
例如："若常则非所作遍，如虚空，声是所作。"此中非所作为能立法，有法声与喻虚空所说不相似故。"凡有烟处有火遍，如厨房，此处亦有烟故。"喻法量，所立法处的差别烟，以因使相似即是果相同法组合。凡于有者可见为所知，若不可见则为无之言说对境遍，如青等差别，此处亦不见可见为所知的瓶。此为不可见同法组合。果相异法组合为："凡无火处无烟遍，如大海，此处有烟。"


 །འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའོ། །མི་དམིགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ན་དམིགས་པས་ཁྱབ། 
1-651
དཔེར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིན་འདི་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་བུམ་པ་མི་དམིགས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི་རྣམས་ནི་རིགས་བསྒྲེས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ངག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་གིས། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་དག །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ། བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དཔེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ་ཞེས་འགོད་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ། 
1-652
དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་མཇུག་སྡུད་དོ། །དཔེ་ལ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ཅན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། །དམ་བཅའ་བ་ཡང་ཟོས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ་ཞེས་མ་བཀོད་ན་ཡན་ལག་མ་ཚང་བར་འདོད་དོ། །དེ་མི་འཐད་པས། རང་ལུགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགྲུབ་བོ། །དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བཟློག་པ་དང་། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། མདོར། འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི། །གནས་ཡིན་ལྷག་མའི་ཚུལ་གཉིས་ནི། །དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་པར། རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟགས་དེ་ལ་འབྲེལ་པས་དེ་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད། དེ་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་པ་གོ་ནུས་པས་རྗེས་འགྲོ་བསྟན་ན་ལྡོག་པ་ཤུགས་ཀྱི་གོ་ནུས། 
1-653
དེ་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་དེ་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད་པ་གོ་བས་ལྡོག་པ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོ་གོ་ནུས་པས། གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཚེ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་ཆོག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་གཅིག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་ནོ། །དམ་བཅའ་བ་དང་མཇུག་སྡུད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། བསྟན་པར་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ལ་རྟོགས་བྱ་གཅིག་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟའོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་ཆེན་པོ་མཚན་མོ་ཟས་ཟའོ་ཞེས་པའི་ངག་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

 །འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའོ། །མི་དམིགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ན་དམིགས་པས་ཁྱབ། 
1-651
དཔེར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིན་འདི་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་བུམ་པ་མི་དམིགས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི་རྣམས་ནི་རིགས་བསྒྲེས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ངག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་གིས། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་དག །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ། བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དཔེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ་ཞེས་འགོད་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ། 
1-652
དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་མཇུག་སྡུད་དོ། །དཔེ་ལ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ཅན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། །དམ་བཅའ་བ་ཡང་ཟོས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ་ཞེས་མ་བཀོད་ན་ཡན་ལག་མ་ཚང་བར་འདོད་དོ། །དེ་མི་འཐད་པས། རང་ལུགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགྲུབ་བོ། །དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བཟློག་པ་དང་། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། མདོར། འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི། །གནས་ཡིན་ལྷག་མའི་ཚུལ་གཉིས་ནི། །དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་པར། རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟགས་དེ་ལ་འབྲེལ་པས་དེ་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད། དེ་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་པ་གོ་ནུས་པས་རྗེས་འགྲོ་བསྟན་ན་ལྡོག་པ་ཤུགས་ཀྱི་གོ་ནུས། 
1-653
དེ་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་དེ་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད་པ་གོ་བས་ལྡོག་པ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོ་གོ་ནུས་པས། གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཚེ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་ཆོག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་གཅིག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་ནོ། །དམ་བཅའ་བ་དང་མཇུག་སྡུད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། བསྟན་པར་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ལ་རྟོགས་བྱ་གཅིག་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟའོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་ཆེན་པོ་མཚན་མོ་ཟས་ཟའོ་ཞེས་པའི་ངག་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའོ། །མི་དམིགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ན་དམིགས་པས་ཁྱབ།
在这里，以大海为喻体，以方位的烟为所证之法，称之为理由的异品。不可见的异品联系是：凡是成为可见之所知的，则为可见所遍，
དཔེར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིན་འདི་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་བུམ་པ་མི་དམིགས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི་རྣམས་ནི་རིགས་བསྒྲེས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ངག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
例如，如同青色等的差别，此处具有可见特征的瓶子不被见到。在此，以喻体的法和所证的法处所具有可见的特征，由理由做成异品性。其中的细分类应通过类推来理解。具有同品性的言语直接表述随行和宗法，而非遮遣。
ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་གིས། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །
而由异品性也直接表述遮遣和宗法，而非随行。法胜说："异品联系是在一切处没有能证时确定无所证的说明。"这是合理的。
གཞན་དག །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ། བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དཔེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ་ཞེས་འགོད་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ།
其他一些人[认为]，例如："声音是无常的，因为是被造作的，凡是被造作的皆是无常的，如瓶子，声音也是被造作的，因此是无常的。"其中，"声音是无常的"是宗，"因为是被造作的"是因，"凡是被造作的皆是无常的，如瓶子"是喻，"同样，声音也是被造作的"是应用，
དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་མཇུག་སྡུད་དོ། །དཔེ་ལ་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ཅན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། །དམ་བཅའ་བ་ཡང་ཟོས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ་ཞེས་མ་བཀོད་ན་ཡན་ལག་མ་ཚང་བར་འདོད་དོ། །དེ་མི་འཐད་པས།
"因此是无常的"是结论。将在喻上具有了解能力的因应用于有法，是应用。再次重申所立宗，是结论。[他们认为]若不列出[这些部分]，则支分不完整。这是不正确的。
རང་ལུགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགྲུབ་བོ། །དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བཟློག་པ་དང་། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ།
自宗认为：正是通过随行、返遣和宗法这三者，所证义得以成立。在喻中显示所证被能证所遍，是随行；在异品中显示所证返遣则能证也返遣，是返遣；像"声音也是所作"这样的是宗法。
མདོར། འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི། །གནས་ཡིན་ལྷག་མའི་ཚུལ་གཉིས་ནི། །དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་པར། རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་།
如《理门论》中说："此中宗法的说明是根本，剩余的两个条件由喻得以完全了解。"其注释中说："在逻辑论著中，在联系中所谓的因仅表明宗法，例如'因为是所作'在此理解为'声音的'。"
བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟགས་དེ་ལ་འབྲེལ་པས་དེ་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད། དེ་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་པ་གོ་ནུས་པས་རྗེས་འགྲོ་བསྟན་ན་ལྡོག་པ་ཤུགས་ཀྱི་གོ་ནུས།
由于所立法与该因有关联，所以"若有此则有彼，若无此则无彼"可以理解，因此当显示随行时，返遣可以通过含义理解。
དེ་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་དེ་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོད་པ་གོ་བས་ལྡོག་པ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོ་གོ་ནུས་པས། གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཚེ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་ཆོག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་གཅིག་དངོས་སུ་བརྗོད་ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་ནོ། །དམ་བཅའ་བ་དང་མཇུག་སྡུད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །
由于能理解"若无此则无彼，若有此则有彼"，所以当显示返遣时，随行可以通过含义理解，因此向他人说明时，任何一个就足够了。这样的联系方式中，一个直接表述，另一个仅通过含义推出，因此具有两个支分。宗和结论在任何情况下都不[必须]。
དེ་ལྟར་ཡང་། བསྟན་པར་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ལ་རྟོགས་བྱ་གཅིག་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟའོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་ཆེན་པོ་མཚན་མོ་ཟས་ཟའོ་ཞེས་པའི་ངག་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།
正如所说，所要说明的是三相因，虽然文字组合不同，但实际上所理解的是同一件事，就像说"提婆达多胖子白天不吃食物"和"提婆达多大人晚上吃食物"这两句话，虽然表达方式不同，但所理解的只是同一件事。


 ། དེ་ལྟར་རྟགས་སྦྱོར་དང་སྒྲུབ་ངག་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་། རང་འགྲེལ་དུ། གང་དག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཟད་གང་གི་དོན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་དང་། དཔེ་ལ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་དང་། །རྒྱུ་དངོས་དེ་དག་མི་ཤེས་ལ། །སྟོན་ཏེ། དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་དེའི་ངོ་བོར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། 
1-654
བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཚད་མེད་པས་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས། རང་དོན་དུ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དོན་དུ་འགོད་པའི་ཚུལ་རྩོད་རིགས་སུ། འདི་ལྟར་གང་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་ཡང་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཡང་གོ་རིམ་ངེས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་གཉི་ག་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ལ་དང་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ནས། ཕྱིས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་རྩོད་པའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས་པས་དེ་བཤད་པ། རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། །དཔང་པོ་རྒོལ་བ་ནི་སྔར་རྒོལ་ཏེ་རྩོད་པའི་འདུན་སར་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གོ །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་རྩོད་པའི་འདུན་སར་སྔར་རྒོལ་གྱི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གོ །
1-655
དབང་པོ་ནི་རྩོད་པའི་འདུན་སར་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་རྒྱལ་ཕམ་ཤན་འབྱེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་གང་ཟག་སྟེ། འདི་ལ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དང་ཚར་གཅོད་པ་གཉིས་སོ། །རྒོལ་བ་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་མི་འགྲོ། སྔར་རྒོལ་རིགས་པས་འཐད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པ་ཡང་དག །བཟློག་པ་ལྟར་སྣང་། བསྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་པས་སུན་འབྱིན་པ་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག །བཟློག་ན་རྒོལ་བ་དེ་ལྟར་སྣང་། དཔང་པོ་ཡང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་ཁས་བླང་ནས་རྒྱལ་ཕམ་རིགས་པ་བཞིན་དུ་འབྱེད་ནུས་པ་དང་། ཕམ་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པ་ཚར་གཅོད་པའོ། །བཟློག་པ་ལྟར་སྣང་། དམ་བཅའ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་ངག་འགོད་ཚུལ་གཉིས་གང་རུང་བཀོད་ནས་དེ་ལ་ཕ་རོལ་རྩོད་ན་དེས་དེའི་ཚེར་མ་དེ་འབྱིན་ནུས་པ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་མ་ནུས་ན་ཡང་ལྟག་ཆོད་དམ་ཕམ་པའི་གནས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཚེར་མ་ཇི་ལྟར་འབྱིན་པ་ཡང་ཁྱབ་པའི་ཡིན་གྱིས་རྟགས་ལ་འབྱིན་མི་དགོས་ཏེ། རྩོད་རིགས་སུ་འདིར་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པར་མ་གྱུར་ན། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དོན་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
1-656
ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་དོ། །ཞེས་འབྱིན་ཚུལ་དངོས་དང་། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དག་གི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱིས། དེ་ལ་བསྒྲུབས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་སྨྲ་བའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པའི་དོན་རབ་ཏུ་མ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
དེ་ལྟར་རྟགས་སྦྱོར་དང་སྒྲུབ་ངག་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་། རང་འགྲེལ་དུ། གང་དག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཟད་གང་གི་དོན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་དང་། དཔེ་ལ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་དང་། །རྒྱུ་དངོས་དེ་དག་མི་ཤེས་ལ། །སྟོན་ཏེ། དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་དེའི་ངོ་བོར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ།
如此，因支与论式组合方式的差别，在自注中说："对于那些通达其体性和因相的智者们，仅陈述因支就足够了，为何还要陈述喻支呢？因为所说明的喻支之义已经成立，此时陈述有何作用？"又说："对于不知喻体性与因相者，需作说明。"因为喻支中的所立法与该体性密切相关，所以通过其自体来显示。
བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཚད་མེད་པས་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས། རང་དོན་དུ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དོན་དུ་འགོད་པའི་ཚུལ་རྩོད་རིགས་སུ།
"所作之体性即是产生者，它是无常之体性，能够产生。"如是通过无量来显示。如此所说，为自利时，如"声音是有法，是无常的，因为是所作"；为他利时，在《方便心论》中的陈述方式：
འདི་ལྟར་གང་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་ཡང་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཡང་གོ་རིམ་ངེས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་གཉི་ག་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
"凡存在或所作者，皆是无常的，例如瓶子等。声音也是存在或所作的。"在这方面，没有确定的次序，因为在证明所欲义方面，两种方式没有区别。
ཆོས་ཅན་ལ་དང་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ནས། ཕྱིས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
首先确认有法的存在性，然后再证明遍及性，例如："声音是存在或所作的，凡是如此者皆是无常的，例如瓶子等。"如是所说。
འདི་ལ་རྩོད་པའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས་པས་དེ་བཤད་པ། རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། །དཔང་པོ་རྒོལ་བ་ནི་སྔར་རྒོལ་ཏེ་རྩོད་པའི་འདུན་སར་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གོ །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་རྩོད་པའི་འདུན་སར་སྔར་རྒོལ་གྱི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གོ །
在这方面需要了解辩论的安立，故解释：论辩者、反驳者和裁判。论辩者是先立论者，即在辩论场所承诺陈述立论支分的人。反驳者是在辩论场所承诺对先立论者的立论支分提出批驳的人。
དབང་པོ་ནི་རྩོད་པའི་འདུན་སར་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་རྒྱལ་ཕམ་ཤན་འབྱེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་གང་ཟག་སྟེ། འདི་ལ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དང་ཚར་གཅོད་པ་གཉིས་སོ། །
裁判是在辩论场所承诺判定立论者与反驳者胜负的人。这包括复述和制裁两种[职能]。
རྒོལ་བ་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་མི་འགྲོ། སྔར་རྒོལ་རིགས་པས་འཐད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པ་ཡང་དག །བཟློག་པ་ལྟར་སྣང་། བསྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་པས་སུན་འབྱིན་པ་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག །བཟློག་ན་རྒོལ་བ་དེ་ལྟར་སྣང་།
论辩者是否为真正的论辩者？先立论者仅以合理的逻辑陈述立论支分是真正的立论者，相反则是似立论者。用真正的批驳来批判似立论的反驳者是真正的反驳者，相反则是似反驳者。
དཔང་པོ་ཡང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་ཁས་བླང་ནས་རྒྱལ་ཕམ་རིགས་པ་བཞིན་དུ་འབྱེད་ནུས་པ་དང་། ཕམ་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པ་ཚར་གཅོད་པའོ། །བཟློག་པ་ལྟར་སྣང་།
裁判也承诺复述，能够按照逻辑判定胜负，并惩罚不认输的人。相反则是似裁判。
དམ་བཅའ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་ངག་འགོད་ཚུལ་གཉིས་གང་རུང་བཀོད་ནས་དེ་ལ་ཕ་རོལ་རྩོད་ན་དེས་དེའི་ཚེར་མ་དེ་འབྱིན་ནུས་པ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་མ་ནུས་ན་ཡང་ལྟག་ཆོད་དམ་ཕམ་པའི་གནས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།
立宗后，陈述两种立论语之一，若对方辩驳，须能拔除其论难；若不能，则成诡辩或败北之处，这就是其义。
ཚེར་མ་ཇི་ལྟར་འབྱིན་པ་ཡང་ཁྱབ་པའི་ཡིན་གྱིས་རྟགས་ལ་འབྱིན་མི་དགོས་ཏེ། རྩོད་རིགས་སུ་འདིར་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པའམ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པར་མ་གྱུར་ན། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དོན་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
如何拔除论难，是针对周遍性而非因支，因为在《方便心论》中，证明周遍性是通过显示违背所立时产生的有害量度："若一切存在或所作物不是刹那刹那灭，则非刹那者不应能次第或同时起作用。"
ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་དོ། །ཞེས་འབྱིན་ཚུལ་དངོས་དང་།
"存在的定义是能起作用，背离此定义则成为非存在，因为离一切所说能力的特征即是无所说。"这是实际的辩解方法。
དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དག་གི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱིས། དེ་ལ་བསྒྲུབས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་སྨྲ་བའི་རྒོལ་བ་དེ་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པའི་དོན་རབ་ཏུ་མ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།
如此，通过自性因支的联系来证明立论支分，如果在其中没有证明，不陈述立论支分的论辩者就成为败北之处，因为辩论的义理完全未得证明。


 །དངོས་པོ་ལ་ནུས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བར་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་རྒྱུ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་གི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འབྲས་སྦྱོར་གྱི་ཚེར་མ་འབྱིན་ཚུལ་དང་། 
1-657
མི་དམིགས་པ་ཡང་རྟོགས་པ་པོས་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་དོན་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་པོའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་དོན་ནི། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་རྒྱུ་གཞན་ཚོགས་པ་ཡང་ངོ་། །རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་གང་སྐལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བསྐལ་བ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་དང་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། གཞན་དག་དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་གྱིས་ཚེར་མ་འབྱིན་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་དུ། རང་གི་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཡན་ལག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལས་དེ་གཅིག་མ་བརྗོད་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་ཆོས་རྐྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་ངག་ནི་ལྟར་སྣང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
1-658
དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་མིན་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། ། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་གཞན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ་ལས་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་དེ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྩོད་རིགས་སུ་གསུངས་པ་དག་གོ །རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། སྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཀོད་ན་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ནུས་པས་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སྔ་མ་རྒོལ་བའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཚང་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་ནུས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སུན་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ནོ། །
1-659
ཕྱོགས་སྔ་མའི་རྒོལ་བར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ལྟག་ཆོད་ཅེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
དངོས་པོ་ལ་ནུས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བར་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། དཔེར་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་རྒྱུ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །
即使接受事物具有能力的理由，但未充分显示其能力。果因也是立论的支分，因为果相是为了证明因。所接受的那些共存的果体，例如"若此存在则彼存在，即使存在其他能力的因，但若此不存在则彼不存在"。
དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་གི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འབྲས་སྦྱོར་གྱི་ཚེར་མ་འབྱིན་ཚུལ་དང་།
通过证明有实和无实的量度而完全确立，如此，则可无疑地证明此即是果。这是关于果相联系的拔除论难方式。
མི་དམིགས་པ་ཡང་རྟོགས་པ་པོས་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་དོན་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་པོའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
不见也是由了解者不见本应成为可见所知的对象，这是能立的证明。仅从这样的不见才能成立不存在的言说，而非因认知者不见本不应成为可见所知的[对象]而成立，因为[这种情况]不能通过认知者的见等而成立。
དེ་ལ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་དོན་ནི། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་རྒྱུ་གཞན་ཚོགས་པ་ཡང་ངོ་། །རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་གང་སྐལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བསྐལ་བ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་དང་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། གཞན་དག་དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་གྱིས་ཚེར་མ་འབྱིན་པར་གསུངས་སོ། །
在此，成为可见所知的对象是：特殊的自性和其他集合的因。特殊的自性是指：未被三种时机所隔绝，远离非自体性的显现，与证成者的现量和显现的本质相似，存在，成为可见的原因。其他如此不见的是不存在言说的对象。通过这些[论述]说明了如何用不见相的联系来拔除论难。
ཡང་དེ་ཉིད་དུ། རང་གི་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཡན་ལག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལས་དེ་གཅིག་མ་བརྗོད་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་ཕྱོགས་ཆོས་རྐྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་ངག་ནི་ལྟར་སྣང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
又在此说："为了将自己了解的义理[传达]给他人"，具三相的语句集是能立。若不陈述其支分——宗法等语句中的任何一个，则为未陈述能立支分，这也是制裁辩论者的根据。由此可知，仅陈述宗法等的论式是似能立。
དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་མིན་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། ། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་གཞན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ་ལས་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
广泛解释了是否为制裁根据等。似喻是："声音是无常的，因为是有形的，如除了业以外[的事物]。"这是所立不完备，因为业是无常的。
སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
"声音是常的，因为无形，如极微。"这是所立不完备，因为极微是无形的。
སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་དེ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྩོད་རིགས་སུ་གསུངས་པ་དག་གོ །
"声音是常的，因为无形，如瓶子。"这是能立和所立两者都不完备。这类是同法的似喻，此等十八种在《方便心论》中所述。
རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། སྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཀོད་ན་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ནུས་པས་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སྔ་མ་རྒོལ་བའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
在辩论时，如果辩论者以似宗、似因和似喻来立论，则成为似立论。对此，如果反驳者提出批驳，因有能力批驳，则成为真正的批驳，因为它阻碍前宗辩论者所欲义的成立。
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཚང་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་ནུས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སུན་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ནོ། །
指出能立的不完备就是应当批驳的。因此，可知像[区分]能立那样区分批驳的特征，但未另行解说。
ཕྱོགས་སྔ་མའི་རྒོལ་བར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ལྟག་ཆོད་ཅེས་བྱའོ།
对前宗辩论者指出不真实的过失，那是似批驳，称为诡辩。


 །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལན་ཏེ། ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་། དཔེ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་དཔེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སོགས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྩོད་རིགས་ལས། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་ཅིང་། །སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་གཉིས་པོ་དག །ཚར་བཅད་པ་ཡི་གནས་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་མི་རིགས་ཕྱིར་མི་འདོད། །སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པའི་དོན་པོའོ། །དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡན་ལག་གོ །དེ་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པའོ། །དེ་མི་བརྗོད་པའི་རྒོལ་བ་ནི་ཚར་བཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁས་བླངས་ནས་རྒོལ་བ་སྤོབས་པ་མེད་པས་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རམ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་ངེས་ལས། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚིག་གི་སྐྱོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་སྐྱོན་མེད་པ་དགོས་སོ། །
1-660
དོན་གྱི་དོན་རྟོགས་ཕྱིར་དོན་ལ། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ནུས་མེད། །དེས་ན་དེ་དག་རང་ཉིད་ལ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གནས་མ་ཡིན། །དོན་གྱིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་དང་པོ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་རྗེས་དཔག་གོ །བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗེས་དཔག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཚིག་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མཐོང་གི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བ་པོའི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རྟགས་ཚིག་གི་ནི་བརྒྱུད་པས་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་རྟགས་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་ཤེས་པར་འདོད་པས་སྐབས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་གཉེན་པོ་རྟགས་ཚིག་འཇུག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས། 
1-661
གལ་ཏེ་དེ་ལ་ནུས་ཡོད་ན། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་ཡན་ལག་གི་དོན་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཚུལ་གསུམ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དྲན་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། ནང་གི་ཡན་ལག་ནུས་པ་ནི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །ཡུལ་མ་བསྟན་ན་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ཡུལ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གལ་ཏེ་ཡུལ་བསྟན་མེད་པར་ནི། །ནས། ཅེ་ན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་མེད་ཀྱང་། གང་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ཞེས་སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་དུ་འགོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ། ཁྱབ་སྔོན་ཅན་ལ་དེ་མེད་ཀྱང་། །སོགས་ཀྱིས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལན་ཏེ། ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་། དཔེ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་དཔེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སོགས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
指出不真实的过失是颠倒的回答，即诡辩。例如，对无过失的宗指出宗的过失，对无过失的因指出因的过失，对无过失的喻指出喻的过失等，这些是似破斥，因为合理地称为似批驳。
དེ་དག་ཀྱང་རྩོད་རིགས་ལས། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་ཅིང་། །སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་གཉིས་པོ་དག །ཚར་བཅད་པ་ཡི་གནས་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་མི་རིགས་ཕྱིར་མི་འདོད། །
这些也如《方便心论》所说："不陈述能立支分，不指出过失，这两者是制裁之处，其他不合理故不许。"
སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པའི་དོན་པོའོ། །དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡན་ལག་གོ །དེ་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པའོ། །དེ་མི་བརྗོད་པའི་རྒོལ་བ་ནི་ཚར་བཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁས་བླངས་ནས་རྒོལ་བ་སྤོབས་པ་མེད་པས་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རམ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལ་བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །
"立论是所欲的义，其能立是支分，陈述它就是陈述立论支分。不陈述它的辩论者是制裁之处。这是因为他虽已承诺却因无勇气而沉默，或因立论支分中没有证明。"
གཞན་ཡང་རྣམ་ངེས་ལས། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚིག་གི་སྐྱོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་སྐྱོན་མེད་པ་དགོས་སོ། །
另外，《决定论》说："为他比量主要针对语言上的过失，而非意义上的过失。"因此，需要无过失的语言联系。
དོན་གྱི་དོན་རྟོགས་ཕྱིར་དོན་ལ། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ནུས་མེད། །དེས་ན་དེ་དག་རང་ཉིད་ལ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གནས་མ་ཡིན། །
"为理解意义的意义，在意义上，宗和因无陈述能力，因此，对它们自身，能立非其处。"
དོན་གྱིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་དང་པོ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་རྗེས་དཔག་གོ །བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗེས་དཔག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
"意义使意义理解，因为没有错乱。在此，前者是具三相的因，后者是比量。而言说非如此，因为没有确定的关联。因此，宗和因本身的意义并非为了成立比量而成为能立。"
ཕྱོགས་ཚིག་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མཐོང་གི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བ་པོའི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །
"宗言虽然对表达说话者的意图是量，但在意义上被视为有疑惑而非确定，因此不是直接的能立。"这是以"宗言即说话者的..."等说明的。
དེས་ནི་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རྟགས་ཚིག་གི་ནི་བརྒྱུད་པས་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །
"它[宗言]也不是间接的，而因言是间接的，因为虽然自身无能力，但因为是表达者，所以近考后承认是能立。"这是以"陈述所立的..."等说明的。
དེ་ལས་རྟགས་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་ཤེས་པར་འདོད་པས་སྐབས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་གཉེན་པོ་རྟགས་ཚིག་འཇུག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས།
"因为由此而有因言的运用，所以它也有能力，又因为从疑惑中希望了解而进入语境，"[若有此想]，"即使从不一致的言语中也可能产生疑惑，为对治此疑惑而运用因言，因此这也会与之相同地成为能立，这样将导致无穷后退。"
གལ་ཏེ་དེ་ལ་ནུས་ཡོད་ན། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་ཡན་ལག་གི་དོན་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཚུལ་གསུམ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དྲན་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། ནང་གི་ཡན་ལག་ནུས་པ་ནི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །
这是以"若其有能力..."等说明的。"因此，内部支分义成立的能力存在于三相自身，而使人记住它的则存在于其言语，因此它本身是能立。"这是以"内部支分的能力..."等说明的。
ཡུལ་མ་བསྟན་ན་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ཡུལ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གལ་ཏེ་ཡུལ་བསྟན་མེད་པར་ནི། །ནས། ཅེ་ན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །
"不指明对象则因不可能运用，所以指明对象本身有能力。"这是以"若无对象指明..."到"若说"之间[的偈颂解释的]。关于此，疑惑等也已说明为原因。
ཁྱབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་མེད་ཀྱང་། གང་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཉིད་དོ། །
在周遍先行的联系中，即使没有指明对象意义的宗，但说"凡是所作的一切皆是无常的，声音也是所作的"，也能从意义上理解"声音是无常的"。
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ཞེས་སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་དུ་འགོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ། ཁྱབ་སྔོན་ཅན་ལ་དེ་མེད་ཀྱང་། །སོགས་ཀྱིས་སོ།
正因为如此，不必非要在能立语支分中显示所谓的"宗"。这是对五支作法的批驳，以"在周遍先行的[联系]中虽无彼[宗]..."等[偈颂说明]。


 །དེས་ན་ཕྱོགས་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ལ་གེགས་མེད་ཀྱང་། ཚུལ་གསུམ་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་སྨྲས་ན་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། 
1-662
ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །འདིས་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་བྱས་སོ།། །།
༈ གང་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག།
གཉིས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། གང་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག །གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་དམ་བཅའ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་ཅི་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ནམ་ཅི། གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། བསྒྲུབ་བརྗོད་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད། །ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་མང་བ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོར། དེ་ལ་དཔག་བྱ་བསྟན་པ་ནི། །གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བསྟན། །རང་དང་འདོད་གྱུར་མི་བསལ་བ། །ཞེས་དང་། རྣམ་ངེས་སུ། ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན་བྱ་བ། །རང་ཉིད་འདོད་དང་མ་བསལ་བ། །ཞེས་དང་རིགས་ཐིགས་སུ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དང་། །བདག་ཉིད་དང་། འདོད་པ་དང་། མ་བསལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་བཅད་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་གྲུབ་པ་དང་། 
1-663
ཁོ་ནས་ནི་མ་གྲུབ་ཀྱང་གྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་དང་། འདོད་པས་ནི་སྨྲས་པ་ཙམ་དང་། མ་བསལ་བས་ནི་བསལ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་དཔེར་ན། སྒྲ་ནི་སྙན་པར་བྱ་བའི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ། དཔེར་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་གོ །ཡོངས་གཅོད་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་སྐབས་དོན་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་པ་གྲུབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཚིག་ཕྲད་བདག་ཉིད་འདོད། །ཚིག་གི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞི། །མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་དོན་བརྗོད། །རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་འདོད་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འདོད་དོ། །
1-664
བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་སྨྲས་ན་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་བྱེད་པས། ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཆོས་མང་ཞིག་ཁས་ལེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཚེ། རྒོལ་བ་དེས་ཆོས་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ལ་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་བཀོད་པ་དེ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
དེས་ན་ཕྱོགས་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ལ་གེགས་མེད་ཀྱང་། ཚུལ་གསུམ་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་སྨྲས་ན་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས།
因此，即使不陈述宗，对成立也没有障碍，但如果不说出三相中任何一个，则成为能立不完备的过失，如
ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །འདིས་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་བྱས་སོ།། །།
"即使无宗的指明..."等所说。这也是对五支作法的批评。
༈ གང་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག།
能被推知的所立法的安立
གཉིས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། གང་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག །གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་དམ་བཅའ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་ཅི་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ནམ་ཅི། གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
第二，解说所立能立的安立有两部分：能被推知的所立法的安立和能推知的能立的安立。关于第一点，若问："若宗不必确定陈述，那么说明宗的定义有何用？所立的意义正是通过因支的能力理解的，难道就是宗吗？无论是什么，都应如何理解？"
དེ་ནི་བདེན་ཏེ། བསྒྲུབ་བརྗོད་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད། །ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་མང་བ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
这是正确的。虽然"陈述所立即是理解意义"，但由于对所立和非所立有许多错误理解，为了消除这些错误理解而说明定义。
དེ་ཡང་མདོར། དེ་ལ་དཔག་བྱ་བསྟན་པ་ནི། །གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བསྟན། །རང་དང་འདོད་གྱུར་མི་བསལ་བ། །ཞེས་དང་།
如《理门论》中说："其中，所说的所量是因义的对象所欲。唯以自性而说，自与所欲不相违。"
རྣམ་ངེས་སུ། ངོ་བོ་ཁོ་ན་བསྟན་བྱ་བ། །རང་ཉིད་འདོད་དང་མ་བསལ་བ། །ཞེས་དང་རིགས་ཐིགས་སུ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དང་། །བདག་ཉིད་དང་། འདོད་པ་དང་། མ་བསལ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
在《决定论》中说："唯以体性所说者，自身所欲无违背。"在《滴论》中说："唯以自性、自身、所欲和无违而所说的是宗。"
རྣམ་བཅད་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་གྲུབ་པ་དང་། ཁོ་ནས་ནི་མ་གྲུབ་ཀྱང་གྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་དང་། འདོད་པས་ནི་སྨྲས་པ་ཙམ་དང་། མ་བསལ་བས་ནི་བསལ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །
在遮除上，以"自性"遮除已成立的，以"唯"遮除虽未成立却被认为是能立的，以"自身"遮除当时立论者自身不愿证明的，以"所欲"遮除仅陈述的，以"无违"遮除被违背的。
གྲུབ་པ་དཔེར་ན། སྒྲ་ནི་སྙན་པར་བྱ་བའི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ། དཔེར་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་གོ །
已成立的例如："声音是可闻的"等；虽未成立却被认为是能立的，例如未成立的因支和似喻等。
ཡོངས་གཅོད་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་སྐབས་དོན་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་པ་གྲུབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཚིག་ཕྲད་བདག་ཉིད་འདོད། །ཚིག་གི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞི། །མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་དོན་བརྗོད། །རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །
在表诠上，确立了"未成立"、"未成立非能立"、"陈述处义"以及"由立论者自身承许"。如说："体性、连词、自身、所欲，语言的四种定义，未成立、非能立、说明义、立论者所许持。"
རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་འདོད་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་མི་འདོད་དོ། །
"自性"是指唯欲所立。"唯自性"是指唯欲所立，而非任何能立。例如，在证明声音是无常时，若以眼所见性为因，由于眼所见性对声音不成立，故应成所立，但此处因仅由能立表述，故不仅是所立。
བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་སྨྲས་ན་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་བྱེད་པས། ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཆོས་མང་ཞིག་ཁས་ལེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཚེ། རྒོལ་བ་དེས་ཆོས་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །
"自身"是指当时立论者所说要证明的。因此，即使依据某部论著而宣称证明，且该论著作者承认该有法有许多法，但在当时，立论者想要证明的法才是所立，而非其他，这将得到显示。
འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ལ་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་བཀོད་པ་དེ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།
"所欲"是指对某义争论而立论时欲使其成立。即使未用言语表达，也是所立，因为它是争论的基础。例如："因为是组合物，眼等为他人利益，如床具座垫等部件。"


 །འདིར་བདག་གི་དོན་ཞེས་མ་བརྗོད་ཀྱང་བདག་དོན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྨྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །
1-665
ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་སྙན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་བ་ནི། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲགས་པས་བསལ་བ་ནི། དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྗེས་དཔག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། རང་གི་ངོ་བོའི་དོན་དེ་ལ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་ངོ་བོའི་དོན་ལ་ངོས་གཟུང་དུ་འགྱུར་བས་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་དོན་ཐ་མི་དད་པ་དང་། རང་ཉིད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་དྲུག་པའི་དོན་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུམ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིན་ལ་དེ་དང་ཉེ་བ་ཡང་རྒོལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གང་གིས་བདག་ཉིད་གསུམ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་རྒོལ་བས་ཞེས་དང་། རྒོལ་བ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། 
1-666
རྩོད་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་མཁན་དེ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་ཚེ་ན་རྒོལ་བ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རང་འདོད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། ཚིག་འདིའི་འབྲས་བུ་རྒོལ་བས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་རྩོད་པའི་གཞིར་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་དེ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས། སྦྱོར་བའི་ངག་དེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པས་ཚད་མས་མ་བསལ་བ་སྟེ་བསྡུས་ནས་གསུམ་དུ་བསྟན་ནོ། །རིགས་ཐིགས་སུ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རྒོལ་བས་འདོད་པ་དང་། འདོད་པ་མ་གསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་ཅེས་པ་མ་བསལ་བ་ཉིད་བཤད་པ་མ་གོ་བར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལྔ་ཀ་འདིར་མ་བསྟན་ཞེས་པ་ལོག་རྟོག་སྟེ། རྣམ་ངེས་སུ། འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཚིག་ཕྲད་དང་། འདོད་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བཞིས་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ངོ་བོ་ཚིག་ཕྲད་བདག་ཉིད་འདོད། 
1-667
ཚིག་གི ཞེས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལྔ་ཀ་བསྟན་ཀྱང་། རང་ཉིད་ལོགས་སུ་མ་བྱས་པར། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཚིག་ཅེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་སྦྱར་ནས་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཞེས་བཤད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཚད་མས་མ་བསལ་བ་གསུམ་ལྡན་དེ་ཉིད། བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
འདིར་བདག་གི་དོན་ཞེས་མ་བརྗོད་ཀྱང་བདག་དོན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྨྲ་བ་ཙམ་ཁོ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །
这里虽未说"为自己利益"，但就是为自己利益而所立，因此将表明"仅仅言说"不是所立。
མ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །
"不相违"是指即使具备那些特征，但所欲证明的义被现量、比量、共许和自语所违背的，都不是宗。
ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་སྙན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་བ་ནི། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲགས་པས་བསལ་བ་ནི། དཔེར་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྗེས་དཔག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
为了说明这一点：被现量所违的，例如"声音不可闻"。被比量所违的，例如"瓶子是常的"。被共许所违的，例如"有兔者[月亮]不是月亮"。被自语所违的，例如"比量不是量"。
དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། རང་གི་ངོ་བོའི་དོན་དེ་ལ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་ངོ་བོའི་དོན་ལ་ངོས་གཟུང་དུ་འགྱུར་བས་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་དོན་ཐ་མི་དད་པ་དང་།
由于唯有未成立的才是所立，所以"唯"是明确"自性"义的连词。因为其他词说明所表达的义，所以这里也成为对"体性"义的确认，因此"唯体性"所表达的义无差别。
རང་ཉིད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་དྲུག་པའི་དོན་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུམ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིན་ལ་དེ་དང་ཉེ་བ་ཡང་རྒོལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གང་གིས་བདག་ཉིད་གསུམ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་རྒོལ་བས་ཞེས་དང་།
"自身"这个连词的声音，可作为"自己的"表示第六格的意思，或"由自己"表示第三格的意思，此处是后者。这也是有关联的声音，与之相近的是立论者，因此立论者以第三格意义所说的，即是"由立论者"。
རྒོལ་བ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རྩོད་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་མཁན་དེ་ཡིན་ནོ། །
由于立论者也有多种，所以用"自身"声音来区别，即在辩论时陈述立论支分的那个人。
རྩོད་པའི་ཚེ་ན་རྒོལ་བ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རང་འདོད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། ཚིག་འདིའི་འབྲས་བུ་རྒོལ་བས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་རྩོད་པའི་གཞིར་བཞག་གོ །
在辩论时，由这位立论者自己所欲为所立的法，唯有那个才是所立，而另一个法则不是，因此这两者也无差别。这个词的结果是排除了立论者不欲的法作为所立，而这就是立为辩论的根本。
དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་དེ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས། སྦྱོར་བའི་ངག་དེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པས་ཚད་མས་མ་བསལ་བ་སྟེ་བསྡུས་ནས་གསུམ་དུ་བསྟན་ནོ། །
如此承许是以"声音的联系若无实物则不产生"的承许为先导，因此联系的语言显示"欲望声音所生的知识有义"，即是"不被量所违背"，归纳起来就显示为三个[条件]。
རིགས་ཐིགས་སུ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རྒོལ་བས་འདོད་པ་དང་། འདོད་པ་མ་གསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། ཞེས་སོ། །
如《滴论》中说："彼性、立论者所欲和所欲不相违是宗，这样宗的定义就无过失。"
དེ་བས་ན་ཚིག་ཅེས་པ་མ་བསལ་བ་ཉིད་བཤད་པ་མ་གོ་བར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལྔ་ཀ་འདིར་མ་བསྟན་ཞེས་པ་ལོག་རྟོག་སྟེ། རྣམ་ངེས་སུ། འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཚིག་ཕྲད་དང་། འདོད་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བཞིས་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །
因此，认为"言词"是解释"不相违"而不理解定义的五个方面都未在此显示的说法是错误的，因为《决定论》中说："此中，由'自性'、'连词'、'所欲'和'自身的言词'四者"。
དེ་བས་ན་འདིར་ངོ་བོ་ཚིག་ཕྲད་བདག་ཉིད་འདོད། ཚིག་གི ཞེས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལྔ་ཀ་བསྟན་ཀྱང་། རང་ཉིད་ལོགས་སུ་མ་བྱས་པར། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཚིག་ཅེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་སྦྱར་ནས་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཞེས་བཤད་དོ། །
因此，这里虽然通过"体性、连词、自身、所欲、言词"显示了定义的五个方面，但未将"自身"单独列出，而是将其放在开头与那两个结合为"自身的所欲"、"自身所承许的言词"，所以说"其定义四种"。
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཚད་མས་མ་བསལ་བ་གསུམ་ལྡན་དེ་ཉིད། བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།
具备是所立、立论者所欲和不为量所违这三点的，就成为真正所立的定义。


 །དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་ཟུར་དང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མ་བརྗོད་ན་ཡང་འདོད་པས་ཁྱབ། །བདག་གི་དོན་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད། །ནས། དེར་ནི་འདོད་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འདོད་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན། གལ་ཏེ་གང་ལ་རྩོད་པ་ཡིན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོན་བྱེད་བརྗོད། འདིས་ནི་གཉིས་བཅས་སྦྱོར་བ་ལ། །ནས། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་ལྡན་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་ཡིས་གཉིས་བཅས་སྦྱོར་བ་ཁེགས་པར་བསྟན། འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་ཆོས་དག་གིས། །ནས། འདིར་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེའི་ཚོགས་པ་གཞན་གསལ་བཀག་པར་བསྟན་ནོ། །བར་པ་རྒྱས་པར་འཆད་བཞེད་ནས། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་བསྟན་བཅོས་དག །ཆོས་རྣམས་དུ་མ་རྣམ་གཞག་ཀྱང་། །བདག་ཉིད་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །དེས་རང་ཉིད་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་ནས། 
1-668
གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཕྱིར། །ནས། ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་རྣམ་བཅད་དང་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ། །ཐ་མ་མ་བསལ་བ་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། ཁས་བླངས་དེ་ཡང་ཚད་མ་ནི། །ངག་གིས་བཀག་མེད་ཡིན་པར་འདོད། །ཁས་བླངས་པ་དེ་ཚད་མ་རྣམ་པ་བཞིས་མ་བསལ་བར་འདོད་དེ། རིག་པ་གང་གིས་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་བརྟེན་མ་ཡིན། །གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་བསལ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་བཞིར་བཤད། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་བསལ་བ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་ཅེ་ན། རྗེས་དཔག་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང་། །གྲགས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གསུམ་མངོན་སུམ་དང་བཞིས་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དང་། འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། 
1-669
དེ་ལ་ཁས་བླངས་འབྲས་རྟགས་ཏེ། །འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་བཞིན་རྟགས། །འདི་ལ་འཐད་ལྡན་དུ། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཚིག་འབྲུའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གམ་གཞན་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བདེན་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ངག་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་ཟུར་དང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མ་བརྗོད་ན་ཡང་འདོད་པས་ཁྱབ། །བདག་གི་དོན་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད། །ནས། དེར་ནི་འདོད་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འདོད་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན།
如此安立的三个方面中，广说第一方面："即使不说也为所欲所遍，如自己的目的是所立所欲"直到"于彼即是损害所欲"之间，说明所欲对象是所立。
གལ་ཏེ་གང་ལ་རྩོད་པ་ཡིན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོན་བྱེད་བརྗོད། འདིས་ནི་གཉིས་བཅས་སྦྱོར་བ་ལ། །ནས། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་ལྡན་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་ཡིས་གཉིས་བཅས་སྦྱོར་བ་ཁེགས་པར་བསྟན།
"如果对什么争论"这个颂文表述非所立的对治，"此中对带两者的联系"直到"不具无随行的过失"之间，显示由此排除带两者的联系。
འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་ཆོས་དག་གིས། །ནས། འདིར་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེའི་ཚོགས་པ་གཞན་གསལ་བཀག་པར་བསྟན་ནོ། །
"由此有法和法"直到"此中唯法是所立"之间，显示否定其他集合的确定。
བར་པ་རྒྱས་པར་འཆད་བཞེད་ནས། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་བསྟན་བཅོས་དག །ཆོས་རྣམས་དུ་མ་རྣམ་གཞག་ཀྱང་། །བདག་ཉིད་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །དེས་རང་ཉིད་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་ནས།
欲详细解释中间部分："虽然诸论著对有法之总，安立诸多法，自己所欲是所立"，因此提及"自身"之声。由此说明自己所欲为所立后，
གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཕྱིར། །ནས། ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་དེ་རྣམ་བཅད་དང་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ། །
"如果因为承许论著"直到"宗和因无过失性"之间，通过遮遣和表诠的方式广说此义。
ཐ་མ་མ་བསལ་བ་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། ཁས་བླངས་དེ་ཡང་ཚད་མ་ནི། །ངག་གིས་བཀག་མེད་ཡིན་པར་འདོད། །
欲显示最后一项不相违，说："所承许的也由量，语言未遮是所欲。"
ཁས་བླངས་པ་དེ་ཚད་མ་རྣམ་པ་བཞིས་མ་བསལ་བར་འདོད་དེ། རིག་པ་གང་གིས་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་བརྟེན་མ་ཡིན། །
所承许的由四种量不相违所欲。以什么理由呢？"因表述于疑处，相违不依于因支。"
གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་བསལ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
有能生疑惑能力的即是因支的对象，因为对于已被能立与能害的量所确定为自性与违背自性的，不是[因支]；因为这个宗是因支作用的对象。
རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་བཞིར་བཤད། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་བསལ་བ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་ཅེ་ན།
"由比量的分类，所害也说为四种。"若问：如果被量所违的不是宗，为何说为四种？
རྗེས་དཔག་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང་། །གྲགས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གསུམ་མངོན་སུམ་དང་བཞིས་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །
是指比量有事势比量、共许比量和信许比量这三种，加上现量共为四种所违。
ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དང་། འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཁས་བླངས་འབྲས་རྟགས་ཏེ། །འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་བཞིན་རྟགས། །
信许之语是果相，于众生共许而安立世间之规则是自性相，因此："彼中所许为果相，世间共许为自性相。"
འདི་ལ་འཐད་ལྡན་དུ། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །
关于此，在《正理一滴》中确立："所谓共许，由安住于分别之性而为义的自性。"
གང་གི་ཚེ་ཚིག་འབྲུའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གམ་གཞན་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བདེན་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ངག་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་པའོ།
如果问：什么时候语句成为信许的相？答：自或他是所信许。如果问：具有怎样的特征？答：对于如实见到真实义的人，依据他而语言运用。


 །ཡང་དག་ངེས་ལྡན་བརྗོད་འདོད་པ། །ནས། གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་དཔྱོད་འཇུག་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བསལ་བ་བཤད། སྐྱེས་བུ་འདོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་བ། །ནས། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གནོད་ལ་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གྲགས་པས་བསལ་བ་རྒྱས་པར་བཤད། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་འདི་ལ་ཡང་ནས། སྙན་བྱས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་བསལ་བ་བཤད། །ཀུན་ཏུ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་གྱི། །ནས། རྟེན་སོགས་མ་འགྲུབ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །ཞེས་པས་རྗེས་དཔག་གི་བསལ་བ་བསྟན་ནས། དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཆ་ཙམ་མ་བསྟན་ན་བདེ་ལག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མིན་ན། དེ་ལ་འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། 
1-670
འདིས་གྲུབ་ཡན་ལག་གྱུར་པ་ཡི། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །གནོད་པ་དག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་དཔེ་འདིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་བསྟན་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་བསྟན་པ་ཡི། །ནས། གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་པ་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བྱེ་བྲག་པས་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་རྫས་གཞན་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས། ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན། ཡན་ལག་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་དེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་ཐོས་སོགས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཞེས་འདོད་པ་ལ། ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྲང་དམའ་བ་ལས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དང་རྫས་དག་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བས་འགོག་པ་འདི་དཔེར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པས་སེལ་བས་ནི་ཕྱི་མའི་དང་། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བས་ནི་དང་པོའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཉིས་བསྟན་ནོ། །
1-671
གལ་ཏེ་འདི་ལྕི་འོག་འགྲོར་འགྱུར། །ནས། དམ་བཅའི་དོན་དུ་འཐད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དེ་ཉིད་དང་དཔེར་བརྗོད་གཞན་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ།། །།
༈ གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག།
གཉིས་པ་གང་གིས་དཔོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི། གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན། །བདེ་བར་གཟུང་བ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་པ་དེ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །མདོར། གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་སྙན་བྱ་རྩོལ་བས་བྱུང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་བྱ་མིན། །ཞེས་རྟགས་དང་། དེ་དགུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་པ་གསལ་བ་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་པོ་འདི་དག་དཔེ་ལ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་གོ །བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ །རེག་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །དེ་དག་ལས་གང་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་གང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དང་། 
1-672
རྣམ་གཉིས་ལ་མེད་དེ་མེད་པ། དེར་རྟག་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དེ་ཡང་། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བཞིན། དང་པོ་ཐ་མའི་བར་དག་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
ཡང་དག་ངེས་ལྡན་བརྗོད་འདོད་པ། །ནས། གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་དཔྱོད་འཇུག་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བསལ་བ་བཤད།
从"具有正确确定欲表达"到"为了执持而进行考察"之间解释了信许违背。
སྐྱེས་བུ་འདོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་བ། །ནས། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གནོད་ལ་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གྲགས་པས་བསལ་བ་རྒྱས་པར་བཤད།
从"与人欲望相随关联"到"现量比量所害非此"之间广说共许所违。
མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་འདི་ལ་ཡང་ནས། སྙན་བྱས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་བསལ་བ་བཤད།
从"现量所害于此也"到"可闻说为根识境"之间解释了现量所违。
ཀུན་ཏུ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་གྱི། །ནས། རྟེན་སོགས་མ་འགྲུབ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །ཞེས་པས་རྗེས་དཔག་གི་བསལ་བ་བསྟན་ནས།
从"普遍立论者自身的"到"所依等不成非宗过"之间显示了比量所违。
དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཆ་ཙམ་མ་བསྟན་ན་བདེ་ལག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མིན་ན། དེ་ལ་འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན།
若问：如果不举例说明那些，就不容易理解，在此不知有何原因？
འདིས་གྲུབ་ཡན་ལག་གྱུར་པ་ཡི། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །གནོད་པ་དག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །
"此中显示的是，对已成为成立支分的，有法法的差别和，有法自身体性的，[各种]损害。"
ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་དཔེ་འདིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་བསྟན་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
以显示法体性违背为主的这个例子，就是显示所有自体和差别的例子。若问：如何以一例证明所有例？答：因为在所立性上没有差别。
དེ་ལ་དོན་ནི་བསྟན་པ་ཡི། །ནས། གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་པ་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བྱེ་བྲག་པས་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་ལས་རྫས་གཞན་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས།
从"其中对义的显示"到"若成立则能立成就"之间，胜论派欲证明具支分者异于支分的具三性的实体，
ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན། ཡན་ལག་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་དེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་ཐོས་སོགས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཞེས་འདོད་པ་ལ།
认为"具支分者是有法，异于支分而存在，因为能遮蔽现量的见闻等"。
ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྲང་དམའ་བ་ལས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དང་རྫས་དག་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བས་འགོག་པ་འདི་དཔེར་བརྗོད་དོ། །
[对此反驳：]具支分者应非异于支分，因为相比称重的低处无差别认定故。诸支分也非异于具支分者，应成非现量故。实体不存在，应成功德、实体和实体皆非实体故。以此反驳作为例证。
དེ་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པས་སེལ་བས་ནི་ཕྱི་མའི་དང་། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བས་ནི་དང་པོའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཉིས་བསྟན་ནོ། །
以陈述有法自体而遮除即是后者的例证，以遮除有法和法的差别即是前者的两个例证。
གལ་ཏེ་འདི་ལྕི་འོག་འགྲོར་འགྱུར། །ནས། དམ་བཅའི་དོན་དུ་འཐད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དེ་ཉིད་དང་དཔེར་བརྗོད་གཞན་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ།། །།
从"若此重则向下行"到"作为宗义不合理"之间广说了此义和其他例证。
༈ གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག།
能推知的能立的安立
གཉིས་པ་གང་གིས་དཔོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི། གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན། །བདེ་བར་གཟུང་བ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །
第二，能推知的能立的安立是："为了易于掌握，因支分类的义利，为了证明所立故，以宗法的分类，所宣说的是摄要。"
སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་པ་དེ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །
由大师陈那所解释的九种因支分类，是为了容易了解所立能立以及非所立能立。
མདོར། གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་སྙན་བྱ་རྩོལ་བས་བྱུང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་བྱ་མིན། །ཞེས་རྟགས་དང་།
在《理门论》中："所量、所作、无常和，所作、可闻、动作生，无常、动生、非所触"为因支，
དེ་དགུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་པ་གསལ་བ་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་པོ་འདི་དག་དཔེ་ལ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི།
"这九种是常等"为所明。这九种宗法应通过例子练习：
གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་གོ །བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ །རེག་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །
"因为是所量，声音是常的。因为是所作，是无常的。因为是无常，是动作所生。因为是所作，是常的。因为是可闻，是常的。因为是动作所生，是常的。因为是无常，不是动作所生。因为是动作所生，是无常的。因为不是所触，是常的。"
དེ་དག་ལས་གང་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་གང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དང་། རྣམ་གཉིས་ལ་མེད་དེ་མེད་པ།
若问：其中哪些是真因？答："其中凡存在于同品，及不存在于异品，无第三种。"
དེར་རྟག་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དེ་ཡང་། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བཞིན། དང་པོ་ཐ་མའི་བར་དག་གོ །
"其中常存在于同品不存在于异品的，也有周遍同品的方式和部分存在于同品的两种方式，按顺序是第一和最后[两个例子]。"


དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འགལ་བ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་བར་གྱི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སོ། །འདི་ལ་འགལ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་ཕྱེད་པ་ལ། རྣམ་ངེས་སུ། རྩོལ་བྱུང་གི་ཚབ་ཏུ། གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་གྲངས་སུ་བཀོད་དོ། །གཞན་རྣམས་མ་ངེས་པའོ། །ལྷག་མ་ལྔ་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་གར་ཡང་མ་ངེས་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མདོར། གྲངས་གཅིག་ཉིད། འདིར་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་གཅིག་དང་གཉི་ག་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་དང་གཉི་གའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མེད་པའོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་ཐོག་མཐའ། མཐའ་མའི་ཐོག་མཐའ་བཞི་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པ། བར་གྱི་བར་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པའོ། །
1-673
མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་གོ་དོན། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་དང་། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལོག་པ་ཙམ་སྟེ། མདོ་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམ་གཅོད། །དོན་ནི་འབའ་ཞིག་རབ་བསྒྲུབ་བྱེད། །གཅིག་ནི་གཞན་ལ་གཉིས་སུ་འཇུག །གཉི་ག་ལ་བརྟན་པ་ནི་གང་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་མཐའ་དག་གམ། མཐའ་དག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་བཟློག་པ་གཉིས། །རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་དང་། །ལྷག་མ་ཟློག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །རྣམ་ངེས་སུ། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ཁོ་ན་བདག་ཉིད་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཟློག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
1-674
ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་། རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་འགལ་བ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་ལ་གཞན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྩོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་སོ། །རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པར་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཞེ་ན། ཞེས། འདིས་རྩོལ་བྱུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་ལ་རྩོད་པ་བཀོད་ནས། མི་རྟག་པ་དང་རྩོལ་བྱུང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྲུབ་པ་ལ། རྩོལ་བྱུང་གི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུར་བཤད་པའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་བོ། །ཁྱད་པར་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་བལྟོས་པ། སྤྱི་ཞེས་པས་འབྲས་བུའི་སྤྱི་ཙམ་བརྗོད་པ་དེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འགལ་བ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་བར་གྱི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སོ། །
与此相反的是相违。因为颠倒[地]证明，相违有两种：在异品中有而在同品中无，以及在异品一分中有的中间[例]的首尾两个。
འདི་ལ་འགལ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་ཕྱེད་པ་ལ། རྣམ་ངེས་སུ། རྩོལ་བྱུང་གི་ཚབ་ཏུ། གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་གྲངས་སུ་བཀོད་དོ། །
为了确定此处还有其他相违，在《决定论》中，用"活人的身体是有我的，因为具有生命等"替代"由功用所生"作为例子。
གཞན་རྣམས་མ་ངེས་པའོ། །ལྷག་མ་ལྔ་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་གར་ཡང་མ་ངེས་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །
其余的是不定。其余五种既非因支也非相违，均不确定，所以是疑惑的原因。
མདོར། གྲངས་གཅིག་ཉིད། འདིར་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་གཅིག་དང་གཉི་ག་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་དང་གཉི་གའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མེད་པའོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །
在《理门论》中说："仅一数量"。此处也是在同品与异品两者中都有，在异品一分与同品全部中有，在同品一分与两者中有，异品全部与两者的一分中无，这是合理的。
དང་པོའི་ཐོག་མཐའ། མཐའ་མའི་ཐོག་མཐའ་བཞི་ཐུན་མོང་བའི་མ་ངེས་པ། བར་གྱི་བར་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པའོ། །
第一的首尾，最后的首尾四个是共同不定，中间的中间是不共不定。
མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་གོ་དོན། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་དང་། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལོག་པ་ཙམ་སྟེ།
"周遍同品"与"部分存在于同品"的含义是：因支周遍所立法的所有并从所有异类中返，以及因支周遍所立法的某些类并仅从某些异类中返。
མདོ་རང་འགྲེལ་དུ། གང་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམ་གཅོད། །དོན་ནི་འབའ་ཞིག་རབ་བསྒྲུབ་བྱེད། །གཅིག་ནི་གཞན་ལ་གཉིས་སུ་འཇུག །གཉི་ག་ལ་བརྟན་པ་ནི་གང་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་མཐའ་དག་གམ། མཐའ་དག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།
如《理门论自释》中说："于何无彼遍除，义唯独证成，一于他二行"。依靠两者，通过遮除无法存在的方式，在所立的所有种类或不是所有[的种类]中运用时，称为使如实了解义的因支。
དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
例如，对无常性来说的所作性和从功用所生。
རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་བཟློག་པ་གཉིས། །རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་དང་། །ལྷག་མ་ཟློག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
若问为什么宗法分为九种？[答：]"为了证明自性与果，有因支两个和相反两个，为了辩论特殊与普遍，余者是遮遣的能立。"
རྣམ་ངེས་སུ། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ཁོ་ན་བདག་ཉིད་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཟློག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།
如《决定论》说："唯有自性与果由本质相关故能使了解，相反则产生颠倒。"为了说明这点，
མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་། རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་འགལ་བ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །
说明了"无常，因为是所作"和"由功用生即刻而生"这两种因支，以及"常，因为是所作"和"由功用生即刻而生"这两种相违。
རང་བཞིན་ལ་གཞན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །
在自性中，其他[相]存在于一切同品是不可能的，因为因对果有错乱。因此，果相在同品中以两种方式存在。
མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་རྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྩོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་སོ། །
仅仅因为是无常，并非所有的果都是功用即刻产生的认识，因此它在同品中以两种方式存在。
རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པར་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཞེ་ན། ཞེས། འདིས་རྩོལ་བྱུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་ལ་རྩོད་པ་བཀོད་ནས།
"即刻产生的认识是声音无常的果"，如何了解这一点？这样提出了关于将"功用所生"解释为声音无常的果相的争论后，
མི་རྟག་པ་དང་རྩོལ་བྱུང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྲུབ་པ་ལ། རྩོལ་བྱུང་གི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུར་བཤད་པའི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་བོ། །
通过确立无常和功用所生为因果，用将功用所生的认识解释为无常的果的道理来确定。
ཁྱད་པར་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་བལྟོས་པ། སྤྱི་ཞེས་པས་འབྲས་བུའི་སྤྱི་ཙམ་བརྗོད་པ་དེའོ།
"特殊"是指依赖特殊，"普遍"是指仅表述果的普遍。


 །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་རྟགས་ལ་དབྱེ་བ་བརྗོད་ན། སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའི་འབྲས་རྟགས། རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་རྟགས། ཡིད་ཆེས་པའི་རྟགས་གསུམ་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ལ། 
1-675
གཞན་ནི་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་གྱི་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མི་སྣང་ངོ་། །ཡང་རྣམ་ངེས་སུ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་འདིས། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བཤད་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །དེས་འདིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་ནི། །རང་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་བརྟེན་པའང་བཤད། ། འོ་ན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་འདིར་མི་བཤད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་འགའ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། འགའ་ཞིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་འབྲས་རང་གཉིས་ཀྱི་ཞར་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་མཐོང་དང་མ་མཐོང་ལས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་བཞིན། །དེ་གཉིས་ལས་ནི་འབྲས་སོགས་སྒྲ། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རབ་གྲུབ་པ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་ནང་འདུས་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་རབ་དབྱེར་བཤད་པ་ལས། །ཐ་དད་པ་ནི་དཔེ་མ་བརྗོད། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན། །ནས། ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་རྟགས་ཀྱི་སྤྱི་ཙམ་བསྟན། ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན་པར་བརྗོད། །ནས། གཞན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མེད་པས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྟན། 
1-676
གལ་ཏེ་བདག་ནི་ལྡོག་པ་ཡི། །ནས། །གཞན་དུ་རྟོག་ན་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བདག་མེད་ན་སྲོག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དགག །འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙན་བྱ་དང་། །ནས། མཁྲེགས་པ་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་སྙན་སོགས་མཚུངས་པས་སྲོག་ལྡོག་པ་གཅིག་པུ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྟན། ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ན། །ནས། གཞུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་དགག་ཆོས་སྒྲུབ་ཆོས་དང་འགལ་འབྲེལ་གང་ཡང་མེད་པས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། སྙན་བྱ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དཔེར་སྨོས་པ་སོགས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྒྲིལ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་སྙོམས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་མ་ལ་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་ཉན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་ཞུགས་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་དོན་གྱི་ལེའུར་བསྟན་པ་བཞིན། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་ཤིང་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་པའི་རལ་གྲི་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་ནས་བྱུང་བ་བཞིན། 
1-677
སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་བརྡར་ལ་བརྡར་བས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་སྲེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ནི་འགོག་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
དེའི་ཕྱིར་འབྲས་རྟགས་ལ་དབྱེ་བ་བརྗོད་ན། སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའི་འབྲས་རྟགས། རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་རྟགས། ཡིད་ཆེས་པའི་རྟགས་གསུམ་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ལ།
因此，若说明果相的分类，分为将普遍特殊化而表述的果相、依于自性一分的果相、信许相三种是合理的，
གཞན་ནི་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་གྱི་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་མི་སྣང་ངོ་། །ཡང་རྣམ་ངེས་སུ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་འདིས། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བཤད་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །
其他在经和七论的根本和注释中均未出现。另在《决定论》中说："以这个果因的例证，也应当合理地解释依于一分的自性。"
དེས་འདིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་ནི། །རང་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་བརྟེན་པའང་བཤད། །
因此，"此中以果相，也说明依于自性一分。"
འོ་ན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་འདིར་མི་བཤད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་འགའ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། འགའ་ཞིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་འབྲས་རང་གཉིས་ཀྱི་ཞར་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ལ།
若问：为何不在此解释不可得因的例证？表明"其中一些成立为自性关联，一些成立为因果关联，因此通过因果自性二者的附带而了解"。
ཇི་ལྟར་མཐོང་དང་མ་མཐོང་ལས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་བཞིན། །དེ་གཉིས་ལས་ནི་འབྲས་སོགས་སྒྲ། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན། །
"如同从见与未见，证成因与果性般，由彼二者果等声，为表名言义安立。"
རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རབ་གྲུབ་པ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་ནང་འདུས་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་རབ་དབྱེར་བཤད་པ་ལས། །ཐ་དད་པ་ནི་དཔེ་མ་བརྗོད། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །
"从因极成果，此摄于自性中故，于因支分类中说，未举差别的例子。"
དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན། །ནས། ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་རྟགས་ཀྱི་སྤྱི་ཙམ་བསྟན།
如此，从"如是因支分类义"到"返性即是确定性"之间仅显示因支的总体。
ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན་པར་བརྗོད། །ནས། གཞན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འབྲེལ་བ་མེད་པ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གང་ཡང་མེད་པས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྟན།
为了广说特别，从"说是无则不生"到"将会使他人了解"之间，显示无关联者既无随行也无返，因此生命等非为返性具有者。
གལ་ཏེ་བདག་ནི་ལྡོག་པ་ཡི། །ནས། །གཞན་དུ་རྟོག་ན་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བདག་མེད་ན་སྲོག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དགག
从"若我是返性的"到"若另行分别则无穷尽"之间，以无我则应无命的过失来否定"生命等是返性具有者"的证明。
འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙན་བྱ་དང་། །ནས། མཁྲེགས་པ་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་སྙན་སོགས་མཚུངས་པས་སྲོག་ལྡོག་པ་གཅིག་པུ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྟན།
从"即由错乱性的可闻和"到"如坚硬物不被刀割断"之间，以返周遍是错乱的可闻等相同，显示生命不是仅有返的具有者。
ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ན། །ནས། གཞུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་དགག་ཆོས་སྒྲུབ་ཆོས་དང་འགལ་འབྲེལ་གང་ཡང་མེད་པས་སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། སྙན་བྱ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དཔེར་སྨོས་པ་སོགས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །
从"若存在未见相违"到全部论文结束的部分，广说由于所遮法与所立法无任何相违关联，所以生命等非为返性具有者，以及举可闻为无返的例子等。
དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྒྲིལ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་སྙོམས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་མ་ལ་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུའི་གདམ་ངག་ཉན་ཏེ།
若归纳所有这些解释的意义：对一切众生平等且极欢喜而生起爱与大悲无上之心，并从善知识处听闻关于量的这种大论典的教诫，
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་ཞུགས་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་དོན་གྱི་ལེའུར་བསྟན་པ་བཞིན།
进入菩提广大行后，对于极为隐蔽的境以教证为量，对于隐蔽的义以比量为准，如自义品中所示，
ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་ཤིང་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་པའི་རལ་གྲི་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་ནས་བྱུང་བ་བཞིན། སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་བརྡར་ལ་བརྡར་བས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །
以闻慧决定并确定了解的理智宝剑，如现量品中所生，以思维和修习反复磨练而成为卓越，因此，作为果的五取蕴是苦。
དེ་དག་ཉིད་སྲེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ནི་འགོག་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལམ་མོ།
它们与爱欲一起作为因即是集。成为决定善的自性的心是灭。成为获得彼自性之因的无我等行相的殊胜心是道。


 །ཞེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣོ་བས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གཞི་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རྩད་བཅད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དྲི་མ་མེད་པ་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཚད་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་སོགས་གཞན་གྱི་དོན་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་མཛད་པ་བཞིན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་དུས་སུ། བདག་གིས་མཐོང་བའི་དོན་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཀོད་ཅིང་། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པ་སུན་འབྱིན་གྱིས་སུན་ཕྱུང་སྟེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འདི་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་སུ་གྲུབ་པས་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོ་རྔོག་གིས། ལྟ་ངན་ཀུན་སེལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །
1-678
དོན་དམ་རྣམ་དཔྱོད་ལྷུར་ལེན་བསྟན་བཅོས་འདི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔ་མ་སྔ་མར་ཡང་ཡང་སྦྱངས་པའི་སེམས་རྒྱུད་བཻཌཱུརྻ་གཙང་མའི་གཞི། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་དེ་རིག་གནས་ལྔ་ཡི་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མཚར་བ་མཚར་བར་རང་རང་བརྙན་པོ་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་འཛིན་པ། །འདི་འདྲ་འདི་འདྲར་གང་གང་སྩལ་ཡང་བདག་བློའི་ཁང་བཟང་དེ་མིན་སུ། །ཨེ་མ་གཞུང་ལུགས་ཆུ་གཏེར་འདིའི། །ཐ་སྙད་མཆིང་བུས་ཕལ་ཆེར་ཚིམས། །ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་གདེངས་ཀའི་སྤྱིའི། །ཀུན་དགའ་དཔལ་དེ་བདག་ཁོ་ནས། །ལེགས་བཤད་རྒྱལ་མཚན་ཡོངས་ཀྱི་རྩེར། །འདི་འཐོན་བདག་གིས་འབད་པའི་མཐུ། །ཐུབ་བསྟན་ཉན་འཛིན་སྒོམ་པའི་ནོར། །མ་ལུས་ཆར་དུ་འབབ་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
ཞེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣོ་བས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གཞི་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རྩད་བཅད་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དྲི་མ་མེད་པ་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཚད་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་སོགས་གཞན་གྱི་དོན་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་མཛད་པ་བཞིན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་དུས་སུ།
这样，以能见四圣谛的、具有方便的、具有境的、具有行相的、通达的智慧的锐利，彻底断除萨迦耶见的基础和一切习气，成就无错乱、无垢染、无倒转的量即薄伽梵后，如同转法轮等为他人利益尽所有时而行持那样，在学习道的时候，
བདག་གིས་མཐོང་བའི་དོན་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཀོད་ཅིང་། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པ་སུན་འབྱིན་གྱིས་སུན་ཕྱུང་སྟེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །
我将建立能向他人显示我所见义的能立支分，以破斥来破除那些颠倒的错误分别，从而给予一切利益和安乐的大宝藏。
དེ་བས་ན་འདི་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་སུ་གྲུབ་པས་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོ་རྔོག་གིས། ལྟ་ངན་ཀུན་སེལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དོན་དམ་རྣམ་དཔྱོད་ལྷུར་ལེན་བསྟན་བཅོས་འདི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
因此，这被确认为中观论典，所以大译师仁果说："此论净除诸恶见，勤于抉择无二义，胜义究竟之论著。"
སྔ་མ་སྔ་མར་ཡང་ཡང་སྦྱངས་པའི་སེམས་རྒྱུད་བཻཌཱུརྻ་གཙང་མའི་གཞི། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་དེ་རིག་གནས་ལྔ་ཡི་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མཚར་བ་མཚར་བར་རང་རང་བརྙན་པོ་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་འཛིན་པ། །འདི་འདྲ་འདི་འདྲར་གང་གང་སྩལ་ཡང་བདག་བློའི་ཁང་བཟང་དེ་མིན་སུ། །
前前[所学]反复修习的心相续如清净琉璃之基，如何如何于五明一切论典的，奇妙奇妙的各自映像清晰持有，这样这样的无论什么赐予，我智慧宫殿[可容纳]，除此之外谁能？
ཨེ་མ་གཞུང་ལུགས་ཆུ་གཏེར་འདིའི། །ཐ་སྙད་མཆིང་བུས་ཕལ་ཆེར་ཚིམས། །ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་གདེངས་ཀའི་སྤྱིའི། །ཀུན་དགའ་དཔལ་དེ་བདག་ཁོ་ནས། །
奇哉此论水库中，名言鱼虾大多满，了义海龙王顶冠，此普喜吉祥唯我享。
ལེགས་བཤད་རྒྱལ་མཚན་ཡོངས་ཀྱི་རྩེར། །འདི་འཐོན་བདག་གིས་འབད་པའི་མཐུ། །ཐུབ་བསྟན་ཉན་འཛིན་སྒོམ་པའི་ནོར། །མ་ལུས་ཆར་དུ་འབབ་ཕྱིར་རོ།
善说胜幢诸顶峰，此达缘我精进力，佛教闻持修习财，无余如雨降注故。


 །ཡིད་ཀྱི་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་དཔལ། །འདི་འདྲ་སྔར་བྱུང་ཉི་མ་ལའང་། །མིན་སྙམ་འཇམ་དབྱངས་དགྱེས་པའི་ཞལ། །སྣང་བ་མཆོག་གི་འཛུམ་དམུལ་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་མ་ལུས་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བསྟན་བཅོས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་འབྲུག་པ་པད་མ་དཀར་པོ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེས་ཕོ་བྲང་རྩེ་ཆེན་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་བའི་ཉིན་ཞག་བཅུ་གཉིས་ལ་གྲུབ་པར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བགྱིས་པ་བསྟན་པ་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལཾ།། །།



这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
ཡིད་ཀྱི་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་དཔལ། །འདི་འདྲ་སྔར་བྱུང་ཉི་མ་ལའང་། །མིན་སྙམ་འཇམ་དབྱངས་དགྱེས་པའི་ཞལ། །སྣང་བ་མཆོག་གི་འཛུམ་དམུལ་ཏེ། །
消除心中痴暗的吉祥，如此之法往昔日月中，恐未曾有文殊欢喜颜，最胜光明微笑而赐予。
དེ་ལྟར་ཚད་མ་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་མ་ལུས་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བསྟན་བཅོས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་འབྲུག་པ་པད་མ་དཀར་པོ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེས་ཕོ་བྲང་རྩེ་ཆེན་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་བའི་ཉིན་ཞག་བཅུ་གཉིས་ལ་གྲུབ་པར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བགྱིས་པ་བསྟན་པ་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལཾ།། །།
如是确定量理经典和七部全部义理的论著，名为尊者文殊意妙饰，吉祥竹巴白莲花普胜军于大宫顶堡在神变月十二日完成，笔者是丹巴嘉参所作，愿教法在一切方向、时期、情境中兴盛广大长久住世！吉祥！


